เพราะสถานการณ์การเข้าถึงยาเสพติดของวัยคะนอง ยังเป็นเรื่องอันตรายและสร้างผลพวงเป็นลูกโซ่ตั้งแต่ครอบครัว สังคม ไปจนถึงประเทศ โดยเฉพาะกรณี “แพลตฟอร์ม” ออนไลน์หลายแห่งกลายเป็น “แผงค้าลับ” ไว้ลอบจำหน่ายยาเสพติด
ผ่าน “ภาษา” และ “อักขระ” พิเศษ ที่คนทั่วไปไม่นิยมใช้สื่อสาร แต่กลับเย้ายวนใจกลุ่มนักเสพ กลุ่มผู้ใช้ยาเสพติด ไปจนถึงกลุ่มครอบครองเพื่อจำหน่าย ให้รู้สึกมั่นอกมั่นใจว่า “คำนี้แหละ” ที่เราต้องการ โดยมีการโพสต์ขายกันชนิดไม่เกรงกลัวกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม แม้วงจรนักค้ายาเสพติดจะย่ามใจว่าก้าวนำหน่วยงานรัฐไป 1 ก้าวเสมอ แต่แท้จริงแล้วไม่ใช่ หลัง พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ หลักบุญ เลขาธิการ ป.ป.ส. ประกาศติดเครื่องปราบทุกเส้นทางตั้งแต่ภาคพื้นดิน น่านน้ำ อากาศ ยันแผงค้าออนไลน์ โดยร่วมกับกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และสํานักงานตํารวจแห่งชาติ จัดตั้ง ศูนย์มอนิเตอร์การค้ายาเสพติดออนไลน์ โดยเฉพาะตามโซเชียลมีเดียต่าง ๆ โดยนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้สอดส่องเนื้อหา ก่อนนำมาสืบสวน จับกุม
พล.ต.ท.ภาณุรัตน์ เปิดเผยกับ “ทีมข่าวอาชญากรรม” ว่า เเม้ระบบ AI จะทำหน้าที่คัดกรองมาแล้วส่วนหนึ่ง แต่จำเป็นต้องให้เจ้าหน้าที่คัดกรองต่ออีกรอบ ก่อนกระจายข้อมูลที่พบไปยังหน่วยบังคับใช้กฎหมายเพื่อปฏิบัติการ ซึ่งไม่ใช่เพียงเรื่องยาเสพติด แต่รวมถึงการค้ามนุษย์ ค้าอาวุธ ที่ถูกโพสต์บนโลกออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชันต่าง ๆ อย่าง Facebook, Instagram, X, Line เป็นต้น
“ระบบ AI จะไล่ตรวจสอบตามคลังศัพท์ที่ถูกป้อนใส่ระบบไว้ แม้ว่าคำนั้นจะเป็นภาษาแปลก ๆ หรือใช้อักขระพิเศษแบบใดก็สามารถตรวจจับความผิดปกติได้หมด”
ทั้งนี้ ป.ป.ส. มีการสนับสนุนงบประมาณไปยังกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (บช.ก.) ให้ทำการรวบรวมและคัดกรองข้อมูล และเมื่อได้รับข้อมูลมาแล้ว ป.ป.ส. จะนำไปวิเคราะห์เพื่อขยายผลต่อ โดยเฉพาะหากเป็นยาเสพติดประเภทใหม่ที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ยาเสพติดพวกนี้บางครั้ง AI ยังตรวจจับไม่พบ หรือไม่รู้จัก เช่นคำว่า ขนมลาบูบู้ ที่เพิ่งปรากฏเป็นข่าว
เมื่อเจอคำแบบนี้มากขึ้น AI จะจดจำคำนี้ หากมีใครโพสต์ด้วยคำลักษณะนี้ AI จะรวบรวมโพสต์ส่งเข้าระบบฐานข้อมูล เพื่อให้ตรวจสอบอีกครั้ง โดย AI ยังสามารถดูความถี่การโพสต์ว่าบัญชีผู้ใช้นั้น โพสต์ข้อความลักษณะเกี่ยวข้องกับยาเสพติดบ่อยแค่ไหน เพื่อจัดลำดับของโพสต์ด้วย
“ระบบ AI จะถูกป้อนคำศัพท์เกี่ยวข้องกับยาเสพติดไว้ เหมือนเราป้อนแผนประทุษกรรมคนร้ายให้ AI ไว้ตรวจจับ เมื่อมีข้อความลักษณะตรงกับชุดข้อมูลที่ป้อนไว้ AI จะรายงานโพสต์เหล่านั้นเข้าระบบของศูนย์มอนิเตอร์ฯ”
สำหรับสถานการณ์การค้ายาเสพติดในโลกออนไลน์ปัจจุบันมีแนวโน้มอย่างไร เลขาธิการ ป.ป.ส. ระบุ อาจไม่ได้เรียกว่าเหิมเกริมขึ้น แต่ด้วยการพัฒนาของเทคโนโลยี ทำให้การค้ายาเสพติดหรือสิ่งของผิดกฎหมายบนโลกออกไลน์พ่วงมากับความทันสมัย เช่น ในอดีตมีเพียงการโทรศัพท์สั่งซื้อ แต่ทุกวันนี้มีแพลตฟอร์มโซเชียลเกิดขึ้นจำนวนมาก สิ่งผิดกฎหมายเหล่านี้ก็กระจายตามไปด้วย
ดังนั้น เป็นหน้าที่ต้องพัฒนาเครื่องมือใหม่ ๆ ให้ครอบคลุม ควบคู่กับเสริมเขี้ยวเล็บ พัฒนาองค์ความรู้อาชญากรรมใหม่ ๆ ให้บุคลากร ยกตัวอย่าง ก่อนหน้านี้คนร้ายกระทำความผิดผ่านคริปโตเคอร์เรนซี หรือกระเป๋าเงินดิจิทัล ก็ต้องให้องค์ความรู้เจ้าหน้าที่ และหน่วยงานอื่น ผ่านการอบรมและถ่ายทอดความรู้
พร้อมทิ้งท้ายคำเตือนถึงนักค้าโลกออนไลน์ ขณะนี้มีศูนย์มอนิเตอร์ฯ คอยตรวจตรา สอดส่อง ติดตามกลุ่มบุคคลที่ลักลอบเปลี่ยนรูปแบบการค้า ส่วนยาเสพติดไม่ว่าพัฒนาไปรูปแบบใด ก็เป็นสิ่งผิดกฎหมาย ทุกคนย่อมรู้.
ทีมข่าวอาชญากรรม รายงาน
