อินเดียกระชับกฎระเบียบที่ควบคุมการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) บนสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อต่อสู้กับกระแสข้อมูลเท็จ แต่มันก็ทำให้เกิดคำเตือนเกี่ยวกับการเซ็นเซอร์ และการลดทอนเสรีภาพทางดิจิทัลด้วย
กฎระเบียบใหม่มีผลบังคับใช้ในวันที่ 20 ก.พ. 2569 ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของการประชุมสุดยอดด้านเอไอระดับนานาชาติในกรุงนิวเดลี และจะลดระยะเวลาที่กำหนดให้แพลคฟอร์มต่าง ๆ ลบเนื้อหาที่ถือว่า “มีปัญหา” ลงอย่างมาก
เนื่องจากจำนวนผู้ใช้อินเทอร์เน็ตมากกว่า 1,000 ล้านคน อินเดียเผชิญกับปัญหาข้อมูลเท็จที่สร้างโดยเอไอ ซึ่งแพร่หลายอย่างรวดเร็วบนสื่อสังคมออนไลน์ โดยบริษัทต่าง ๆ เช่น อินสตาแกรม เฟซบุ๊ก และเอ็กซ์ จะมีเวลาเพียง 3 ชั่วโมง จากเดิม 36 ชั่วโมง ในการปฏิบัติตามคำสั่งของรัฐบาลนิวเดลี เพื่อลบเนื้อหาที่ละเมิดกฎหมาย
กฎระเบียบที่เข้มงวดยิ่งขึ้นในประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก เพิ่มแรงกดดันต่อบริษัทยักษ์ใหญ่ด้านสื่อสังคมออนไลน์ ที่เผชิญกับความวิตกกังวลของสาธารณชน และการตรวจสอบด้านกฎระเบียบที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก เกี่ยวกับการใช้เอไอในทางที่ผิด ซึ่งรวมถึงการเผยแพร่ข้อมูลเท็จ และภาพลามกอนาจารเด็ก
แต่ในขณะเดียวกัน กลุ่มสิทธิมนุษยชนหลายกลุ่มระบุว่า การกำกับดูแลเอไอที่เข้มงวดขึ้นนั้น หากมีผลบังคับใช้ในวงกว้างเกินไป อาจเสี่ยงต่อการบั่นทอนเสรีภาพในการพูด
อนึ่ง อินเดียภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี เผชิญกับข้อกล่าวหาจากกลุ่มสิทธิมนุษยชน เกี่ยวกับการจำกัดเสรีภาพในการแสดงออก ซึ่งพุ่งเป้าไปยังนักเคลื่อนไหวและฝ่ายตรงข้าม แม้รัฐบาลนิวเดลียืนกรานปฏิเสธก็ตาม
ด้านมูลนิธิเสรีภาพทางอินเทอร์เน็ต (ไอเอฟเอฟ) ซึ่งเป็นกลุ่มสิทธิทางดิจิทัล ระบุว่า กรอบเวลาที่กระชับยิ่งขึ้นสำหรับการแจ้งเตือนการลบเนื้อหาบนสื่อสังคมออนไลน์ จะบังคับให้แพลตฟอร์มกลายเป็น “ผู้เซ็นเซอร์แบบรวดเร็ว”
กฎระเบียบล่าสุดยังขยายขอบเขตให้มีผลกับเนื้อหาที่สร้าง ผลิต แก้ไข หรือเปลี่ยนแปลงผ่านทรัพยากรคอมพิวเตอร์ใด ๆ เว้นแต่ข้อมูลนั้นจะถูกสร้างขึ้นจากการแก้ไขตามปกติหรือโดยสุจริต อีกทั้งแพลตฟอร์มต่าง ๆ ต้องติดป้ายกำกับข้อมูลสังเคราะห์ หรือสื่อที่ถูกดัดแปลงโดยเอไอให้ชัดเจน ด้วยเครื่องหมายถาวรที่ไม่สามารถปิดบังหรือลบออกได้
“กรอบเวลาใหม่มีระยะเวลาที่สั้นมาก จนทำให้การตรวจสอบโดยมนุษย์อย่างมีความหมาย เป็นไปไม่ได้ในเชิงโครงสร้าง” นายอาปาร์ กุปตา หัวหน้าของไอเอฟเอฟ กล่าว
ทั้งนี้ เนื้อหาที่มีปัญหาอาจหายไป “เกือบจะทันที” หลังแพลตฟอร์มได้รับการแจ้งเตือนจากรัฐบาล และผู้ใช้อินเทอร์เน็ตส่วนใหญ่ไม่ได้รับแจ้งคำสั่งของทางการ ให้ลบเนื้อหาของพวกเขา
ยิ่งไปกว่านั้น กฎระเบียบฉบับปรับปรุงใหม่นี้ กำหนดให้แพลตฟอร์มออนไลน์ต้องใช้เครื่องมืออัตโนมัติ เพื่อป้องกันการเผยแพร่เนื้อหาที่ผิดกฎหมาย ซึ่งรวมถึงเอกสารปลอมและสื่อลามกอนาจาร
ขณะที่ นายนิคีล ปาห์วา นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิดิจิทัล กล่าวว่า การดำเนินการของรัฐบาลอินเดีย ถือเป็น “การเซ็นเซอร์โดยอัตโนมัติ” พร้อมกับเสริมว่า เครื่องหมายระบุเฉพาะไม่สามารถบังคับใช้ได้ และมันเป็นไปไม่ได้ที่จะทำเช่นนั้นกับเนื้อหาสังเคราะห์ที่ถูกสร้างขึ้นอย่างไม่มีที่สิ้นสุด.
เลนซ์ซูม
เครดิตภาพ : AFP
