เมื่อวันที่ 17 มิ.ย. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) ได้เผยแพร่เอกสารข่าว ระบุว่า คณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบงบประมาณปี 2570 เพื่อแก้ปัญหานิตยภัตค้างจ่าย โดยสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ร่วมกับสำนักงบประมาณ เตรียมการอย่างต่อเนื่องหลายเดือน พร้อมจัดทำและปรับปรุงฐานข้อมูลตำแหน่งพระสังฆาธิการให้ชัดเจน เพื่อรองรับการแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ขอรายงานความคืบหน้ากรณีการดำเนินการแก้ไขปัญหานิตยภัตของพระสังฆาธิการ ซึ่งมีภาระค้างจ่ายสะสมในช่วงที่ผ่านมา ว่า ตามที่ นางอุดมพร เอกเอี่ยม ผอ.สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 1 ต.ค. 2568 ได้มอบนโยบายแก่ผู้บริหารและบุคลากรของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ตั้งแต่วันที่ 3 ต.ค. 2568 ในการประชุมใหญ่ครั้งแรก ให้ถือเป็นภารกิจสำคัญร่วมกันในการแก้ไขปัญหานิตยภัตของพระสังฆาธิการ ซึ่งเป็นผลมาจากฐานข้อมูลพระสังฆาธิการที่ใช้ในการจัดทำคำของบประมาณยังไม่สอดคล้องกับจำนวนตำแหน่งพระสังฆาธิการที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้ไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณเพียงพอกับภาระค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง นั้น
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ได้เร่งดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง โดยร่วมกับสำนักงบประมาณ จัดทำข้อมูล รายละเอียด และคำของบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2570 เพื่อให้สามารถรองรับการแก้ไขปัญหานิตยภัตค้างจ่ายได้อย่างครบถ้วน เป็นระบบ และสอดคล้องกับข้อเท็จจริงของจำนวนตำแหน่งพระสังฆาธิการในปัจจุบัน ต่อมา เมื่อวันที่ 2 มิ.ย. 2569 ครม.ได้เห็นชอบรายละเอียดงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2570 ในภาพรวมแล้ว ซึ่งจะทำให้สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้รับการจัดสรรงบประมาณในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนาอย่างเพียงพอ ตั้งแต่วันที่ 1 ต.ค. 2569 เป็นต้นไป
นอกจากนี้ ได้มีการวางแนวทางรองรับการแก้ไขปัญหาภาระค้างจ่ายสะสมที่เกิดขึ้นในช่วงที่ผ่านมา เพื่อคลี่คลายภาระค้างจ่ายและวางระบบการจัดสรรงบประมาณให้แล้วเสร็จในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ตลอดจนป้องกันมิให้เกิดปัญหาซ้ำอีกในอนาคต
ดังนั้น กรณีดังกล่าวจึงเป็นเรื่องที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ให้ความสำคัญ และได้ดำเนินการแล้วเสร็จในขั้นตอนการจัดทำคำของบประมาณ โดยขอยืนยันว่า การดำเนินการในเรื่องดังกล่าวมิใช่การดำเนินการที่เพิ่งเริ่มขึ้นในช่วงเวลาใดช่วงเวลาหนึ่ง หรือเป็นผลจากการติดตามเร่งรัดของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง หากแต่เป็นกระบวนการทำงานเชิงระบบที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติได้ดำเนินการร่วมกับสำนักงบประมาณมาเป็นระยะเวลาหลายเดือน ภายใต้กรอบการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2570 ซึ่งเริ่มตั้งแต่การรวบรวมข้อมูล การตรวจสอบจำนวนตำแหน่ง การวิเคราะห์ภาระงบประมาณ และการจัดทำรายละเอียดคำของบประมาณ ตามขั้นตอนราชการ จนเกิดผลสัมฤทธิ์เบื้องต้นในขณะนี้
ที่ผ่านมา ปัญหานิตยภัตค้างจ่ายเกิดจากจำนวนตำแหน่งพระสังฆาธิการ และภารกิจของคณะสงฆ์ที่เพิ่มขึ้นตามข้อเท็จจริงในพื้นที่ ขณะที่กรอบงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรตามพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีในบางช่วง ยังไม่สอดคล้องกับจำนวนพระภิกษุผู้มีสิทธิได้รับนิตยภัต ตามข้อเท็จจริง มิได้เกิดจากงบประมาณรั่วไหล หรือปัญหาด้านการเบิกจ่าย แต่เกิดจากงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรไม่เพียงพอ
อนึ่ง นิตยภัตเป็นงบประมาณที่รัฐจัดถวายเป็นประจำแด่พระสังฆาธิการ พระสมณศักดิ์ และพระเปรียญ เพื่ออุดหนุนและอุปถัมภ์การปฏิบัติศาสนกิจ และภารกิจการบริหารกิจการคณะสงฆ์ มิใช่เงินเดือน ค่าจ้าง หรือค่าตอบแทนในฐานะเจ้าหน้าที่หรือลูกจ้างของรัฐ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของพระสังฆาธิการในการปกครองคณะสงฆ์ การตรวจการคณะสงฆ์ การดูแลพระภิกษุสามเณรในพื้นที่ และการดำเนินภารกิจทางพระพุทธศาสนาให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ขอสาธารณชนโปรดรับทราบข้อมูลตามข้อเท็จจริงว่า การแก้ไขปัญหานิตยภัตค้างจ่ายเป็นการดำเนินงานตามภารกิจของรัฐในการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา และได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เดือนต.ค.2568 โดยผ่านกระบวนการงบประมาณที่มีการเตรียมการ ตรวจสอบข้อมูล และประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ เพื่อทำนุบำรุงสถาบันพระพุทธศาสนา และให้กิจการคณะสงฆ์ดำเนินไปอย่างมั่นคง ต่อเนื่อง และเกิดประโยชน์อย่างยั่งยืนสืบไป
