เมื่อวันที่ 30 เม.ย. กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ดำเนินการกำหนดจุดตรวจวัดคุณภาพสิ่งแวดล้อมเพื่อตรวจวัดคุณภาพน้ำและตะกอนดินในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยได้ดำเนินการเก็บตัวอย่างตะกอนดิน ครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 24–27 มีนาคม 2569 ครอบคลุมจุดตรวจวัดตั้งแต่ SAL08 (บ้านท่าตาฝั่ง) ถึง SAL13 (บ้านสบเมย) ทั้งนี้ ในบางจุดเจ้าหน้าที่ไม่สามารถเข้าพื้นที่เพื่อเก็บตัวอย่างได้ เนื่องจากสถานการณ์ด้านความปลอดภัย จึงได้มีการปรับจุดติดตามตรวจสอบเฉพาะพื้นที่ตั้งแต่อำเภอแม่สะเรียงจนถึงอำเภอสบเมย และลำน้ำสาขาที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่เดือนมกราคม 2569 เป็นต้นไป
สรุปผลการตรวจวิเคราะห์ตะกอนดิน จากการเก็บตัวอย่าง ครั้งที่ 3 ดังนี้ สารหนู (As) ในตะกอนดิน จุดตรวจวัด SAL08-SAL13 เกินค่ามาตรฐานในทุกจุดตรวจวัด โดยตรวจพบค่าอยู่ในช่วง 41–82 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มก./กก.) ซึ่งสูงกว่าค่ามาตรฐานขั้นรุนแรงที่กำหนดไว้ไม่เกิน 33 มก./กก.
– SAL08 บ้านท่าตาฝั่ง ต.แม่ยวม อ.แม่สะเรียง ค่าสารหนู 49 มก./กก.
– SAL09 รอยต่อระหว่างพื้นที่อำเภอสบเมย-อำเภอแม่สะเรียง ค่าสารหนู 82 มก./กก.
– SAL10 ท่าเรือหมู่บ้านแม่สามแลบ ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย ค่าสารหนู 43 มก./กก.
– SAL11 หย่อมบ้านปู่ทา ม.6 ต.แม่สามแลบ ค่าสารหนู 55 มก./กก.
– SAL12 หย่อมบ้านพะละอึ ม.4 ต.แม่สามแลบ ค่าสารหนู 41 มก./กก.
– SAL13 บ้านสบเมย ม.4 ต.แม่สามแลบ ค่าสารหนู 50 มก./กก.
คุณภาพตะกอนดินในลำน้ำสาขา พบสารปนเปื้อนในบางพื้นที่ เกินมาตรฐานระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน (ค่ามาตรฐานฯ สารหนู ไม่เกิน 10 มก./กก. โครเมียม ไม่เกิน 43.4 มก./กก. นิกเกิล ไม่เกิน 23 มก./กก.) ดังนี้
– แม่น้ำสามแลบ พบค่าสารหนู 16 มก./กก.
– แม่น้ำยวม พบค่าสารหนู 17 มก./กก. โครเมียม 56 มก./กก. และนิกเกิล 25 มก./กก.
– แม่น้ำปาย พบค่าสารหนู 11 มก./กก.
ลำน้ำที่อยู่ในเกณฑ์ปกติ แม่น้ำแม่ปอ และแม่น้ำแม่กองคา มีค่าคุณภาพตะกอนดินเป็นไปตามมาตรฐาน
โลหะหนักชนิดอื่น ได้แก่ ตะกั่ว (Pb) แคดเมียม (Cd) ทองแดง (Cu) สังกะสี (Zn) ปรอท (Hg) และแมงกานีส (Mn) มีค่าอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด
แม้ผลการตรวจโลหะหนักในสัตว์น้ำยังอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยสำหรับการบริโภค แต่เนื่องจากสารหนูสามารถสะสมในห่วงโซ่อาหารได้ในระยะยาว จึงแนะนำปรุงอาหารให้สุกทุกครั้ง หลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์น้ำชนิดเดิมซ้ำต่อเนื่อง ลดการบริโภคสัตว์หน้าดิน เช่น กุ้ง หอย หลีกเลี่ยงเครื่องในปลา ซึ่งเป็นแหล่งสะสมสารปนเปื้อน
ทั้งนี้ คพ.จะดำเนินการติดตามตรวจสอบและเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง พร้อมแจ้งประชาสัมพันธ์ และประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อดูแลความปลอดภัยของประชาชน
