เมื่อวันที่ 15 พ.ค. แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านทรวงอกและการดูแลผู้ป่วยหนัก Huang Xuan เตือนว่าการใช้สมาร์ตโฟนอย่างแพร่หลายทำให้ผู้คนจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ ติดพฤติกรรมการเลื่อนหน้าจอโทรศัพท์อย่างไม่หยุดหย่อน รูปแบบการใช้ชีวิตที่คุ้นเคยนี้กำลังกัดกร่อนสุขภาพสมองของมนุษย์อย่างเงียบ ๆ
Huang Xuan ตั้งข้อสังเกตว่า หลายคนเพียงต้องการตรวจสอบข้อความอย่างรวดเร็ว แต่กลับใช้เวลาไปกับการเลื่อนโทรศัพท์ถึงสองชั่วโมงโดยไม่รู้ตัว พฤติกรรมนี้เป็นอาการป่วยทางจิตเวชสมัยใหม่ที่เรียกว่า “โรคย้ำคิดทางดิจิทัล” และผลกระทบที่เกิดขึ้นนั้นรุนแรงกว่าที่ผู้คนคิด
Huang Xuan โพสต์ในหน้าแฟนเพจ Facebook ของเขาว่างานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Frontiers in Psychology แสดงให้เห็นว่าการติดโทรศัพท์ในระยะยาว นำไปสู่การลดลงของปริมาตรของเนื้อสมองสีเทา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเยื่อหุ้มสมองส่วนหน้า ซึ่งเกี่ยวข้องกับสมาธิและการควบคุมแรงกระตุ้น การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างที่สำคัญเกิดขึ้น นั่นหมายความว่าการใช้โทรศัพท์มากเกินไปไม่เพียงแต่ทำให้ปวดตา แต่ยังอาจเป็นอันตรายต่อพื้นที่หลักของสมองที่ควบคุมสมาธิ ความจำ และการควบคุมตนเอง
หลายคนเชื่อว่าการทำงานหรือเรียนขณะเลื่อนโทรศัพท์สามารถประหยัดเวลาได้ แต่ Huang Xuan อธิบายว่าในความเป็นจริงแล้ว สมองของมนุษย์ไม่สามารถทำงานหลายอย่างพร้อมกันได้อย่างแท้จริง พฤติกรรมการสลับความสนใจบ่อย ๆ นี้ ทำให้สมองอยู่ในสภาพที่เหนื่อยล้าอย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการเรียนรู้และความจำ จากการศึกษาที่ตีพิมพ์ใน PubMed พบว่าวัยรุ่นที่ใช้โทรศัพท์มือถือเกินวันละ 4 ชั่วโมง มีความจำในการทำงานและผลการเรียนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
นอกจากความบกพร่องทางสติปัญญาแล้ว สุขภาพทางอารมณ์ก็ได้รับผลกระทบอย่างมากเช่นกัน Huang Xuan อ้างถึงงานวิจัยที่อธิบายว่าการใช้โซเชียลมีเดียและโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานานมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และความภาคภูมิใจในตนเองที่ลดลง การสำรวจในปี 2021 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Frontiers in Psychiatry พบว่าวัยรุ่นที่เลื่อนโทรศัพท์มากกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน มีความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่า
Huang Xuan เตือนว่าปัญหาทางอารมณ์เหล่านี้ ไม่ใช่ “คิดมาก” แต่เป็นการตอบสนองที่แท้จริงของสมองต่อ “ความเป็นพิษทางดิจิทัล” ความสว่างสูงและเนื้อหาที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาจากหน้าจอโทรศัพท์จะกระตุ้นสมอง ทำให้เกิดอารมณ์ที่ไม่มั่นคงมากขึ้น และนำไปสู่วัฏจักรที่เลวร้ายของ “ยิ่งเลื่อน ยิ่งวิตกกังวล ยิ่งใช้ ยิ่งซึมเศร้า”
เพื่อลดผลกระทบที่เป็นอันตรายของอุปกรณ์ดิจิทัลต่อสมอง Huang Xuan แนะนำให้ใช้ “การอดอาหารทางดิจิทัล” ซึ่งก็คือการจัดสรรเวลา “ปลอดหน้าจอ” อย่างน้อยหนึ่งชั่วโมงในแต่ละวัน เพื่อทำกิจกรรมที่ไม่ต้องใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น อ่านหนังสือ เดินเล่น หรือเพียงแค่อยู่เฉยๆ
Huang Xuan ยังอ้างถึงการทดลองแบบสุ่มในปี 2022 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking การทดลองนี้ แสดงให้เห็นว่าการไม่ใช้โซเชียลมีเดียเป็นเวลาเพียง 7 วัน สามารถลดความเครียดและเพิ่มความสุขได้อย่างมีนัยสำคัญ
Huang Xuan เตือนว่าการเลื่อนโทรศัพท์มือถือไม่ใช่เรื่องผิด แต่พฤติกรรมการติดโทรศัพท์ในระยะยาว อาจกลายเป็นการทำร้ายตัวเองแบบเรื้อรัง เนื่องจากสมองของเราไม่มีตัวรับความรู้สึกเจ็บปวด เมื่อเกิดความเสียหายขึ้น มักจะสายเกินไป Huang Xuan เน้นย้ำว่า “ทุกครั้งที่คุณเลื่อนหน้าจอ คุณกำลังใช้พลังความคิด ความจำ และความสุขของคุณ ถึงเวลาแล้วที่จะต้องควบคุมสมองของคุณกลับคืนมา”
ที่มา https://www.ettoday.net/
