ทั้งนี้ กล่าวสำหรับคุณครูนั้น เรื่องหนึ่งที่น่าสนใจคือ “เสริมศักยภาพคุณครูให้มีความรู้อีเอฟ (EF)”ที่เป็นหนึ่งในแนวทางเพื่อ “พัฒนาทักษะสมองส่วนหน้าให้กับเด็ก ๆ ให้กับนักเรียน” โดยเฉพาะ “กลุ่มเด็กนักเรียนปฐมวัย” ซึ่งก็ถือเป็นการ“เสริมสร้างพัฒนาการระยะยาวให้กับเด็ก ๆ”…
ที่จะช่วย “เสริมสร้างภูมิคุ้มกันสังคม”
ให้เด็ก “เติบโตเป็นประชากรคุณภาพ”
เกี่ยวกับการ “อัปเกรดคุณครู” ให้มีความรู้เรื่อง “EF” ที่เป็นแนวทาง “พัฒนาทักษะสมองส่วนหน้า” นั้น เมื่อเร็ว ๆ นี้ก็ได้มีการเปิดตัว “โครงการภาคี ดาว–อีเอฟ พัฒนาเด็ก กทม.” ที่เป็นความร่วมมือระหว่างสำนักการศึกษา กทม., กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow), สถาบันรักลูกเลิร์นนิ่งกรุ๊ป สมาคมอนุบาลศึกษาแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด เพื่อฝึกอบรมครูในสังกัดโรงเรียน กทม. ให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องนี้ เพื่อนำไปใช้เสริมการเรียนการสอนเด็ก ๆ ที่ครูดูแลรับผิดชอบอยู่
โครงการนี้ ที่ “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” จะสะท้อนต่อข้อมูล… จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมศักยภาพคุณครูปฐมวัย และพี่เลี้ยงเด็ก ผ่านกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อเสริมสมรรถนะครูปฐมวัย และบุคลากรในโรงเรียนต้นแบบ ให้มีความรู้และความเข้าใจในการนำไปใช้เขียนแผนการจัดประสบการณ์ส่งเสริมพัฒนา ทักษะสมองเพื่อความสำเร็จที่ภาษาอังกฤษใช้คำว่า “Executive Functions” หรือเรียกย่อ ๆ ว่า “ทักษะ EF” เพื่อการพัฒนาเด็กเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งได้การสนับสนุนจากภาคเอกชนดังกล่าวข้างต้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ครูนำความรู้ที่ได้ไปขยายผลต่อ เพื่อ “สร้างเด็ก” ให้ “เก่ง-ดี-สุข-สมวัย”
“กิจกรรมนี้มีเป้าหมายเพื่อเสริมสมรรถนะครูปฐมวัย และครูพี่เลี้ยงจากโรงเรียนปฐมวัยต้นแบบ ให้เข้าใจรากฐานความรู้ 3 มิติ คือ Self EF พัฒนาการ ตลอดจนรู้วิธีออกแบบแผนตามแนวทาง EF Guideline และเพื่อให้ครูมีความรู้เกี่ยวกับการสังเกตและประเมินพฤติกรรมเด็ก” …เป็นหัวใจการอบรมครู ที่ผู้บริหารสำนักการศึกษา กทม. ระบุไว้
อนึ่ง กิจกรรมนี้ได้เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2567 โดยมีพื้นที่ทดลองนำร่องเป็นโรงเรียนปฐมวัยต้นแบบในสังกัดของ กทม. จำนวน 6 โรงเรียน ซึ่งมีกลุ่มเป้าหมายเป็นครูปฐมวัยกับครูพี่เลี้ยงกว่า 100 คน โดยแนวทางที่นำมาอบรมนั้นจะช่วยให้ครูเข้าใจการวางแผนการ พัฒนาทักษะ EFซึ่งทักษะดังกล่าวนี้จะช่วยทำให้เด็กเกิดทักษะที่ดีด้านต่าง ๆ เช่น รู้จักควบคุมอารมณ์ รู้จักยับยั้งชั่งใจ มีสมาธิจดจ่อ รู้จักการปรับตัว กำกับตนเองได้ รวมถึงรู้จักคิดวิเคราะห์ สามารถตัดสินใจได้เหมาะสม ที่จะเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันชีวิตและป้องกันพฤติกรรมไม่พึงประสงค์เชิงรุก …เป็นรายละเอียดโดยสังเขปถึง “ผลลัพธ์”ที่จะ…
