เมื่อวันที่ 29 เม.ย. มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล ร่วมกับมูลนิธิเด็ก เยาวชนและครอบครัว กลุ่มสหภาพแรงงานย่านรังสิตและใกล้เคียง และขบวนการสร้างเสริมสุขภาพประชาชน (ขสช.) สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จัดเสวนาเนื่องในวันแรงงานแห่งชาติ ปี 2569 หัวข้อ “ส่องกล้องแรงงานไทยในสถานการณ์วิกฤติกับคุณภาพชีวิตที่ถดถอย”
นายจะเด็จ เชาวน์วิไล ที่ปรึกษามูลนิธิหญิงชายก้าวไกล กล่าวว่า คนไทยถูกซ้ำเติมจากภาวะสงครามที่ทำให้ราคาน้ำมันเพิ่มขึ้น ส่งผลต่อมาถึงการขึ้นราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ทำให้ค่าครองชีพสูงขึ้น คนงานจึงเป็นกลุ่มคนที่ประสบปัญหาโดยตรง การถูกเลิกจ้าง เดือนละ ราวๆ 40,000 คน และแรงงานกลุ่มไรเดอร์ที่ทำงานตามแพลตฟอร์มถูกลดค่ารอบ รัฐยังไม่สามารถรองรับปัญหานี้ได้
นายวรดุลย์ ตุลารักษ์ นักวิจัยด้านเศรษฐกิจและแรงงาน ภายใต้โครงการพัฒนาความรู้และความเข้มแข็งด้านสุขภาวะแรงงานแพลตฟอร์ม กล่าวว่า แรงงานแพลตฟอร์มอย่างกลุ่มไรเดอร์ซึ่งไม่ได้รับความคุ้มครองจากกฎหมายแรงงานอยู่แล้ว ต้องแบกรับต้นทุนการทำงานที่สูงขึ้น ท่ามกลางสภาพการทำงานบนท้องถนนที่ร้อนกว่า 40 องศาเซลเซียส และฝุ่น PM2.5 แต่การตอบสนองของรัฐถือว่าล่าช้า ไม่เฉพาะเจาะจงชัดเจน เมื่อเทียบกับเกาหลีใต้หรือสิงคโปร์
นายวรดุลย์ กล่าวต่อว่า ข้อเสนอในเรื่องนี้จึงจำเป็นต้องคิดถึงสวัสดิการรูปแบบใหม่ๆ เช่น จัดจุดพักและบริการน้ำดื่มในพื้นที่เมือง สนับสนุนอุปกรณ์ป้องกันฝุ่นและชุดยูนิฟอร์มระบายอากาศ โดยให้แพลตฟอร์มเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการจัดหาและดูแลสวัสดิการให้แก่แรงงานเพื่อไม่ให้เป็นภาระต่องบประมาณภาษีของประชาชน รวมถึงการกำหนดเกณฑ์หยุดพักงานเมื่ออุณหภูมิหรือค่าฝุ่นอยู่ในระดับอันตราย พร้อมทั้งพัฒนากลไกชดเชยต้นทุนพลังงานและความเสี่ยงในการทำงานที่ยุติธรรม เพื่อให้เกิดการคุ้มครองที่เป็นธรรมและช่วยให้แรงงานสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ภายใต้ภาวะวิกฤติที่ทวีความรุนแรงขึ้นโดยไม่ต้องแบกรับภาระเพียงลำพัง
นางประภาพร ผลอินทร์ ตัวแทนเครือข่ายไรเดอร์ กล่าวว่า ปัญหาการทำงานของกลุ่มไรเดอร์ตอนนี้คือค่ารอบที่ลดลงจากช่วงแรกๆ ที่ 60-80 บาท เหลือประมาณ 20 กว่าบาท จากเดิมที่น้อยอยู่แล้ว ทำให้ต้องมีการทำรอบให้มากขึ้น มีชั่วโมงการทำงานยาวนาน เพื่อให้ได้รับค่าตอบแทนมากขึ้น หรืออย่างน้อยก็ได้เท่าเดิม พักผ่อนไม่เพียงพอ ทำให้เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุทางถนน เสียสุขภาพจิตเพราะความเครียด
ยังไม่รวมกับปัญหาระหว่างทำงานที่หลายคนต้องเผชิญ ทั้งการถูกคุกคามทางเพศ การดูหมิ่นต่างๆ ดังนั้น สิ่งที่อยากเรียกร้องไปยังอำนาจรัฐที่เกี่ยวข้องคือสิทธิ สวัสดิการที่เหมาะสม มีการจัดสถานที่เลี้ยงลูกให้กับไรเดอร์ที่ปลอดภัย ราคาไม่แพงเข้าถึงได้ การช่วยเจรจาค่ารอบไม่ให้ต่ำกว่า 40 บาท และหากไรเดอร์ต้องหยุดวิ่งงานระยะหนึ่ง ต้องไม่ปิดกั้นการมองเห็นหรือหักเปอร์เซ็นต์ เป็นต้น ส่วนสถานภาพของไรเดอร์ที่ควรจัดเป็นแรงงานในระบบเหมือนกับหลายๆ ประเทศ ก็ต้องร่วมกันผลักดันกันต่อไปเพื่อให้มีกฎหมายมารองรับให้ชัดเจน
นางสาวศรีไพร นนทรีย์ นักเคลื่อนไหวกลุ่มสหภาพแรงงานย่านรังสิตและใกล้เคียง กล่าวว่า ปัญหาการคุกคามทางเพศต่อกลุ่มไรเดอร์เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะไรเดอร์หญิง อีกด้านหนึ่งก็ยอมรับว่ามีไรเดอร์ไปคุกคามผู้อื่นเช่นกัน ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องร่วมกันแก้ปัญหาเพื่อให้เกิดความปลอดภัยทุกฝ่าย ตอนนี้ในส่วนของผู้ประกันตนที่ยังรอการประกาศใช้ระเบียบบำนาญสูตรแคร์อยู่ก็อยากให้เร่งรัด หากประกาศได้ภายในวันแรงงานแห่งชาตินี้ก็จะถือว่าเป็นอีกหนึ่งของขวัญให้กับคนใช้แรงงานได้
นายสุทัศน์ เอี่ยมแสง ประธานสหพันธ์แรงงานอุตสาหกรรมสิ่งทอ การตัดเย็บเสื้อผ้าและผลิตภัณฑ์หนังแห่งประเทศไทย กล่าวว่า เนื่องในวันแรงงานปีนี้เราจึงอยากเรียกร้องให้รัฐบาลลงนามอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 87 และ 98 แก้พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ให้ลูกจ้างมีสิทธิรวมตัวตั้งสหภาพแรงงาน เจรจาต่อรอง และขอให้รัฐบาลคุมราคาสินค้า กำกับให้มีการเลิกจ้างแรงงานเหมาค่าแรงมาเป็นการจ้างงานในระบบที่มีสวัสดิการที่เป็นธรรม รับรองและประกาศใช้บำนาญสูตรแคร์ การปรับค่าจ้าง เป็นต้น
