เมื่อวันที่ 8 ก.ค. ที่กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) มีการแถลงข่าวชี้แจงข้อเท็จจริง “กัญชาทางการแพทย์” โดยนายกองตรี ธนกฤต จิตรอารีย์รัตน์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า จากกรณีเครือข่ายเขียนอนาคตกัญชาไทย ยื่นข้อเสนอถึงนายสมศักดิ์ เทพสุทิน รมว.สาธารณสุข โดยหลักการย้ำว่า กัญชา ยังไม่เป็นยาเสพติด แต่มาตรการควบคุมต้องมี เนื่องจากผลกระทบก็มี เพราะมีผู้ร้องเรียน อย่างการใช้กัญชาเพิ่มขึ้นเป็น 10 เท่า หรือราว 1.5 ล้านคน จึงมีประกาศสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ. 2568 เพื่อการใช้กัญชาทางการแพทย์ โดยการสั่งจ่ายยาจากแพทย์ 7 วิชาชีพตามประกาศ (ภ.ท.33) รวมถึงควบคุมแหล่งผลิตที่มีมาตรฐานการปลูก อย่างไรก็ตาม ไม่มีนโยบายที่ให้ร้านค้าที่เปิดอยู่แล้ว 18,000 แห่ง ได้รับผลกระทบหรือเกิดความไม่สบายใจ กรมการแพทย์แผนไทยจะทำความเข้าใจต่อไป รวมทั้งได้ทำสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ให้เข้าใจถึงแนวปฏิบัติต่อผู้ครอบครองกัญชาว่าแบบใดที่ถูก และที่ผิด เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ตรงกัน
ด้าน นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า สิ่งที่เตรียมมี 2 เรื่อง คือ กัญชาต้องมีมาตรฐานเพียงพอ และแพทย์ที่จะสั่งจ่ายต้องมีจำนวนเพียงพอ ซึ่งปัจจุบันมีแปลงปลูกที่ต้องผ่านมาตรฐาน Thailand Canabis GACP 69 แปลง โดยเป็นช่อดอกแห้ง 71,850 กิโลกรัมต่อปี และส่งออก 24,000 กิโลกรัมต่อปี มีร้านค้า 18,651 แห่ง มีการบริโภคภายในประเทศ 47,850 กิโลกรัมต่อปี ส่วนตัวเลขแปลงที่รอการประเมินพบว่า 51 แห่ง จะเสร็จไม่เกิน 1-2 เดือนนับจากนี้ ซึ่งจะเติมกัญชาจากแหล่งปลูกเข้ามาอีก 125,000 กิโลกรัมต่อปี และส่งออกอีกประมาณ 41,000 กิโลกรัมต่อปี โดยจะมีแปลงปลูกทั้งหมดที่ผ่านมาตรฐานทั้งหมด 120 แห่ง และประมาณ 3-4 พันแห่ง ที่ไม่ผ่านมาตรฐาน GACP ส่วนการออกตรวจในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมา 1,565 ร้าน ในจำนวนนี้ถูกพักใช้ใบอนุญาต 82 ร้าน เพิกถอน 5 ร้าน ปิดกิจการ 322 ร้าน และถูกดำเนินคดี 7 ร้าน
นพ.สมฤกษ์ กล่าวต่อว่า และขณะนี้กรมฯ กำลังจัดการอบรมเพื่อเตรียมกลุ่มวิชาชีพในการสั่งจ่ายสมุนไพรควบคุม (กัญชา) ใน 2 วิชาชีพจาก 7 กลุ่มวิชาชีพ คือ แพทย์แผนปัจจุบัน และแพทย์แผนไทย ตั้งเป้ามีแพทย์แผนไทย 2,000 คน ผ่านหลักสูตรและสามารถวินิจฉัยกลุ่มอาการและออกใบสั่งจ่ายกัญชาได้ ส่วนแพทย์แผนปัจจุบัน กำหนดจำนวนแพทย์ 1 คน ต่อ 1 จังหวัด อย่างในกรุงเทพฯ จะมีหลายพื้นที่หลายเขต จะต้องมีแพทย์ประมาณ 30-40 คน โดยจะเริ่มอบรมในวันที่ 16 ก.ค. นี้ ขณะนี้มีแพทย์แผนไทยลงทะเบียนแล้ว 1,000 คน ส่วนแพทย์แผนปัจจุบันกำลังรอรวบรวมรายชื่อ ส่วนผู้จำหน่ายตามร้านค้าอบรมวันที่ 17 ก.ค. โดยตั้งเป้าให้ได้ 8 หมื่นคน จากปัจจุบันมีประมาณ 200,000 คน รวมถึงเตรียมนำระบบไอทีมาใช้ โดยในวันที่ 8 ก.ค. กรมฯ จะทดสอบระบบผู้ป่วย 50 รายแรก มารับบริการ และใช้ใบสั่งจ่ายกัญชา ภ.ท.33 และยังคิดว่าจะทำระบบการแพทย์ทางไกล หรือเทเลเมดิซีน แล้วใช้คิวอาร์โค้ดในการรับยาแบบครั้งต่อครั้งด้วย
นอกจากนี้ กรมฯ อยู่ระหว่างเปิดรับฟังความเห็นต่อร่างกฎ สธ. เกี่ยวกับการอนุญาตจำหน่ายสมุนไพรควบคุมช่อดอกกัญชาถึงวันที่ 12 ก.ค. 2568 เป็นการกำหนดระเบียบต่างๆ การจำหน่ายกัญชา โดยเฉพาะการกำหนดให้ทุกแห่งต้องมีแพทย์ที่ได้รับใบอนุญาตสั่งจ่ายกัญชาประจำอยู่ในร้าน เป็นการดำเนินการในลักษณะของสถานพยาบาล ไม่ใช่สถานประกอบการ.