ส่งผลดีระยะยาวทั้งต่อเด็กและสังคม
ทั้งนี้ ว่าด้วยคำว่า “EF” หรือคำเต็ม “Executive Functions” นั้น ก็เป็นคำศัพท์น่าสนใจ น่ารู้ไว้ใช่ว่าเช่นกัน ซึ่งมีข้อมูลโดย สำนักนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา ที่ได้อธิบายผ่าน เว็บไซต์ปฐมวัยไทยแลนด์ ไว้ว่า… ทักษะสมอง Executive Functions (EF) เป็นกระบวนการทำงานของสมองส่วนหน้าที่ช่วยให้คนเราสามารถควบคุมความคิด อารมณ์ พฤติกรรม เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามต้องการ หรือกล่าวได้ว่า… “EF เป็นความสามารถของสมองที่ใช้บริหารจัดการชีวิตด้านต่าง ๆ” เพื่อให้ประสบความสำเร็จ ทั้งด้านการเรียน การทำงาน และการดำเนินชีวิต
“เราสามารถฝึกฝนและพัฒนาทักษะสมอง EF ได้อย่างต่อเนื่อง แต่ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการพัฒนา EF คือ ช่วงปฐมวัย เพราะสมองส่วนหน้าพัฒนาได้มากที่สุด ซึ่งผู้ได้รับการฝึกฝน EF จะเป็นผู้ที่คิดเป็น ทำเป็น เรียนรู้เป็น แก้ปัญหาเป็น อีกทั้งทำให้สุขภาพกายใจดี ตลอดจนมีทักษะทางสังคมที่สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข”
นี่เป็นคำจำกัดความ“ทักษะสมอง EF”
และนอกจากครูจะเป็น ผู้ช่วยเสริมสร้างพัฒนาทักษะสมอง EFให้เด็ก ๆ แล้ว… “พ่อแม่ผู้ปกครองก็ทำได้”ด้วยเช่นกันโดยแหล่งข้อมูลเดิมได้มีการให้คำแนะนำถึงแนวทางต่าง ๆ ไว้ดังนี้… 1.ส่งเสริมให้ลูกได้เล่นอย่างอิสระ โดยผู้ปกครองดูแลอย่างใกล้ชิด แต่ไม่ไปควบคุมการเล่นของลูก 2.ไม่เร่งลูกให้รีบอ่านรีบเขียนให้ได้ แต่ควรปล่อยให้ลูกเรียนรู้จากการลงมือทำ 3.ฝึกให้เด็กได้เรียนรู้งานบ้าน เริ่มจากง่าย ๆ เช่น เก็บของเล่นเข้าที่เมื่อเล่นเสร็จ เก็บที่นอน-พับผ้าห่มเองเมื่อตื่นนอน ซึ่งการฝึกนี้จะช่วยฝึกการจำเพื่อใช้งาน โดยให้ลูกเลียนแบบพฤติกรรมพ่อแม่ก่อน เพื่อปลูกฝังให้ลูกมีระเบียบวินัย
ทั้งนี้ ข้อมูลสำนักนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัยยังชี้ “ประโยชน์”การ “พัฒนาทักษะสมอง EF” ไว้ว่า… นอกจากเด็ก ๆ จะได้พัฒนากระบวนการคิดผ่านการรู้จักลงมือทำด้วยตนเองแล้ว กิจกรรมง่าย ๆ เหล่านี้ยังจะกลายเป็น ประสบการณ์ตรงที่เด็ก ๆ นำไปปรับใช้ได้เมื่อโตขึ้นและการฝึกให้เด็ก ๆ รู้จักการตั้งใจฟัง รวมถึงฝึกให้เกิดการคิดวิเคราะห์ตามนั้น ยังส่งผลทำให้เซลล์ประสาทมีการแตกแขนง ทำให้สมองพัฒนาได้ดียิ่งขึ้น อีกด้วย …เหล่านี้เป็น “ผลลัพธ์ที่ดี” จากทักษะนี้…
“EF”หรือ “Executive Functions”
ที่ “ผลดีไม่ได้มีแค่ด้านการเรียน”
ยัง “ดีต่อชีวิตเมื่อโตเป็นผู้ใหญ่”.
ทีมสกู๊ปเดลินิวส์
