นายภัสชญภณ หมื่นแจ้ง รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า นับตั้งแต่มีการเปิดให้บริการเส้นทางรถไฟสายไทย-ลาว-จีน ตั้งแต่วันที่ 3 ธันวาคม 2564 เป็นต้นมาทำให้เริ่มมีการนำเข้าผักสด และดอกไม้สดจากจีนโดยเส้นทางรถไฟผ่านด่านตรวจพืชหนองคาย ซึ่ง น.ส.มนัญญา ไทยเศรษฐ์ รมช.เกษตรและสหกรณ์ ได้กำชับให้กรมวิชาการเกษตรเข้มงวดตรวจสอบทั้งศัตรูพืชและเชื้อโควิด-19 ในสินค้าที่นำเข้าจากจีนอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันไม่ให้มีศัตรูพืชต่างถิ่นและเชื้อโควิด-19 ปนเปื้อนมากับสินค้านำเข้า ซึ่งการตรวจสอบดังกล่าวเป็นแนวปฏิบัติเดียวกับที่จีนได้ตรวจสอบสินค้านำเข้าจากไทย โดยในช่วงระหว่างวันที่ 3 ธันวาคม 2564 – วันที่ 3 มกราคม 2565 ด่านตรวจพืชหนองคาย กรมวิชาการเกษตร ได้รายงานการตรวจสินค้านำเข้าจากจีนมีปริมาณการนำเข้าผ่านด่านตรวจพืชหนองคาย จำนวน 159 ชิปเมนต์ ปริมาณรวม 2,292 ตัน มูลค่ารวม 41 ล้านบาท โดยผักที่มีการนำเข้าจากจีนมากที่สุด คือ ผักกาดขาว ปริมาณ 419 ตัน มูลค่า 4,777,466 บาท บรอกโคลี 253 ตัน มูลค่า 6,607,693 บา กะหล่ำปลีรูปหัวใจ ปริมาณ 120 ตัน มูลค่า 1,566,356 บาท บัวหิมะ ปริมาณ 81 ตัน มูลค่า 1,486,863 บาท และผักกาดหัว 80 ตัน มูลค่า 87,912 บาท ตามลำดับ
จากการตรวจสอบโรคและแมลงศัตรูพืชผักสดนำเข้าในช่วงที่ผ่านมาจำนวนทั้งหมด 159 ชิปเมนต์ พบว่า ในวันที่ 1 ธันวาคม 2564 และวันที่ 1 มกราคม 2565 มีสินค้านำเข้าจำนวน 2 ชิปเมนต์ที่ไม่มีใบแจ้งรายการนำเข้าผ่านระบบ NSW และตรวจพบกะหล่ำปลีสีม่วงไม่แจ้งมาในรายการพืชและไม่มีใบรับรองสุขอนามัยพืชรับรองทั้ง 2 รายการ ซึ่งด่านตรวจพืชหนองคายได้แจ้งผู้ประกอบการที่นำเข้าทำลายให้เสร็จสิ้นภายใน 14 วัน พร้อมกับได้ส่งหนังสือแจ้งเตือนไปยังจีนแล้ว
ด่านตรวจพืชหนองคาย ตั้งอยู่สะพานมิตรภาพไทย-ลาว แห่งที่ 1 อ.เมือง จ.หนองคาย ตรงกับนครหลวงเวียงจันทน์ สปป.ลาว ที่ผ่านมาในปีงบประมาณ 2564 พบว่ามีสินค้าพืช และผลผลิตพืช ที่นำเข้าจาก สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวผ่านด่านตรวจพืชหนองคายเพียงประเทศเดียว โดยสินค้าที่นำเข้า ได้แก่ ใบยาสูบแห้ง ปริมาณ 1,322 ตัน คิดเป็นมูลค่า 129 ล้านบาท, มันสำปะหลัง ปริมาณ 5,970 ตัน คิดเป็นมูลค่า 27.85 ล้านบาท ไม้กฤษณาปริมาณ 1.40 ตัน คิดเป็นมูลค่า 10.27 ล้านบาท ไม้แปรรูป ปริมาณ 1,249 ตัน คิดเป็นมูลค่า 8.93 ล้านบาท และกากข้าวบาเลย์ ปริมาณ 14,526 ตัน คิดเป็นมูลค่า 8.38 ล้านบาท โดยปริมาณการนำเข้าทั้งปีรวม 23,069 ตัน คิดเป็นมูลค่า 184.91 ล้านบาท
“รมช.มนัญญา ได้สั่งการมาให้ด่านตรวจพืชกรมวิชาการเกษตร เข้มงวดตรวจสอบสินค้านำเข้าจากจีนที่ผ่านเข้ามาตามเส้นทางรถไฟสายไทย-ลาว-จีน เพราะมีความเป็นห่วงว่าจะมีศัตรูพืช และเชื้อโควิดปนเปื้อนมากับผลผลิตที่นำเข้า ซึ่งผมได้ลงพื้นที่ไปกำกับดูแลการปฏิบัติงานของด่านตรวจพืชหนองคายพร้อมกับได้เน้นย้ำให้ปฏิบัติตามข้อสั่งการของท่านรัฐมนตรีอย่างเคร่งครัด ซึ่งจากรายงานพบว่าในระยะเวลา 1 เดือนที่ผ่านมามีการนำเข้าผักจากจีนผ่านเส้นทางรถไฟจำนวน 159 ชิปเมนต์ ปริมาณรวม 2,292 ตัน มูลค่ารวมกว่า 41 ล้านบาท โดยผักที่มีการนำเข้าจากจีนมากที่สุด 5 อันดับแรก คือ ผักกาดขาว บรอกโคลี กะหล่ำปลีรูปหัวใจ บัวหิมะ และผักกาดหัว ซึ่งผมได้รับรายงานเพิ่มเติมอีกว่ามีกะหล่ำปลีสีม่วงไม่แจ้งมาในรายการพืชและไม่มีใบรับรองสุขอนามัยพืช ด่านตรวจพืชหนองคายจึงได้แจ้งผู้ประกอบการที่นำเข้าทำลายให้เสร็จสิ้นภายใน 14 วัน พร้อมกับได้ส่งหนังสือแจ้งเตือนไปยังจีนแล้วว่าพบการปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามเงื่อนไขการนำเข้าระหว่าง 2 ประเทศ”
