หากใครผ่านไปแถวบ้านเลขที่ 36/1 หมู่ 6 บ้านเขาไร่ศรีราชา ต.ท่างาม อ.วัดโบสถ์ จ.พิษณุโลก อาจจะแปลกใจกับรูดินนับร้อยที่กระจายอยู่รอบบ้าน แต่หากหยุดสังเกตเพียงนิด จะได้เห็น “อาณาจักร” เล็กๆ ที่เต็มไปด้วยชีวิตและเรื่องราวการสืบทอดเจตนารมณ์จากพ่อสู่ลูกสาว เพื่อรักษาลมหายใจของสัตว์พื้นถิ่นที่ชื่อว่า “แย้” ไม่ให้หายไปจากความทรงจำ
นางสมปอง พวงศิลป์ วัย 53 ปี เจ้าของบ้าน เปิดเผยว่า จุดเริ่มต้นของอาณาจักรแย้แห่งนี้เกิดขึ้นเมื่อกว่า 10 ปีก่อน โดย นายจวน พวงศิลป์ ผู้เป็นพ่อ ได้นำแย้ที่พบจากป่ามาเลี้ยงไว้เพียง 2 คู่ (4 ตัว) ด้วยความตั้งใจที่จะอนุรักษ์สัตว์ชนิดนี้ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ดู พ่อดูแลพวกมันอย่างใกล้ชิดด้วยไข่มดแดงและปลวก จนพวกมันไว้วางใจและขยายพันธุ์อย่างรวดเร็ว ขุดรูอาศัยอยู่เต็มพื้นที่รอบบ้าน
แม้เมื่อ 1 ปีที่ผ่านมา คุณพ่อจวนจะเสียชีวิตลง แต่นางสมปองและคุณแม่ ยังคงสานต่อเจตนารมณ์นี้อย่างมุ่งมั่น โดยเปลี่ยนจากการหาแมลงตามธรรมชาติ มาเป็นผลไม้สุกตามฤดูกาล เช่น มะม่วง กล้วย และแตงโม ซึ่งเมื่อถึงเวลาให้อาหาร แย้จำนวนมากจะพากันโผล่หัวออกมาจากโพรงดินเพื่อรุมกินผลไม้ กลายเป็นภาพที่น่าประทับใจและหาดูได้ยาก
นางสมปองเล่าถึงพฤติกรรมที่น่าทึ่งของแย้ว่า พวกมันมีการแบ่งพื้นที่รับผิดชอบกันอย่างชัดเจน แต่ละตัวจะมีรูประจำของตัวเอง และจะไม่ล้ำเส้นกันเด็ดขาด หากตัวใดพยายามจะบุกรุกอาณาเขตของผู้อื่น จะเกิดการปะทะกันทันที
“ภาพที่หาดูยากคือเวลาพวกมันสู้กัน มันจะพองคอใส่กัน แล้ววิ่งเข้าใส่แบบตะแคงตัวกัดกันเป็นวงกลม สู้กันดุเดือดจนบางครั้งต้องเอาน้ำมาสาดเพื่อให้มันแยกจากกัน” นางสมปอง กล่าว
ปัจจุบันอาณาจักรแย้แห่งนี้ต้องเผชิญกับอุปสรรคตามธรรมชาติ ทั้งแมวที่เข้ามาล่า และนกเอี้ยงที่คอยจิกกินลูกแย้ตัวเล็ก ทำให้จำนวนบางส่วนลดลงไปบ้าง แต่นางสมปองยืนยันว่าไม่คิดจะเลิกเลี้ยง เพราะนอกจากจะผูกพันกับพวกมันแล้ว ยังถือเป็นมรดกชิ้นสำคัญที่พ่อสร้างไว้ให้
“แม้จะเหนื่อยบ้าง แต่การได้นั่งดูพวกมันโผล่ออกมาเดินเล่นหาอาหารรอบบ้าน เป็นความสุขเล็กๆ ที่พ่อทิ้งไว้ให้เรา และเราจะขออนุรักษ์ไว้ให้ดีที่สุด” นางสมปอง กล่าวทิ้งท้าย
นิยายชีวิต โดย : อสงไขย
เรื่องและภาพโดย : ธเนส อนุดิษฐ จ.พิษณุโลก
[[คลิก]] อ่านเรื่องราว “นิยายชีวิต” ได้ที่นี่..
