ขนมพื้นบ้าน ที่แสดงถึงเอกลักษณ์และภูมิปัญญาชาวบ้าน ต้อง “ข้าวแต๋นน้ำแตงโม” ใช้วิธีแปรรูปจากข้าวเหนียวมาเป็นขนม และเก็บไว้ได้นาน มีรสชาติที่อร่อยโดดเด่น หอม กรอบนาน หวานน้อย ใช้ข้าวเหนียวกลางปีมาเป็นวัตถุดิบหลัก เน้นว่าต้องใช้ข้าวเหนียวกลางปีเท่านั้น เพราะจะทำให้ข้าวเวลาทอดจะพอง กรอบนาน ใครที่ชื่นชอบขนมโบราณ สูตรสไตล์โคราชอยากทำกินในครอบครัวหรือทำขาย ก็ลองฝึกลองทำกันดู วันนี้คอลัมน์ “ช่องทางทำกิน” มีสูตรการทำขนมสูตรนี้มานำเสนอ…
ผู้ที่จะมาให้ข้อมูลเรื่องนี้ คือ วุธ–สราวุธ สุวรรณาบาง อายุ 51 ปี เจ้าของผลิตภัณฑ์ “ขนมนางเล็ดข้าวแต๋นโคราช” ซึ่งเล่าที่มาของอาชีพให้ฟังว่า ครอบครัวมีอาชีพทำนา พอว่างจากหน้าทำนาก็มารับจ้างทำงานทั่วไปเลี้ยงครอบครัว ต่อมาคนที่หมู่บ้านมีคนไปทำงานที่ประเทศไต้หวันหลายคน ตนก็เป็นหนึ่งในนั้นจึงปรึกษากับภรรยาว่าอยากจะไปทำงานเก็บเงินมาเป็นทุนรอน แล้วไปกู้เงินมาเป็นค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ทำงานอยู่ที่ประเทศไต้หวันได้ประมาณ 6 ปี ก็สามารถใช้หนี้ที่กู้ยืมมาจนหมด และมีเงินเก็บกลับมาก้อนหนึ่ง แต่ตอนนั้นยังไม่รู้ว่าจะค้าขายอะไร
“แฟนเล่าให้ฟังว่า มีคนในหมู่บ้านมีหนี้สินเยอะ ทำข้าวแต๋นขายอยู่ประมาณ 3 ปี สามารถปลดหนี้สินได้หมด แฟนสนใจจึงอยากจะทำข้าวแต๋นขาย โดยไปขอสูตรจากญาติที่เคยทำขายแล้วมาลองทำดู แต่สูตรที่ได้มายังทำไม่ได้ ต้องใช้เวลาและพลิกแพลงเอาเอง ลองผิดลองถูกนับครั้งไม่ถ้วน กินได้บ้างไม่ได้บ้าง ช่วยกันทำจนได้รสชาติ และสินค้าที่เป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง จากนั้นก็ไปซื้อรถกระบะ เพราะการค้าขายในยุคนี้ไม่มีรถก็ลำบาก ต่อมาก็ลองขายตลาดนัดปรากฏว่าตลาดนัดเช้าจะขายดีมากกว่าช่วงอื่น ๆ ตั้งแต่วันนั้นจนถึงวันนี้ขายข้าวแต๋นน้ำแตงโมนาน 14 ปี ปลดหนี้ได้ มีรถ 2 คัน และยังส่งต่ออาชีพนี้ถึงลูก 3 คนไว้ทำมาหากินเลี้ยงดูครอบครัวด้วย”
วุธ บอกว่า มองดูเหมือนจะทำง่าย แต่ความจริงทำยาก เพราะมีหลายขั้นตอนที่ต้องอาศัยเทคนิค-ความชำนาญเฉพาะตัว เช่น การวนหยอดน้ำตาลบนข้าวทอด, การอัดพิมพ์ข้าว, การทอดข้าว รวมถึงการเลือกข้าวเหนียวก็สำคัญ ข้าวเหนียวต้องไม่สั้นและไม่ยาวจนเกินไป ต้องเป็นข้าวเหนียวกลางปี เพราะข้าวเก่าจะเหม็นสาบ ส่วนข้าวใหม่จะทอดไม่พอง ฯลฯ
อุปกรณ์ หลัก ๆ ที่ใช้ก็มี…เตาแก๊ส, กระทะหรือหม้อสเตนเลสขนาดใหญ่, เครื่องปั่น, กระด้ง, ตะแกรงด้ามยาว, คีมคีบ, มีด, เขียง, ผ้าขาวบาง, ถาด, พิมพ์ขนม, ไม้พายเล็ก (ใช้สำหรับวนหยอดน้ำตาล) เครื่องใช้เบ็ดเตล็ดอื่นก็หยิบยืมเอาจากในครัว
