สงกรานต์ในความทรงจำของคนไทยหลายรุ่น คือภาพของการปะแป้ง เล่นน้ำกันอย่างสนุกสนาน แต่ในวันนี้ภาพเหล่านั้นกำลังเปลี่ยนไปอย่างเงียบๆ ตามยุคสมัย โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่และกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง กำลังเริ่มมองหาประสบการณ์สงกรานต์ในรูปแบบที่แตกต่างออกไป โดยเน้นการฉลองในแบบที่ตอบโจทย์ชีวิตของตนเองมากขึ้น
เนื่องจากด้วยสภาพอากาศที่ร้อนจัดในเดือนเม.ย. ทำให้การออกไปยืนกลางแดด สาดน้ำตั้งแต่สายจนถึงบ่ายกลายเป็นเรื่องที่ต้องคิดหนัก หลายคนคำนวณแล้วว่าความสนุกไม่คุ้มกับผิวพรรณที่เสียหายและค่าบำรุงผิวที่ตามมา หรือบางคนก็กังวลด้านสุขอนามัย น้ำที่ใช้สาดกันไม่ได้รับประกันความสะอาด รวมถึงการเบียดเสียดในพื้นที่สาธารณะก็อาจเป็นปัจจัยต่อการแพร่กระจายของโรค สิ่งเหล่านี้ทำให้เกิดปรากฏการณ์ใหม่ ที่เรียกได้ว่าเป็น “สงกรานต์แบบแห้ง” หรือการเฉลิมฉลองแบบตัวไม่เปียก ซึ่งมีอะไรบ้างเราไปติดตามกัน
เริ่มจากเทรนด์แรกคือ… การพักผ่อนแบบวัฒนธรรม กลุ่มนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสแก่นแท้ของสงกรานต์โดยไม่ต้องเปียก นิยมไปทำบุญที่วัด สรงน้ำพระพุทธรูป และเที่ยวชมเมืองเก่าในชุดไทยประยุกต์ เช่น ห่มสไบถ่ายรูปสวยงาม ซึ่งเป็นโอกาสของธุรกิจหลายสาขา ตั้งแต่บริการเช่าชุดไทยดีไซน์ร่วมสมัย บริการช่างภาพมืออาชีพตามโบราณสถาน ไปจนถึงโรงแรมที่จัดพื้นที่สรงน้ำพระในแบบที่เรียบหรู
ตามมาด้วยเทรนด์ที่เติบโตอย่างโดดเด่น คือ เที่ยวพร้อมสัตว์เลี้ยง น้องหมา น้องแมว ซึ่งเจ้าของต่างรู้ดีว่าเสียงดัง ความวุ่นวาย และน้ำที่สาดโดยไม่คาดคิดนั้น อาจทำให้สัตว์เลี้ยงแสนรัก เครียดและตื่นกลัวได้ การนำสัตว์เลี้ยงไปพักที่สถานที่เงียบสงบ ซึ่งเป็น “เขตปลอดน้ำ” จึงกลายเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ โดยธุรกิจที่ตอบสนองความต้องการนี้ได้แก่ โรงแรมที่เป็นมิตรกับสัตว์เลี้ยง ร้านอาหารสำหรับสัตว์เลี้ยง หรือสถานที่สามารถกิจกรรมร่วมกับสัตว์เลี้ยงแสนรักได้
