เมื่อปี 2480 “สันนิบาตชาติ” ย้ายออกจากพระราชวังวิลสัน ในเมืองเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยองค์กรระหว่างรัฐบาลระดับโลกแห่งนี้ ซึ่งก่อตั้งขึ้นเพื่อรักษาสันติภาพหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง อยู่ในสภาพไม่มั่นคง และล่มสลายในเวลาต่อมาไม่นาน พร้อมกับสงครามโลกครั้งที่สอง
ในช่วงฤดูร้อนปีนี้ “สหประชาชาติ” (ยูเอ็น) ซึ่งเป็นองค์กรสืบทอดของสันนิบาตชาติ ก็เตรียมที่จะย้ายออกจากพระราชวังวิลสันเช่นกัน เนื่องจากยูเอ็นและองค์กรระดับโลกอื่น ๆ ในเมืองเจนีวา มีบทบาทลดลงอย่างต่อเนื่อง อันเป็นผลมาจากการตัดเงินสนับสนุน และนโยบายของรัฐบาลสหรัฐที่หันหลังให้กับแนวทาง “พหุภาคีนิยม”
นับตั้งแต่ปี 2568 ตำแหน่งงานในเมืองเจนีวา ขององค์กรสังกัดยูเอ็นและองค์กรระหว่างประเทศหลายแห่ง ถูกปรับลดหรือย้ายไปยังสถานที่ที่มีค่าใช้จ่ายถูกกว่า “มากกว่า 3,000 ตำแหน่ง” ซึ่งรวมถึงประมาณ 20% ของตำแหน่งงานในยูเอ็น
สำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (โอเอชซีเอชอาร์) กำลังย้ายจากพระราชวังวิลสัน ไปยังปีกหนึ่งของสำนักงานใหญ่ยูเอ็นในเมืองเจนีวา ที่พระราชวังแห่งชาติซึ่งอยู่ใกล้เคียงกัน ท่ามกลางสิ่งที่เรียกว่า “วิกฤติทางการเงิน”
เมื่อไม่นานมานี้ องค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ไอแอลโอ) เพิ่งย้ายสำนักงาน 2 ชั้น จากทั้งหมด 11 ชั้น ออกจากสำนักงานใหญ่ในเมืองเจนีวา ส่วนกองทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ (ยูนิเซฟ) กำลังโยกย้ายพนักงานประมาณ 70% จากทั้งหมด 400 คน ออกจากเมืองเจนีวาเช่นกัน
ยิ่งไปกว่านั้น หน่วยงานบางแห่งในเมืองเจนีวา เช่น โครงการเอดส์แห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็นเอดส์) ก็เผชิญกับความเป็นไปได้ที่จะต้องปิดตัว และหน่วยงานอีกหลายแห่ง รวมถึงองค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน (ไอโอเอ็ม) ต่างลดขนาดองค์กร
รัฐบาลสวิตเซอร์แลนด์ให้คำมั่นว่าจะสนับสนุนสถาบันพหุภาคีในเมืองเจนีวา เป็นจำนวนเงิน 269 ล้านฟรังก์สวิส (ราว 11,122 ล้านบาท) ขณะที่หน่วยงานซึ่งจัดตั้งโดยรัฐเจนีวา และมูลนิธิที่ตั้งชื่อตามนายฮันส์ วิลส์ดอร์ฟ ผู้ก่อตั้งโรเล็กซ์ ร่วมกันให้สัญญาว่าจะมอบเงินสนับสนุนอย่างน้อย 50 ล้านฟรังก์สวิส (ราว 2,067 ล้านบาท)
แม้คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็นเอสซี) และสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ (ยูเอ็นจีเอ) ตั้งอยู่ในนครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา แต่สำนักงานใหญ่ของยูเอ็น ประจำยุโรป ในเมืองเจนีวา มีเจ้าหน้าที่ยูเอ็นมากกว่าที่ใด ๆ ในโลก
การตัดเงินสนับสนุนครั้งนี้รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ 80 ปีของยูเอ็น และยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า รัฐบาลวอชิงตันของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐ จะจ่ายเงินมากกว่า 2,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 64,300 ล้านบาท) ที่สหรัฐเป็นหนี้ในค่าธรรมเนียมงบประมาณหลักหรือไม่
ด้านนายอัลฟอนโซ โกเมซ นายกเทศมนตรีเมืองเจนีวา กล่าวว่า แม้เศรษฐกิจโดยรวมของเมืองยังคงดีอยู่ แต่การตัดงบประมาณ การลดจำนวนพนักงาน และการย้ายออกขององค์กรต่าง ๆ ทำให้ชื่อเสียงของเมืองเจนีวาในฐานะ “เมืองหลวงแห่งพหุภาคีนิยม” ตกอยู่ในความเสี่ยง
นอกจากนี้ บรรดานักการทูต อดีตเจ้าหน้าที่ยูเอ็น และเจ้าหน้าที่ยูเอ็นในปัจจุบัน ต่างกล่าวเตือนว่า การย้ายออกจากเมืองเจนีวา กำลังทำลายสัญลักษณ์ที่จับต้องได้มากที่สุดของ “ระเบียบระหว่างประเทศ” ซึ่งสหรัฐสร้างขึ้นเพื่อรักษาสันติภาพหลังสงครามโลกครั้งที่สอง.
เลนซ์ซูม
เครดิตภาพ : REUTERS
