เมื่อวันที่ 10 ธ.ค. น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รมว.วัฒนธรรม (วธ.) เปิดเผยว่า ได้รับรายงานจาก นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากรว่า เมื่อวันที่ 8 ธ.ค. 2568 พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเซีย เมืองซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกา ได้จัดพิธีส่งมอบโบราณวัตถุประติมากรรมสำริด กลุ่มประโคนชัย 4 รายการ คืนแก่ประเทศไทย โดย ดร.สุริยา จินดาวงษ์ เอกอัครราชทูต ณ กรุงวอชิงตัน เป็นผู้แทนประเทศไทย พร้อมด้วยนายต่อ ศรลัมพ์ กงสุลใหญ่ ณ นครลอสแอนเจลิส และนายแดเนียล ลูรี่ นายกเทศมนตรีเมืองซานฟรานซิสโก เข้าร่วมพิธีส่งมอบโบราณวัตถุ ทั้ง 4 รายการ ประกอบด้วย ประติมากรรมสำริดรูปพระโพธิสัตว์ 3 รายการ และพระพุทธรูป 1 รายการ เป็นโบราณวัตถุอายุระหว่างพุทธศตวรรษที่ 13-14 หรือประมาณ 1,200-1,300 ปีมาแล้ว มีแหล่งที่มาจากโบราณสถานใน อ.ประโคนชัย หรือ อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.บุรีรัมย์ ในปัจจุบัน จึงมีชื่อเรียกในกลุ่มนักประวัติศาสตร์ศิลปะว่า ประติมากรรมกลุ่มประโคนชัย
รมว.วธ. กล่าวต่อไปว่า ประติมากรรมกลุ่มนี้อยู่ในบัญชีโบราณวัตถุที่คณะกรรมการติดตามโบราณวัตถุของไทยในต่างประเทศกลับคืนสู่ประเทศไทย มีมติให้ติดตามเมื่อปี 2561 และได้ส่งมอบเอกสารข้อมูลแก่สำนักงานสืบสวนความมั่นคงแห่งมาตุภูมิ สหรัฐอเมริกา (Homeland Security Investigations: HSI) ผ่านกระทรวงการต่างประเทศ เพื่อดำเนินการสืบสวน กระทั่งเมื่อวันที่ 26 เม.ย. ที่ผ่านมา นายเดวิด เคลเลอร์ เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบคดี ได้แจ้งให้กรมศิลปากรทราบถึงความก้าวหน้าทางคดีว่า คณะกรรมการพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเซีย ที่แต่งตั้งโดยเมืองซานฟรานซิสโก มีมติให้พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียถอดถอนรายการโบราณวัตถุทั้ง 4 รายการ ออกจากทะเบียนโบราณวัตถุ ก่อนที่จะร่วมกับสถานกงสุลใหญ่ ณ นครลอสแอนเจลิส จัดพิธีส่งมอบโบราณวัตถุคืนแก่ประเทศไทยในวันที่ 8 ธ.ค. 2568 โดยกรมศิลปากรได้มอบหมาย น.ส.นิตยา กนกมงคล ผอ.สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เป็นผู้แทนเดินทางไปรับมอบประติมากรรมสำริดจาก ผอ.พิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเซีย ที่เมืองซานฟรานซิสโก พร้อมตรวจสอบและดูแลการหีบห่อ เพื่อเตรียมการขนส่งกลับสู่ประเทศไทยภายในเดือน ธ.ค. นี้
