สืบเนื่องจากพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ พ.ศ. 2569 ในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 4 รอบ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เมื่อวันที่ 3 มิ.ย. 69 อันเป็นอภิลักขิตกาลสำคัญ สมควรพระราชทานอภัยโทษแก่ผู้ต้องราชทัณฑ์ เพื่อให้โอกาสแก่บุคคลเหล่านั้นได้กลับประพฤติตนเป็นพลเมืองดี อันจะเป็นคุณประโยชน์แก่ประเทศชาติสืบไป โดย 1 ในรายชื่อผู้ได้รับพระราชทานอภัยโทษเป็นกรณีทั่วไป คือ นายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ซึ่งอยู่ระหว่างการพักโทษและคุมประพฤติเป็นเวลา 4 เดือน (11 พ.ค. 69-9 ก.ย. 69)

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากนายทักษิณมีคุณสมบัติเข้าเกณฑ์ตามมาตรา 8 แห่งพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ ในกรณีผู้ต้องราชทัณฑ์ที่เหลือโทษไม่ถึง 1 ปี จึงได้รับพระราชทานอภัยโทษให้ปล่อยตัวไป ขณะที่กรณีการถอดกำไล EM ของนายทักษิณยังอยู่ระหว่างกระบวนการพิจารณาของคณะกรรมการตามมาตรา 21 แห่งพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ ซึ่งมีหน้าที่พิจารณากลั่นกรองและตรวจสอบรายชื่อผู้ที่จะได้รับพระราชทานอภัยโทษ ก่อนส่งรายชื่อต่อศาลแห่งท้องที่ให้แล้วเสร็จภายใน 120 วัน นับแต่วันที่พระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าวมีผลใช้บังคับ เพื่อให้ศาลแห่งท้องที่พิจารณาออกหมายสั่งปล่อย และออกใบบริสุทธิ์การพ้นโทษ ก่อนนำไปยื่นขอถอดกำไล EM ต่อสำนักงานคุมประพฤติกรุงเทพมหานคร 1 ตามที่มีการรายงานข่าวไปแล้วนั้น

เกี่ยวกับเรื่องนี้ เมื่อเวลา 13.00 น. วันที่ 9 มิ.ย. รายงานข่าวเปิดเผยว่า กรณีที่คณะกรรมการ 3 ฝ่าย ตามมาตรา 21 แห่งพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษ ต้องพิจารณาตรวจสอบรายชื่อผู้ได้รับพระราชทานอภัยโทษทั่วประเทศที่มีคุณสมบัติครบถ้วน โดยในกรณีของนายทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ซึ่งอยู่ระหว่างการคุมประพฤติและได้รับพระราชทานอภัยโทษเป็นกรณีทั่วไป เนื่องจากเหลือโทษไม่ถึง 1 ปีนั้น ล่าสุดอยู่ระหว่างขั้นตอนการตรวจสอบรายชื่อของศาลอาญาธนบุรี ซึ่งคาดว่าจะดำเนินการแล้วเสร็จภายในวันนี้

จากนั้น ศาลอาญาธนบุรีจะมีหนังสือแจ้งไปยังเรือนจำพิเศษธนบุรี และสำนักงานคุมประพฤติกรุงเทพมหานคร 1 เพื่อให้เรือนจำพิเศษธนบุรีออกเอกสารใบบริสุทธิ์ หรือเอกสารสำคัญแสดงการปล่อยตัวผู้พ้นโทษ และดำเนินการปล่อยตัวผู้ได้รับพระราชทานอภัยโทษ รวมถึงในกรณีที่มีการติดกำไล EM ให้แก่ผู้ถูกคุมประพฤติรายใด ก็ให้ดำเนินการถอดกำไล EM ออกด้วย

ทั้งนี้ รายงานข่าวระบุด้วยว่า ในกรณีของนายทักษิณ ชินวัตร หากศาลอาญาธนบุรีดำเนินการตรวจสอบรายชื่อแล้วเสร็จ และมีหนังสือแจ้งไปยังเรือนจำพิเศษธนบุรี รวมถึงสำนักงานคุมประพฤติกรุงเทพมหานคร 1 แล้ว เจ้าหน้าที่สำนักงานคุมประพฤติกรุงเทพมหานคร 1 จะเดินทางเข้าถอดกำไล EM ให้แก่อดีตนายกรัฐมนตรีที่บ้านจันทร์ส่องหล้า ซึ่งเป็นสถานที่พักโทษและคุมประพฤติของนายทักษิณ

ส่วนสาเหตุที่อดีตนายกรัฐมนตรีไม่ต้องเดินทางไปถอดกำไล EM ที่สำนักงานคุมประพฤติกรุงเทพมหานคร 1 เช่นเดียวกับวันที่เข้าติดกำไล EM นั้น เนื่องจากสถานะปัจจุบันของนายทักษิณถือเป็นผู้พ้นโทษจากการได้รับพระราชทานอภัยโทษเป็นกรณีทั่วไปแล้ว ทำให้สำนักงานคุมประพฤติกรุงเทพมหานคร 1 ไม่มีอำนาจควบคุมตัวอีกต่อไป