นอกจากนี้ยังมีเทรนด์ รีเซ็ทตัวเอง โดยเลือกใช้วันหยุดยาวแบบนี้ เพื่อ”ล้างสารพิษ” ทั้งกายและใจ รีแล็กซ์เต็มสตรีมหลังจากผ่านงานเรื่องหนักมาตลอดทั้งปี ดังนั้น การจัดคอร์สสปา การนวดบำบัด การตรวจสุขภาพเชิงลึก ไปจนถึงการบำบัดด้วยเสียง ล้วนได้รับความสนใจสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในช่วงเทศกาลนี้ ตลอดจนแพ็กเกจที่รวมบริการด้านสุขภาพแบบครบวงจรจึงเป็นที่ต้องการของตลาดกลุ่มนี้เป็นอย่างมาก ต่อด้วยเทรนด์ “สายกิน” ก็เป็นโอกาสที่จะคืนกำไรชีวิตให้กับตัวเองเช่นกัน โดยเฉพาะอาหารตามฤดูกาลช่วงสงกรานต์ อย่างข้าวแช่และมะม่วงน้ำดอกไม้ นักท่องเที่ยวสายกินจำนวนไม่น้อยออกตระเวนหาเมนูพิเศษที่มีเพียงช่วงเวลานี้เท่านั้น ร้านอาหารที่จัดเมนูพิเศษในธีมฤดูร้อน คอร์สสอนทำข้าวแช่ตำรับชาววัง หรือการสร้างสรรค์เครื่องดื่มจากผลไม้ไทยในรูปแบบแปลกใหม่ ล้วนเป็นโอกาสทางธุรกิจที่น่าสนใจและมีศักยภาพสูง
ถัดมาเป็นเทรนด์ที่อาจดูเรียบง่าย แต่มีมูลค่าการใช้จ่ายมหาศาล คือ การสั่งอาหารผ่านบริการดีลิเวอรี่ส่งถึงบ้าน เมื่ออากาศร้อนจัดและถนนบางเส้นกลายเป็นพื้นที่สาดน้ำ หลายคนเลือกฉลองที่จะไม่ออกจากบ้าน ขอแบบเปิดแอร์นอน ไถซีรีส์อยู่บนโซฟายาวๆ แต่ประกอบกับร้านอาหารช่วงนั้นมักเลือกปิดตามเทศกาล จึงเกิดช่องว่างทางการตลาดขนาดใหญ่ให้บริการส่งอาหารและไรเดอร์ผู้ขับขี่รับส่งสินค้าเข้าไปตอบสนองความต้องการที่พุ่งสูงขึ้นผิดปกติ ขณะที่ เทรนด์ของคนกระเป๋าหนัก กำลังซื้อสูงสุดในบรรดาทั้งหมด คือการเที่ยวกิจกรรมแบบครอบครัวใหญ่ เพราะสงกรานต์เป็นไม่กี่เทศกาล ที่สมาชิกครอบครัวทั้งรุ่นปู่ย่า พ่อแม่ พี่น้อง คุณป้า น้าอา ลูกหลาน จะได้มาอยู่พร้อมหน้าพร้อมตากัน กลุ่มนี้มีความพร้อมในการใช้จ่ายสุดตัว เพื่อวันครอบครัว เพื่อแลกกัยความสะดวกสบายและการดูแลเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นบริการรถรับส่งแบบวีไอพีที่ปลอดภัยจากการโดนสาดน้ำระหว่างทาง โรงแรมที่ออกแบบเพื่อรองรับทุกช่วงวัย และกิจกรรมรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ที่จัดอย่างสมเกียรติ ล้วนเป็นบริการที่ตลาดกลุ่มนี้ให้ความสำคัญ
ช่นเดียวกับเทรนด์ที่ตอบสนองความต้องการของ คนทำงานสายเทคโนโลยี และฟรีแลนซ์ ที่มองวันหยุดยาวเป็นโอกาสทำงานในสภาพแวดล้อมที่เงียบสงบกว่าปกติ เพราะหากพักผ่อนที่บ้าน อาจจะเจอข้างบ้านเฉลิมฉลองหนักไปหน่อยจนไม่ได้พักผ่อนหรือทำงาน ดังนั้น คนกลุ่มนี้จะต้องการพื้นที่สมาธิที่มีอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง เก้าอี้ที่นั่งสบาย และบรรยากาศที่ปราศจากเสียงรบกวน คาเฟ่หรือโรงแรมที่จัดโซนทำงานเงียบๆ หรือจะปลีกวิเวกไปนอนพักผ่อนค้างคืนก็ได้ หรือจะเป็นเทรนด์ของคนแก่เรียน คือ การถือโอกาสเรียนรู้ทักษะใหม่ หลายคนใช้วันหยุดยาวเพื่อเข้าร่วมคลาสฝึกฝนตัวเอง เช่นการฝึกทำอาหารผ่านการสอนทางโซเชียลมีเดียต่างๆ หรือบางคนหากมีเวลาหน่อย อาจหัดทำน้ำปรุงน้ำอบไทย เรียนจัดดอกไม้ถวายพระ จึงถือเป็นโอกาสของสายอินฟูลเอนเซอร์ ที่จะเข้ามาแนะนำกิจกรรมการเรียนเหล่านี้ เพื่อดึงดูดให้ทั้งคนไทย และชาวต่างชาติ เข้ามาสัมผัสประเพณีไทยอย่างลึกซึ้งกว่าแค่การสาดน้ำ
ที่ยังนิยมต่อเนื่องคือเทรนด์การท่องเที่ยวยามค่ำคืน ซึ่งไม่ได้หมายความว่าสายตี้ ต้องไปชนแก้วตามผับอย่างเดียว หลายคนอาจกลัวอากาศร้อน จึงออกเที่ยวหลังดวงอาทิตย์ตก ไม่ว่าจะเป็นตลาดนัดกลางคืน งานไฟประดับ หรือเทศกาลดนตรีในร่มที่เน้นบรรยากาศผ่อนคลาย กำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ธุรกิจที่ปรับเวลาทำการให้ตอบสนองคนเที่ยวช่วงเวลาค่ำ จะมีโอกาสเข้าถึงกลุ่มลูกค้าที่กำลังมองหาทางเลือกนี้ได้มาก มาถึงเทรนด์ “คนโสด” หรือ ต้องการเที่ยวคนเดียว ก็เลือกใช้ช่วงเทศกาลนี้ เพื่อถอยออกมาจากสังคม หาพื้นที่เงียบสงบเพื่อทบทวนชีวิต โรงแรมที่มีแพ็กเกจสำหรับผู้เข้าพักคนเดียว หรือร้านอาหารที่มีโต๊ะเดี่ยวที่ออกแบบให้รู้สึกสบายใจไม่เขินอาย หรือกิจกรรมสมาธิหรือโยคะในบรรยากาศสงบ คือสิ่งที่ตลาดกลุ่มคนโสดต่างถวิลหาไม่น้อย
ที่พลาดไม่ได้ เป็นเทรนด์ท่องเที่ยวสายมูเตลูแบบพรีเมียม ซึ่งเติบโตอย่างรวดเร็ว ไม่ใช่เพียงแค่การไปวัดสรงน้ำพระตามประเพณี แต่เป็นการแสวงหาประสบการณ์เสริมดวงชะตาที่เฉพาะเจาะจง ไม่ว่าจะเป็นการอาบน้ำมนต์จากพระเกจิอาจารย์ชื่อดัง การทำพิธีในวัดสไตล์เซน หรือการเลือกซื้อเครื่องรางดีไซน์ทันสมัยรุ่นพิเศษเฉพาะสงกรานต์ ทัวร์พรีเมียมที่มีผู้นำชมผู้รอบรู้ทั้งประวัติศาสตร์และโหราศาสตร์ จึงเป็นบริการที่มีมูลค่าสูงและตลาดพร้อมจ่ายแบบหนักๆ แน่นอน
มื่อมองภาพรวมทั้งหมด จะเห็นได้ชัดว่าสงกรานต์ยุคใหม่กำลังเดินทางไปในทิศทางที่หลากหลาย การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่การปฏิเสธประเพณีแบบดั้งเดิม แต่เป็นเทรนด์ความต้องการพักผ่อนที่แตกต่างออกไป ของผู้คนตามยุคตามสมัย ขณะเดียวกันยังเป็นสัญญาณเตือนให้ผู้ประกอบการ ว่าไม่ควรยึดติดกับโมเดลธุรกิจสงกรานต์แบบเดิมเพียงอย่างเดียว เพราะอาจทำให้พลาดโอกาสธุรกิจใหม่ที่กำลังเติบโตสูงกว่าที่ผ่านๆ มา.
ทีมเศรษฐกิจ
