เมื่อวันที่ 22 พ.ค. นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เปิดเผยผลการตรวจสอบกรณีร้องเรียนว่า เด็กหญิง ก. (ม.1) ถูกโรงเรียนเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดชลบุรี สั่ง “พ้นสภาพการเป็นนักเรียน” ตั้งแต่วันที่ 30 ต.ค. 2568 เนื่องจากพกพาและสูบบุหรี่ไฟฟ้า

โดย กสม. พิจารณาแล้วเห็นว่า ระเบียบปฏิบัติของโรงเรียนที่กำหนดโทษถึงขั้นให้พ้นสภาพการเป็นนักเรียนนั้น ไม่เป็นไปตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยการลงโทษนักเรียนและนักศึกษา พ.ศ. 2548 ซึ่งกำหนดให้ลงโทษนักเรียนที่กระทำผิดได้เพียง 4 สถาน คือ ว่า กล่าวตักเตือน, ทำทัณฑ์บน, ตัดคะแนนความประพฤติ และทำกิจกรรมเพื่อให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

ดังนั้น การลงโทษโดยการให้พ้นสภาพการเป็นนักเรียน เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน เนื่องจากกระทบต่อสิทธิทางการศึกษาของเด็ก ทำให้เด็กหญิง ก. ต้องหลุดจากระบบและต้องกลับไปเรียนซ้ำชั้น ม.1 ใหม่ แนะให้โรงเรียนผู้ถูกร้อง แก้ไขระเบียบปฏิบัติ ไม่ให้มีการลงโทษด้วยการให้พ้นสภาพการเป็นนักเรียน และถือปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการอย่างเคร่งครัด

พร้อมกันนี้ กสม. ให้สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน กำกับดูแลโรงเรียน และนำรายงานของ กสม. ไปประกอบการดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ให้กำหนดแนวทางการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าในสถานศึกษา การใช้บทลงโทษ รวมถึงมาตรการส่งต่อและช่วยเหลือฟื้นฟูนักเรียนที่ได้รับผลกระทบ โดยคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญ