ถามว่า บุ๋ม ปนัดดา ทำไปเพื่ออะไร เอาปัจจัยพื้นฐานมาตอบง่ายที่สุดคือ“ความโลภ” ส่วนรายละเอียดปลีกย่อยนั้นยังไม่รู้ ต้องรอตำรวจเป็นผู้ให้ข่าว จากนี้คงไม่มีใครได้เห็นหรือสัมภาษณ์บุ๋ม ปนัดดาง่ายๆ อีก โดยเฉพาะไม่ขอประกันตัวด้วย ถึงขอไปก็ไม่รู้ว่าจะได้หรือไม่ เพราะศาลก็คงกลัวไปยุ่งเหยิงกับพยาน ค่าที่คดีมีมูลค่าความเสียหายเยอะ
กรณีของบุ๋ม ทำให้คนจิกกัดว่า“สถานการณ์สร้างคนรวย” อาศัยไปโผล่ตามหน้างานที่มีภัยพิบัติใหญ่ ๆ หรือมีการประทะ เช่นไปโผล่พื้นที่น้ำท่วม ไปโผล่พื้นที่ตึกถล่ม หยิบโน่นยกนี่ให้ทำข่าวได้หน่อย และค่อยๆ สะสมเครดิต ไปงานโน้นงานนี้ หรือถ้าสถานการณ์ใหญ่ๆ ไม่เกิดขึ้นสักที ก็สร้างภาพช่วยคนโน้นคนนี้ แบบว่า บุกช่วยเด็กโดนทารุณ บุกช่วยสัตว์โดนทำร้าย ให้เกิดเป็นภาพจำ ชื่อเกิดการจดจำ คนศรัทธา เมื่อถึงจุดหนึ่งคิดว่า “อยู่ตัว” ก็ค่อยๆ เริ่มหาเงินโดยการแปะบัญชีเปิดรับบริจาค ประชาชนคนไทยเห็นว่า มีผลงาน ก็โอนง่าย ถือว่าร่วมทำบุญ
เอาจริงก็ไม่อยากจะว่านักบุญพวกนี้เท่าไรหรอก เพราะอย่างน้อยก็เห็นความจำเป็นเห็นประโยชน์อยู่ ในเหตุการณ์อ่อนไหวบางกรณี ผู้พบเห็นหรือผู้เกี่ยวข้องไม่กล้าแจ้งเรื่องกับเจ้าหน้าที่บ้านเมือง เหตุผลร้อยแปดพันเก้า ก็อาศัยทีม“อาเวนเจอร์” พวกนี้แหละมาช่วยติดตามคดีให้ ไปไหนมีทีมสื่อคอยติดตาม มีแจ้งกำหนดการเรียบร้อย กลายเป็นแรงกดดันให้เจ้าหน้าที่ต้องรีบดำเนินคดี…ไม่ได้คนดังมาช่วยกระพือเรื่อง บางกรณีเจ้าหน้าที่ก็ไม่ค่อยอยากจะขยับ เคยได้ยินข่าวว่า มีบอกเจ้าทุกข์ให้ไปตามหาตัวคนร้ายเอง หรือยึกๆ ยักๆ บอกให้แจ้ง สภ.-สน.ให้ตรงเขต
ทีนี้พอคนติดตามเยอะ ก็เกิดกรณีที่เสียงสรรเสริญเยอะ ผลประโยชน์เข้ามาเยอะ คนที่เคยดีๆ ก็ดีแตกได้ อย่างว่าความโลภไม่เคยปรานีใคร พอมันเข้าครอบงำในใจแล้วก็ดำมืด พ่ายโดพามีน ( สารความสุข ) ฝ่ายเลวให้เอาเงินบริจาคมาใช้เป็นของตัวเอง ..คิดว่า ควบคุมสถานการณ์ได้ ไปๆ มาๆ ความโลภบีบให้อยากได้มากเข้า ก็ต้องหาเงินมาหมุนมาเข้า ถึงจุดหนึ่งทำให้ไม่สามารถรับผิดชอบอะไรได้ แล้วก็พัง….แต่อย่างกรณีปนัดดานี่ไม่น่าจะเรียกว่า พังเพราะคุมสถานการณ์ของตัวเองไม่ได้ ปัญหาคือ โดนเปิดเพราะน่าจะทะเลาะกับสามี ต่อมามีข่าวสามีโดนแฉว่า ทำไมไปซื้อที่รุกป่าทำที่วิ่งเทรล