วัตถุดิบ ที่ใช้ในการทำ “ข้าวแต๋นน้ำแตงโม” มี…ข้าวเหนียวกลางปี 1 กก., แตงโมสด 1 ลูก, น้ำตาลทรายแดง 40 กรัม, เกลือ ½ ช้อนชา และน้ำมันพืช ส่วนน้ำตาลราดหน้าข้าวแต๋น น้ำตาลมะพร้าวหรือน้ำตาลปี๊บ 450 กรัม, เกลือป่น ½ ช้อนชา, น้ำตาลอ้อย 100 กรัม และน้ำสะอาด 40 กรัม
ขั้นตอนการทำ “ข้าวแต๋นน้ำแตงโม”
เริ่มจากนำข้าวเหนียวมาล้างน้ำสะอาด 2 ครั้ง แช่น้ำทิ้งไว้ 1 คืน ล้างด้วยน้ำสะอาดอีก 2 ครั้ง ก่อนจะนำไปนึ่ง ระหว่างนั้นนำแตงโมที่เตรียมไว้มาทำความสะอาด ผ่าแล้วหั่นเป็นชิ้นนำไปปั่น กรองเอาแต่น้ำ เสร็จแล้วผสมน้ำสะอาดเล็กน้อย ใส่เกลือป่น, น้ำตาลอ้อยผง ใช้ทัพพีคนส่วนผสมให้เข้ากัน
นึ่งข้าวเหนียวสุกแล้วนำมาคลุกเคล้ากับน้ำแตงโมให้เข้ากันดี พักให้ข้าวดูดน้ำ 5 นาที นำพิมพ์ที่เตรียมไว้จุ่มน้ำ หยิบข้าวเหนียวมากดลงในพิมพ์ให้พอเกาะกันเป็นแผ่น แล้วแกะข้าวออกจากพิมพ์ไปวางในกระด้งที่ทาด้วยน้ำมันพืช นำไปตากแดด 2 วัน เมื่อแห้งแล้วนำลงทอดในน้ำมันท่วม ข้าวแต๋นสุกจะลอยขึ้น ให้ตักขึ้นมาวางบนตะแกรงเพื่อให้สะเด็ดน้ำมัน และพักไว้
ให้เย็น
การเคี่ยวน้ำตาลราดหน้าข้าวแต๋น นำน้ำตาลปี๊บใส่หม้อ ตามด้วยน้ำตาลอ้อย เกลือป่น และน้ำสะอาด เคี่ยวด้วยไฟกลาง เคี่ยวไปเรื่อย ๆ จนน้ำตาลเหนียว ใช้ไม้พายเล็กจุ่มลงในน้ำตาลมาหยอดวนเป็นวงกลมบนแผ่นข้าวที่ทอดจนหมด ตั้งพักไว้ให้เย็น แล้วนำบรรจุใส่ถุงต่อไป
วุธ บอกว่า ข้าวแต๋นน้ำแตงโมของที่ร้านจะมี 2 สี คือ ข้าวเหนียวขาว และข้าวเหนียวดำ จุดเด่นอยู่ที่รสชาติอร่อยที่ไม่เหมือนใคร มีทั้งความหอม มัน กรอบนาน และหวานน้อย
สำหรับราคาขาย “ข้าวแต๋นน้ำแตงโม” เจ้านี้ ขายถุงละ 30 บาท (มีขนม 6 ชิ้น)
ใครสนใจทำ“ข้าวแต๋นน้ำแตงโม” ขายเป็น “ช่องทางทำกิน” ก็ลองฝึกฝนกันดู หรือต้องการจะซื้อหาข้าวแต๋นน้ำแตงโมเจ้านี้ไปชิมดู วันพุธ ขายที่ตลาดนัดกรมข้าว ม.เกษตร, วันพฤหัส ขายที่ รพ.ทรวงอก และวันศุกร์ ขายที่กรมประมง ม.เกษตร ฯลฯ ต้องการสั่งไปใช้ในงานต่าง ๆ ติดต่อ วุธ–สราวุธ สุวรรณาบาง เจ้าของกรณีศึกษา ได้ที่โทร. 06-4298-5130 …นี่ก็เป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาพื้นบ้านที่สามารถนำมาสร้างอาชีพได้อย่างน่าทึ่ง!!…
คู่มือลงทุน…ข้าวแต๋นน้ำแตงโม
ทุนเบื้องต้น ประมาณ 15,000 บาท
ทุนวัตถุดิบ ประมาณ 60% ของราคา
รายได้ ราคาขาย6 ชิ้น 30 บาท
แรงงาน 1-2 คนขึ้นไป
ตลาด ตลาดน้ำ,ตลาดนัด,งานแสดงสินค้า
จุดน่าสนใจ ขนมพื้นบ้านที่ทำขายได้ทุก ๆ เทศกาล
เชาวลี ชุมขำ : เรื่อง
