มนุษย์ทุกคนล้วนต้องการการยอมรับ
นี่ไม่ใช่เรื่องผิด
แต่ปัญหาอาจเกิดขึ้น
เมื่อ “คุณค่าของตัวเอง”
เริ่มขึ้นอยู่กับเสียงจากภายนอกมากเกินไป
เรารู้สึกดีกับตัวเองเมื่อมีคนชื่นชม ชื่นชอบหรือให้ความสนใจ และเริ่มรู้สึกแย่และสงสัยในคุณค่าของตัวเองทันที
เมื่อไม่ได้รับสิ่งเหล่านั้น
สิ่งนี้เรียกว่า Validation Addiction
ในรูปแบบการทำงานของสมอง
การได้รับการยอมรับจะกระตุ้นระบบรางวัล (reward system)
ซึ่งเกี่ยวข้องกับสารสื่อประสาท โดยเฉพาะ dopamine ทำให้เกิดความรู้สึกพึงพอใจและเพิ่มโอกาสให้ทำพฤติกรรมนั้นซ้ำ
เมื่อเกิดขึ้นบ่อย ๆ สมองจะเรียนรู้ว่า
“การได้รับ validation หรือการยืนยันจากคนอื่น ทำให้รู้สึกดี มั่นใจและปลอดภัย”
จนบางครั้ง เริ่มพึ่งพามันโดยไม่รู้ตัว
เช่น
– เช็กยอดไลก์ (Like) ใน social media บ่อย ๆ
– กังวลว่าคนอื่นจะมองเราอย่างไร
– รู้สึกไม่มีคุณค่า เมื่อไม่ได้รับการมองเห็น การยอมรับ หรือคำชื่นชม
ปัญหาคือ
external validation เป็นสิ่งที่ไม่ยั่งยืน
เมื่อเราผูกคุณค่าของตัวเองไว้กับมัน
อารมณ์ของเราจะขึ้นลงตามปฏิกิริยาของคนอื่นตลอดเวลา
Validation Addiction
จึงไม่ได้เกี่ยวกับความอ่อนแอ
แต่สะท้อนว่า “ระบบประเมินคุณค่าของตนเอง อาจพึ่งพาปัจจัยภายนอกมากกว่าปัจจัยภายใน”
หลายคนเติบโตมาในสภาพเเวดล้อมที่ได้รับความรัก เมื่อ “ทำได้ดี”
สมองจึงเรียนรู้ว่า
เราต้องพิสูจน์ตัวเอง
เพื่อให้ได้รับการยอมรับ
การฟื้นฟูจึงไม่ใช่การเลิกต้องการคำชม แต่คือการค่อย ๆ สร้าง internal validation
หรือความสามารถในการมองเห็นคุณค่าและยอมรับตัวเองได้ เเม้ในวันที่ไม่มีใครมายืนยัน
เพราะในระยะยาว
ความมั่นคงทางใจ
ไม่ได้เกิดจากการที่ทุกคนมองเห็นเรา
แต่เกิดจากการที่
“เรายังคงเห็นคุณค่าของตัวเองได้ แม้ในวันที่ไม่มีใครพูดอะไรเลย”.
