มะนาวพันธุ์ “แป้นดกพิเศษ” พันธุ์แป้นดกพิเศษมีลักษณะผลและคุณภาพเหมือนกับพันธุ์แป้นรำไพทุกประการ แต่ผลผลิตดกกว่า 4-5 เท่า ในอายุต้นที่เท่ากันและมีเอกลักษณ์ของสายพันธุ์คือ ผลใหญ่ มีการติดผลเป็นพวง จากที่สวนคุณลี อ.เมือง จ.พิจิตร โทร. 08-1886-7398 ปลูกและขยายมะนาวสายพันธุ์นี้ในเชิงการค้ามากว่า 10 ปี พบว่า มะนาวพันธุ์ “แป้นดกพิเศษ” เป็นพันธุ์แป้นดกพิเศษนั้น เป็นพันธุ์ที่ตลาดมีความต้องการรับซื้อ เนื่องจากผลมะนาวมีขนาดของผลค่อนข้างใหญ่ เปลือกผลบางและมีปริมาณน้ำในผลมาก มีกลิ่นหอมเหมือนมะนาวแป้นรำไพทุกประการ เมล็ดน้อย มีอายุตั้งแต่ออกดอกจนถึงเก็บเกี่ยวผลผลิตใช้เวลาประมาณ 3.5-4 เดือนก็สามารถเก็บผลจำหน่ายได้ ที่สำคัญมะนาวพันธุ์ “แป้นดกพิเศษ” สามารถบังคับให้ออกฤดูแล้งได้ง่ายมาก
การขยายพันธุ์มะนาวแป้นดกพิเศษ ที่ผ่านมาในอดีตการปลูกมะนาวของเกษตรกรไทยนิยมปลูกโดยใช้กิ่งตอนโดยคิดว่าต้นเจริญเติบโตและให้ผลผลิตเร็ว โดยไม่ได้นึกถึงปัญหาในเรื่องของระบบรากที่ไม่แข็งแรง เพราะมีแต่รากฝอย เมื่อต้นมะนาวเริ่มให้ผลผลิตเต็มที่มักจะพบปัญหาว่าต้นมะนาวทรุดโทรมลงอย่างรวดเร็วเนื่องจากที่ภาระเลี้ยงผลมาก ส่งผลให้ต้นมะนาวมีผลผลิตต่ำและมีอายุสั้นลง
อีกทั้งยังพบปัญหาเรื่องโรคโคนเน่าและรากเน่าได้ง่าย การทำสวนมะนาวที่ปลูกด้วยกิ่งตอนนั้นอายุไม่ยืนยาว เฉลี่ยอายุประมาณ 5-6 ปีก็ตาย เกษตรกรจำเป็นต้องปลูกใหม่ ถ้าคิดการลงทุนปลูกใหม่ก็มีค่าใช้จ่ายมิใช่น้อยและต้องเสียเวลาและโอกาส ทางเลือกใหม่ของเกษตรกรที่คิดจะลงทุนปลูกมะนาวแป้นอย่างยั่งยืน โดยที่ต้นมะนาวจะมีอายุอย่างน้อย 10 ปีขึ้นไป ควรจะใช้ต้นตอที่เป็นต้นส้มต่างประเทศ เช่น ทรอยเยอร์, สวิงเกิล, โวลคา-เมอเรียน่า ฯลฯ นำมาใช้เป็นต้นตอเพื่อนำยอดของมะนาวแป้นดกพิเศษมาเสียบยอด ซึ่งมีข้อมูลยืนยันทางวิชาการว่าการใช้ต้นตอส้มต่างประเทศเหล่านี้ทนทานโรครากเน่าและโคนเน่าได้ดี เนื่องจากมีระบบรากที่แข็งแรงและมีรากแก้วหากินเก่ง ทนต่อสภาพดินที่ไม่ดี เช่น ดินลูกรัง หรือทนต่อสภาพน้ำท่วมขังได้ดี
การจัดการสวนที่ถูกต้องเป็นส่วนสำคัญต่อความสำเร็จของการผลิตมะนาวนอกฤดู สิ่งที่ชาวสวนมะนาวและนักวิชาการเกษตรไม่ควรมองข้ามในการบังคับให้มะนาวออกนอกฤดูนั้น เรื่องของการจัดการสวนเป็นหัวใจที่มีความสำคัญ ซึ่งสรุปได้ดังนี้ 1.โครงสร้างของดิน ดินที่มีลักษณะเป็นทราย มีการระบายน้ำที่ดีจะมีผลทำให้การชักนำการออกดอกได้ดีกว่าดินที่อุ้มน้ำสูงและดินเหนียว 2.ขนาดของพุ่มต้น ควรเตรียมแปลงปลูกในลักษณะของแนวแถวยกสูงเป็นแบบลูกฟูกอันที่จะช่วยให้เกิดการระบายน้ำได้ดีขึ้น การชักนำการออกดอกจะง่ายกว่า
3.ขนาดของพุ่มต้น มะนาวที่มีขนาดพุ่มต้นที่เล็กกว่าสามารถชักนำการออกดอกเพื่อการผลิตนอกฤดูได้ดีกว่า ต้นตอบสนองต่อสภาพการงดน้ำได้เร็วมากขึ้น (ใช้เวลาสั้นกว่า) 4.การปฏิบัติเพื่อชักนำการออกดอก ควรจะต้องเข้าใจถึงธรรมชาติและนิสัยการออกดอกของมะนาว และ 5.การป้องกัน การกำจัดศัตรูพืช ศัตรูพืชที่สำคัญของมะนาว ได้แก่ เพลี้ยไฟ หนอนชอนใบ ไรแดง และโรคแคงเคอร์ เป็นต้น