พอแฉไปแฉมา คราวนี้คนโกหกก็จะติดกับดักตัวเอง ที่ไม่สามารถสร้างความน่าเชื่อถือในทุกเรื่องที่พูดได้ แก้ต่างเรื่องที่วิ่งเทรล เรื่องพูลวิลลาภูเก็ตโผล่มาอีก เรื่องผัวใช้เงินใคร พอบอกเลิกกับผัวแล้ว อ้าว ยังมีหลักฐานโอนเงินให้ผัว ยึกๆ ยักๆ อยู่สักพักไม่รู้ว่ามีโยกย้ายทรัพย์สินอะไรหรือไม่ .. ต่อมา เรื่องโน้นเรื่องนี้โผล่ขึ้นมามัดกลายเป็นวัวพันหลักที่ยิ่งวิ่งเชือกยิ่งรั้งวัวให้แน่นกับปัญหา สรุปที่เกมโอเวอร์…พูดอะไรไม่ได้นอกจากขอโทษที่ทำให้ผิดหวัง ยอมรับผิดทุกอย่าง ( แต่ตอนให้การ ปฏิเสธทุกข้อกล่าวหานะคะ ) ไม่พูดนะว่าเอาเงินบริจาคไปทำอะไร หรือชีวิตมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร เพราะพูดมั่วๆ ซั่วๆ กลั้วดราม่ากะเอาความเห็นใจ ต้องระวังกลายเป็นหลักฐานมัดคอในชั้นศาลเอา
มีผู้สงสัยไม่น้อยว่า ปนัดดาเอาเงินไปทำอะไร ?? ซึ่งไม่รู้จะตอบอย่างไรเพราะวิธีใช้เงินมันเยอะแยะ มีวิธีเยอะกว่าหาเงินอีก ซื้อโน่นผลาญนี่กินหรูอยู่แพง สะสมสมบัติบ้าไว้ตายไปเอาไปด้วยไม่ได้แต่ลูกหลานรวย เอาเงินคนอื่นมาค้ำจุนตัวเองและโคตรเหง้า.. ถ้าเงินเป็นร้อยล้านหายวับได้อย่างเร็ว คือการพนัน แต่ดูทรงไม่น่าจะใช่ เรื่องของปนัดดา ก็ให้เจ้าหน้าที่บ้านเมืองดำเนินคดีต่อไป ฉ้อโกงประชาชน ฟอกเงิน พ.ร.บ.คอมพ์ หรือ ฯลฯ ก็แล้วแต่ พงส.จะทำสำนวนฟ้องคดีอะไรบ้าง มีคนอยากให้จบที่ยึดทรัพย์ ให้เรื่องนี้เป็นบทเรียนต่อสังคม
แล้วจะเป็นบทเรียนอย่างไรดี ?? จะว่าเรื่องบริจาค.. คนเราให้ทาน บริจาค ไม่ใช่เรื่องที่แย่ แม้ว่าจะมีคนค่อนแคะจิกกัดว่า “การบริจาคคือการที่รัฐสวัสดิการล้มเหลว” ก็ต้องยอมรับว่า ในหลายกรณีการให้ความช่วยเหลือจากรัฐไม่เพียงพอ และไม่รวดเร็ว ตัวอย่างเช่นในเหตุการณ์ภัยพิบัติ การบริจาคยังเป็นแนวทางการทำความดีในทางพระพุทธศาสนา ชำระความตระหนี่เห็นแก่ตัว เป็นการเผื่อแผ่เมตตาให้ผู้ที่เดือดร้อน ผู้ที่ตกทุกข์ได้ยากกว่า ไปจนถึงเป็นการร่วมสมทบทรัพย์สินในบริการสาธารณะประโยชน์บางอย่าง เช่น การบริจาคให้โรงพยาบาล บริจาคเพื่อการศึกษา
กรณีบุ๋ม ปนัดดา สิ่งที่เป็นบทเรียนสำคัญคือ “อย่าเชื่อใครง่ายๆ” ในโลกนี้ โดยเฉพาะโลกที่ใครๆ ก็สร้างตัวตนได้ผ่านการสื่อสารด้วยแอพพลิเคชั่นต่างๆ ก็มีการเซตติ้งเหตุการณ์ สร้างภาพลักษณ์ อะไรขึ้นมาเพื่อสร้างตัวตนที่น่าเชื่อถือ หวังผลประโยชน์ บางคนเล่นอ่อยเหยื่อแบบใจเย็น คือค่อยๆ ประกอบสร้างภาพลักษณ์ไปช้าๆ ไม่รีบเปิดให้โอน..ยิ่งภาพลักษณ์ดียิ่งหากินง่าย มีติ่งมาเถียงแทนเวลาโดนแหก…อย่าว่าแต่บุ๋มปนัดดาเลย อดีตพระอลงกตก็เป็นตัวอย่าง จากภาพพ่อพระของผู้ติดเชื้อเอชไอวี ซึ่งมีภาพลักษณ์ที่ดีมาเนิ่นนานมาก ตั้งแต่สมัยคนยังกลัวโรคเอดส์ ว่าเป็นแล้วต้องตัวเน่าตายโน่น.. กลายเป็นว่า ตอนนี้เป็นอะไรก็ไม่รู้ไปแล้ว เอาความน่าสงสารมาขายเอาเงิน ไม่รู้ร่วมกินกันกี่คน..
