นายปราโมทย์ ยาใจ อธิบดีกรมหม่อนไหม เปิดเผยว่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงให้ความสำคัญในการอนุรักษ์งานศิลปหัตถกรรมภูมิปัญญาไหมไทย อันเปรียบเสมือนมรดกที่ล้ำค่าของแผ่นดิน ทรงทุ่มเทเสียสละอุทิศพระวรกายและพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ในการส่งเสริมคุณภาพชีวิต อาชีพและความเป็นอยู่ โดยเฉพาะการสร้างงานสร้างรายได้ ของประชาชนที่ยากไร้และในชนบทห่างไกล ซึ่งโครงการที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ก่อตั้งเป็นรูปมูลนิธิ พระราชทานนามว่า มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ส่งผลให้เกษตรกรอยู่ดีกินดี มีความมั่นคงในครอบครัวและอาชีพ รวมทั้งก่อให้เกิดการพัฒนาอุตสาหกรรมไหมไทย ทรงช่วยเผยแพร่ความงดงามของลวดลายผ้าไหมผ่านทางฉลองพระองค์ เมื่อเสด็จฯ ประกอบพระราชกรณียกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศ ทำให้ผ้าไหมไทยเป็นเป็นที่ยอมรับและเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก
ดังนั้น เพื่อเป็นการเผยแพร่พระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ที่มีต่อวงการไหมไทย กรมหม่อนไหมจึงได้จัดทำโครงการ 90 ลายผ้าอัตลักษณ์ของเกษตรกรสมาชิกศิลปาชีพ ขึ้น เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 90 พรรษา 12 สิงหาคม 2565 และเพื่อเป็นการอนุรักษ์ภูมิปัญญาการทอผ้าที่เป็นอัตลักษณ์ของแต่ละพื้นถิ่นให้คงอยู่สืบไป เป็นการรวบรวมลายผ้าอัตลักษณ์พื้นถิ่นของเกษตรกรสมาชิกศิลปาชีพและโครงการพระราชดำริ จำนวน 90 ลาย และจัดทำหนังสือเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับลายผ้าอัตลักษณ์พื้นถิ่นของเกษตรกรสมาชิกศิลปาชีพและโครงการพระราชดำริ เพื่อนำทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยมี ลายผ้าอัตลักษณ์ 90 ลาย ของเกษตรกรสมาชิกศิลปาชีพจากจังหวัดต่าง ๆ อาทิ ลายศาลาทรงงาน ลายภูพาน ลายโคมห้า ลายหมากจับ ลายตาสับปะรด ลายภูเขาดอกฝ้าย ลายเกาะล้วงน้ำไหล ลายฉัตร ลายดอกจันทร์ ลายผ้าจกลายขิด ลายกวาง ลายดอกจันทร์ ลายนางหาญ ลายดาวล้อมเพชร ลายปูนาปลาช่อน ลายราชวัตรห้อง ลายแก้วชิงดวง ลายดอกกระเจียวและลายผีเสื้อ ลายขอนแคน ลายโฮล (สตรี) ลายขอนาค เป็นต้น ซึ่งแต่ละลวดลายจะมีความเป็นอัตลักษณ์ท้องถิ่นที่สวยงามเป็นเอกลักษณ์แตกต่างกันไป อันเกิดจากแรงบันดาลใจของเกษตรกรที่ต้องการสืบสานสืบทอดเจตนารมณ์ของบรรพบุรุษ เกิดความภาคภูมิใจในการริเริ่มสร้างสรรค์ การออกแบบลวดลายผ้า และสร้างความภาคภูมิใจในการสร้างชื่อเสียงให้กับท้องถิ่น
“โครงการ 90 ลายผ้าอัตลักษณ์ของเกษตรกรสมาชิกศิลปาชีพ นอกจากจะเป็นการรวบรวมลายผ้าอัตลักษณ์ 90 ลาย เพื่ออนุรักษ์ภูมิปัญญาผ้าไหมไทยแล้ว ยังเป็นการเผยแพร่องค์ความรู้ ให้แก่เกษตรกรสมาชิกศิลปาชีพ และเกษตรกรภายใต้โครงการพระราชดำริ รวมทั้งนักเรียนนักศึกษาและประชาชนที่สนใจ อันจะเป็นการกระตุ้นให้ประชาชนทั่วไป สวมใส่ผ้าไหมไทยอัตลักษณ์พื้นถิ่น ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่ทรงคุณค่าของไทย และสนับสนุนเกษตรกรปลูกหม่อนเลี้ยงไหมและทอผ้าไหม ให้ดำรงอาชีพอย่างยั่งยืนต่อไป” อธิบดีกรมหม่อนไหม กล่าว
ผู้สนใจสามารถชื่นชมความงดงามของตัวอย่างลายผ้า 90 ลายผ้าอัตลักษณ์ของเกษตรกรสมาชิกศิลปาชีพได้ ในงานตรานกยูงพระราชทาน สืบสานตำนานไหมไทย ครั้งที่ 17 ประจำปี 2565 ตั้งแต่วันนนี้ถึง 28 สิงหาคม 2565 เวลา 10.00-20.00 น. ณ ฮอลล์ 9 ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี
