กรมทรัพย์สินทางปัญญา ชี้แจงแนวทางความคุ้มครองทางกฎหมาย กรณีการเสียชีวิตของ ‘ฮลุน โซโล่’ ยูทูบเบอร์ชื่อดัง โดยยืนยันว่าคลิปวิดีโอบน YouTube ถือเป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย และสามารถตกทอดเป็นมรดกแก่ทายาทได้
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า คลิปวิดีโอของฮลุน โซโล่ จัดเป็น “งานโสตทัศนวัสดุ” ตาม พ.ร.บ. ลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื่องจากมีการร้อยเรียงฟุตเทจ การใส่เสียงดนตรี เสียงเอฟเฟกต์ และข้อความบรรยายลงบนอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล
- สิทธิของผู้สร้างสรรค์: ฮลุน โซโล่ เป็นผู้มีลิขสิทธิ์ทันทีที่สร้างสรรค์ผลงาน มีสิทธิทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ หรืออนุญาตให้ใช้สิทธิได้
- ระยะเวลาคุ้มครอง: ลิขสิทธิ์มีอายุ 50 ปี โดยเริ่มนับตั้งแต่วันที่มี “การโฆษณาครั้งแรก” ซึ่งก็คือวันที่อัปโหลดคลิปนั้นๆ ลงบน YouTube
ลิขสิทธิ์เป็นมรดกได้อย่างไร?
ลิขสิทธิ์ถือเป็นทรัพย์สินประเภทหนึ่งที่สามารถโอนหรือตกทอดเป็นมรดกได้ เช่นเดียวกับบ้าน รถยนต์ หรือเงินฝากในธนาคาร โดยแบ่งเป็น 2 กรณี:
- กรณีมีพินัยกรรม: สิทธิในผลงานทั้งหมดจะตกเป็นของ “ผู้รับพินัยกรรม” ตามที่ระบุไว้
- กรณีไม่มีพินัยกรรม: สิทธิจะตกเป็นของ “ทายาทโดยธรรม” ตามลำดับกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (เช่น คู่สมรส บุตร บิดามารดา พี่น้อง เป็นต้น)
ข้อแนะนำแก่ทายาท
เพื่อให้การเข้าจัดการช่อง YouTube และรายได้เป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย กรมฯ แนะนำขั้นตอนปฏิบัติดังนี้:
- รวบรวมเอกสาร ที่เกี่ยวข้องของผู้เสียชีวิต
- ยื่นคำขอต่อศาล เพื่อตั้ง “ผู้จัดการมรดก”
- นำคำสั่งศาล ไปยื่นต่อผู้ให้บริการ (YouTube) เพื่อขอเข้าดูแลบัญชีผู้ใช้งาน (Account) และรับสิทธิในการจัดการรายได้ที่เกิดขึ้นเพื่อนำมาจัดสรรให้แก่ทายาทต่อไป
