“เดลินิวส์” นำเสนอบทความจาก “สถาบันการแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร์” บอกเล่าเกร็ดความรู้เกี่ยวกับการบำรุงโลหิตเพื่อแก้ไขอาการอ่อนล้าของร่างกาย ว่า เหนื่อยง่าย หน้าซีด วิงเวียนบ่อย อาจเป็นสัญญาณของร่างกายบ่งบอกอาการที่เรียกว่า “เลือดพร่อง”
3 สาเหตุหลักที่ทำให้เลือดน้อย
1.ขาดสารอาหารธาตุเหล็กหรือวิตามิน บี 12
2.การเสียเลือด (ประจำเดือน / แผลในกระเพาะอาหาร)
3.ความผิดปกติในการสร้างเม็ดเลือด
อาการที่พบบ่อย
-เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย
-หน้ามืด วิงเวียน หนาวง่าย
-นอนหลับไม่สนิท
-ผิวพรรณ ตา หรือริมฝีปาก ซีด
ในทางการแพทย์ คือภาวะเม็ดเลือดแดงต่ำ แต่ในมุมมองแพทย์แผนไทย “เลือด” คือพลังความอุ่นที่หล่อเลี้ยงชีวิต เมื่อเลือดพร่อง ร่างกายจึงไม่สดชื่นและอ่อนแรง
สมุนไพรพื้นบ้าน และตำรับยาบำรุงโลหิต
1) ลูกยอ
ช่วยบำรุงเลือดลม ลดอ่อนเพลีย เหมาะกับคนที่มีอาการหนาวง่าย หนาวใน หรือสตรีวัยทอง
วิธีรับประทาน : ผลสุกจิ้มเกลือหรือดองน้ำผึ้ง กรณีแคปซูล รับประทาน 1-2 แคปซูล 3 มื้อ
ข้อควรระวัง : สตรีตั้งครรภ์และผู้ป่วยโรคไต ห้ามใช้ เพราะโพแทสเซียมสูง
2) ดอกคำฝอย
ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือด ช่วยลดไขมันในเลือด และดูแลประจำเดือนที่มาไม่สม่ำเสมอ
วิธีรับประทาน : ชงเป็นน้ำชาดื่ม วันละ 1-3 ครั้ง
3) แก่นฝาง
บำรุงเลือด พร้อมช่วยคลายร้อนใน เหมาะกับคนขี้ร้อน กระหายน้ำง่าย
วิธีรับประทาน : ต้มน้ำดื่ม 1-2 ชิ้น ดื่มวันละ 1-3 แก้ว
4) ยาบำรุงโลหิต (บัญชียาหลักแห่งชาติ)
วิธีรับประทาน : 2 แคปซูล ก่อนอาหาร เช้า-เย็น
ตำรับสมุนไพรหลายชนิด ใช้เมื่อมีภาวะเลือดจางชัดเจน ควรทานต่อเนื่องและตรวจเลือดติดตามผล
ข้อควรระวังสำคัญ
• ห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์
• ผู้ป่วยโรคทาลัสซีเมีย ห้ามซื้อวิตามินและธาตุเหล็กกินเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
• ควรหาสาเหตุเลือดจางที่แท้จริง เช่น ขาดธาตุเหล็ก เสียเลือดเรื้อรัง หรือโรคไขกระดูก
การดูแลที่ดีที่สุด คือ รักษาที่ต้นเหตุ และใช้สมุนไพรอย่างเหมาะสมภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ.