เราหลงติดกับเปลือกที่สวย และเมื่อเปลือกนั้นถูกถอดออกถูกทุบพัง คนที่เคยชื่นชมบางคนยังไม่อยากจะเชื่อ อยากหาเหตุผลอื่นร้อยแปดพันเก้ามาไม่เชื่อ เพราะเราต่างไม่อยากเสียใจกับความรัก ความศรัทธา ที่เคยมีให้ใครแล้วถูกเอาไปขยี้จนพังภินท์ เราต่างก็ไม่อยากรู้สึกตัวเองเป็นคนโง่ เราอาจยังคิดถึงความดีของเขา .. ความไว้ใจถูกทำลายต้องใช้เวลาในการยอมรับ และเมื่อยอมรับได้ก็ต้องก้าวต่อไปในลักษณะมาร่วมเป็นเจ้าทุกข์ เพื่อให้คนผิดได้รับโทษที่เหมาะสม
เรื่องนี้ไม่ได้ต้องการให้อภัย ไม่งั้นคนชั่วก็จะเหลิงแบบว่า ขอโทษก็จบ ..แต่เราควรใช้มันเรียนรู้เล่ห์เหลี่ยมของความไม่โปร่งใส รู้ว่า ในประเทศไทย ระบบมูลนิธิใช่ว่าจะโปร่งใส กระทรวงมหาดไทยที่มีหน้าที่ดูแลเรื่องนี้เขาก็ไม่ได้ออกมาแถลงเรื่องบัญชีมูลนิธิเป็นรายปี หรือถึงแถลง ถ้าไม่มีอะไรเป็นข่าวขึ้นมาก็ไม่น่าสนใจ .. รู้เล่ห์กลลวงพวกหากินบนเงินบริจาค ในทำนองว่า “ควรมีกลไกอะไรที่ทำให้พวกเรี่ยไรโปร่งใส” ซึ่งต้องเริ่มจากการทำบัญชีที่ชัดเจน จะกันเงินเป็นค่าดำเนินการเท่าไรเอาให้ชัด ทำรายรับโชว์เงินบริจาคได้เท่าไร จ่ายค่าอะไรบ้าง ของที่ซื้อราคากลางเท่าไร ..ที่หาเงินบริจาคไม่ได้มีแต่มูลนิธิ เคสหมาแมวป่วย คนป่วย ก็มีพวกขอเรี่ยไรเยอะ เราอาจต้องหันมามองเรื่องธรรมาภิบาลของผู้รับบริจาคและมูลนิธิมากขึ้น อย่าให้มีการใช้คำว่า “ทำบุญ” หรือ “เคสฉุกเฉิน”มาสร้างมิจฉาชีพ
ต้องทำให้คนชั่วรู้ว่า “ผลจากการกระทำแห่งตัว กระทบต่อคนที่รัก” คดโกง กระทั่งทุจริตฉ้อราษฎร์บังหลวง ถ้าถูกจับได้ ผู้ที่ได้รับผลกระทบหนักคือครอบครัวที่ไม่ได้ติดตะรางไปด้วย ถ้าลูกหลานอยู่ในวัยเข้าสังคมได้ก็จะกลายเป็นแกะดำ แค่โดนสายตาที่คนอื่นมองมาก็สะท้าน อย่างไรก็ตาม การฝึกความละอายต่อบาป มันน่าจะยากถ้าคนกิเลสหนายังหน้าด้านจะหาเงินวิธีง่ายๆ เราก็ต้องมาคิดถึงการตรวจสอบ “เพื่อตัดทางไม่ให้มีการหากินเช่นนี้” ให้เสียความรู้สึกอีก.
ขอบคุณภาพจากเพจ Facebook : มูลนิธิองค์กรทำดี / ดร.ปนัดดา วงศ์ผู้ดี
………………………………………………………
คอลัมน์ : ที่เห็นและเป็นอยู่
โดย “บุหงาตันหยง”
