นมวัวเป็นอาหารที่ให้ประโยชน์ต่อร่างกาย มีทั้งแคลเซียม โปรตีน และวิตามิน ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรง แต่มีหลายคนที่เกิดอาการผิดปกติหลังจากดื่มนมเข้าไปสู่ร่างกาย “โรงพยาบาลพญาไท” มีเกร็ดความรู้เกี่ยวกับลักษณะอาการ พร้อมทั้งวิธีดูแล และการรักษาโรคดังกล่าว
โรคแพ้โปรตีนนมวัว เกิดจากร่างกายมีปฏิกิริยาทางภูมิคุ้มกันต่อโปรตีนในนมวัว ผ่านกลไกการแพ้ได้หลายทาง แสดงอาการได้หลายระบบ และระดับความรุนแรงแตกต่างกัน ขึ้นกับกลไกการแพ้และระดับความรุนแรงในแต่ละราย อาการแพ้ที่เกิดขึ้นหลังได้รับนมวัว โดยเริ่มแสดงอาการได้ภายใน 1-3 ชั่วโมง เป็นวันหรือเป็นสัปดาห์หลังรับประทาน ในทารกที่ทานนมแม่อย่างเดียว พบการแพ้โปรตีนนมวัวผ่านนมแม่ได้ เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันและระบบทางเดินอาหารในทารกยังไม่สมบูรณ์
อาการโรคแพ้โปรตีนนมวัว
1. ผิวหนัง : ผื่นลมพิษ เนื้อเยื่อใต้ผิวหนังบวมแบบเฉียบพลัน ผื่นผิวหนังอักเสบภูมิแพ้
2. ระบบทางเดินหายใจ :น้ำมูกไหล ไอแห้ง คัดจมูก นอนกรน หายใจเสียงวี้ด หอบ
3. ระบบทางเดินอาหาร : ริมฝีปากบวม อาเจียน ถ่ายเหลวเฉียบพลัน ถ่ายมีมูกเลือดเรื้อรัง
4. อาการแพ้รุนแรงเฉียบพลันทั่วตั
การวินิจฉัยโรคแพ้โปรตีนนมวัว
@ การซักประวัติและการตรวจร่างกายเป็นส่วนที่มีความสำคัญที่สุดในการวินิจฉัยโรคแพ้โปรตีนนมวัว
@ การทดสอบดูการตอบสนองของผู้ป่วยหลังงดและทานนมวัว สำหรับทารกที่ทานนมมารดานั้น ให้มารดางดนมวัว หรือผู้ป่วยงดนมวัว ถ้าอาการดีขึ้นหลังงดนมวัว ให้ทดสอบโดยทานนมวัวอีกครั้งในเวลา 4-8 สัปดาห์ต่อมา
@ การตรวจทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนัง หรือการตรวจเลือดหาภูมิต้านทานต่อโปรตีนนมวัว ไม่ตรวจในผู้ป่วยทุกรายที่สงสัยโรคแพ้โปรตีนนมวัว เนื่องจากการทดสอบจะให้ผลบวกในผู้ป่วยบางรายเท่านั้น ซึ่งขึ้นอยู่กับกลไกที่ก่อให้เกิดการแพ้
การรักษาโรคแพ้โปรตีนนมวัว
การรักษาประกอบด้วยการรักษาตามอาการแสดงต่างๆ ร่วมกับการรักษาด้านโภชนาการซึ่งควรได้รับคำแนะนำโดยแพทย์
1.ให้อาหารที่ไม่มีนมวัว ผลิตภัณฑ์จากนมวัวเป็นส่วนผสม
2.ให้อาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการและปลอดภัย
3.หลังจากผู้ป่วยมีอายุครบ 1 ปี และอาการดีแล้วอย่างน้อย 6 เดือน อาจพิจารณาทำการทดสอบดูการตอบสนองของผู้ป่วยหลังงดและทานนมวัว ทุก 6 เดือน
4.การเลือกนมเพื่อรักษาโรคแพ้โปรตีนนมวัวในทารก ขึ้นกับอายุ ลักษณะการแพ้และระดับความรุนแรงของอาการ
@ สำหรับทารกและเด็กเล็กที่เลี้ยงด้วยนมแม่อย่างเดียว
-ให้นมแม่ต่อไป รวมถึงให้แม่งดนมวัว ผลิตภัณฑ์จากนมวัว และอาหารที่มีโปรตีนจากนมวัว
-ดูแลให้แม่ได้รับแคลเซียมให้เพียงพอ (800 มิลลิกรัมต่อวัน) จากอาหารอย่างเดียวหรือเสริมยาเม็ดแคลเซียม
-ถ้าอาการไม่ดีขึ้น ให้พิจารณาทบทวนการวินิจฉัยโรคอื่น หรือผู้ป่วยอาจแพ้อาหารชนิดอื่นด้วย
-กรณีมารดาที่ไม่สามารถงดนมวัวได้ อาจพิจารณาให้ผู้ป่วยรับประทานนมสูตรสำหรับรักษาโรคแพ้โปรตีนนมวัว
@ สำหรับทารกและเด็กที่เลี้ยงด้วยนมผสม
-เลือกนมที่ไม่มีโปรตีนนมวัวทดแทนนมผสมที่ทารกและเด็กได้รับ โดยพิจารณาจากความรุนแรงของอาการ อายุของผู้ป่วย ค่าใช้จ่าย การเข้าถึงนม และรสชาติ
แพ้นมวัวส่วนใหญ่จะหายได้เอง
โดยปกติแล้ว การแพ้โปรตีนนมวัว ส่วนใหญ่เกิดในช่วง 1 ปีแรก และอาการจะดีขึ้นจนหายขาดเมื่อเด็กโตขึ้น โดยหายถึงร้อยละ 81-95 เมื่ออายุ 5 ปี นอกจากนี้ การแพ้โปรตีนนมวัวอาจเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดโรคภูมิแพ้อื่นๆ เช่น โรคหืด โรคเยื่อบุจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ เป็นต้น.
