ปัญหา “การบูลลี่ การกลั่นแกล้ง” มีมาทุกสมัย และยังไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ทุกวันนี้ยิ่งหนักขึ้นเมื่อเปลี่ยนจากการคุกคามต่อหน้า มาเป็นการคุกคามผ่านระบบออนไลน์ที่เกิดขึ้นได้ตลอด 24 ชั่วโมง จึงต้องสร้าง “ภูมิคุ้มกัน” ด้วยการ “รู้เท่าทันสื่อ” ให้กับมนุษย์ออนไลน์ โดยเฉพาะเด็ก เยาวชน ประสบการณ์ชีวิตยังไม่มาก ทำให้มีความอ่อนไหวได้ง่ายกว่า
ล่าสุด สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จึงร่วมกับสถาบันสื่อเด็กและเยาวชน (สสย.) สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และบริษัทบีอเมซซิ่ง เอ็ดดูเทนเมนต์ จำกัด เป็นเจ้าภาพจัดเทศกาลสื่อเด็กเยาวชนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ครั้งที่ 5 (5TH Southeast Asia Video Festival For Children) ซึ่ง นางมัทนา ถนอมพันธุ์ หอมลออ ประธานคณะกรรมการกำกับทิศทางแผนระบบสื่อและวิถีสุขภาวะทางปัญญา สสส. ระบุถึง สถานการณ์ความรุนแรงความขัดแย้งทางความคิด ความเหลื่อมล้ำ และการกดขี่ข่มเหง ที่เกิดขึ้นทั่วโลก ส่งผลกระทบต่อสังคมโดยรวม แม้จะอยู่กันคนละพื้นที่ คนละประเทศ หรือคนละทวีป ก็ได้รับผลกระทบจากถูกส่งต่อความรุนแรงข้ามพรมแดน
เทศกาลสื่อเด็กเยาวชนเอเชียฯ 10 ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงมีเป้าหมายร่วมกันคือ ยกระดับพลังของสื่อสร้างสรรค์ให้เป็นพลังแห่งสันติภาพ ใช้ความคิดสร้างสรรค์ของเด็กและเยาวชนผลิตสื่อเพื่อสื่อสารสร้างสันติภาพในระดับภูมิภาค พร้อมยกระดับเป็นพลเมืองรู้เท่าทันสื่อ เป็นนักสื่อสารที่เคารพความแตกต่างของคนในสังคม สร้างให้เกิดระบบนิเวศสื่อที่ปลอดภัยและเอื้อต่อการมีสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน
ในส่วนของประเทศไทย โดยสสส.ได้สานพลังภาคีเครือข่าย ขับเคลื่อนการ “สร้างค่านิยมการใช้สื่อเรื่องสันติภาพ” คือไม่ใช้ความรุนแรง ไม่สร้างความเกลียดชัง ใส่ใจระหว่างกัน การยอมรับความแตกต่าง และเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ผ่านกิจกรรม 1.อบรมผลิตสื่อสร้างสรรค์ “มหัศจรรย์แห่งสันติภาพ” ส่งเสริมให้เด็ก เยาวชน และผู้ผลิตสื่อ มีทักษะรู้เท่าทันสื่อ ผลิตผลงานอย่างมีสติ เคารพสิทธิ รับผิดชอบต่อสังคม 2.จัดงานสัปดาห์เยาวชนเท่าทันสื่อ ให้เด็ก เยาวชน ครอบครัว และคนทำงานด้านสื่อ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ สร้างทักษะการใช้สื่อสารสนเทศและดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์ 3.จุดประกายให้เยาวชนผลิตผลงานหนังสั้นและสื่อสร้างสรรค์
ขณะที่ นางเอลวิรา แยพ โก (Ms.Elvira Yap Go) ประธานผู้ก่อตั้งงานเทศกาลสื่อเด็กเยาวชนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กล่าวว่า เทศกาลนี้ มุ่งส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนผลิตสื่อด้วยความสร้างสรรค์และความรับผิดชอบ เป็นเครื่องเตือนใจว่าสันติภาพไม่ใช่ความฝัน แต่เป็นทางที่เราเลือกได้ เริ่มจากความเข้าใจ ความเห็นอกเห็นใจ และความกล้าหาญ การสนับสนุนจากผู้ใหญ่ ให้เด็กและเยาวชนสามารถแสดงพลัง และสร้างแรงบันดาลใจ นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น
นี่คือสิ่งที่อาเซียนต้องร่วมมือกัน เพราะจากข้อมูลที่ น.ส.เข็มพร วิรุณราพันธ์ ผู้จัดการมูลนิธิส่งเสริมสื่อเด็กและเยาวชน ได้เปิดผลการสำรวจดัชนีชี้วัดความปลอดภัยบนสื่อออนไลน์สำหรับเด็ก ปี 2566 โดยสถาบันดีคิว พบเด็กเยาวชนอายุ 8-18 ปีทั่วโลก กว่า 70% ต้องเผชิญกับความเสี่ยงทางไซเบอร์ โดย 50% ถูกกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ เฉพาะเด็กไทยถูกกลั่นแกล้งถึง 41 ถือสูงกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศอื่น ซึ่งอยู่ที่ 39% เท่านั้น
ดังนั้น เทศกาลสื่อเด็กเยาวชนเอเชียฯ จึงเป็นพื้นที่แห่งโอกาส เด็กและเยาวชนจะได้มีส่วนร่วมสื่อสารประเด็นการสร้างสันติภาพในระดับประเทศและสากล และนำไปสู่ความร่วมมืออย่างต่อเนื่องในระดับนานาชาติต่อไป
สำหรับเทศกาลสื่อเด็กเยาวชนฯ ที่เพิ่งผ่านไปมีกิจกรรมที่สำคัญ 1.เวทีเสวนาวิชาการ ส่งเสริมให้ผู้ผลิตสื่อเข้าใจการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศสื่อ พร้อมอัปเดตเทรนด์สากลการสร้างสรรค์รายการเด็กที่มีคุณภาพและยั่งยืน 2.เวทีสะท้อนพลังเยาวชน ร่วมออกแบบนิเวศสื่อสร้างสรรค์ 3.Workshop การผลิตสื่อและเนื้อหาออนไลน์ที่เป็นมิตรต่อเด็กและเยาวชน 4.นิทรรศการ ส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อ และโชว์ผลงานสื่อรณรงค์สร้างสันติภาพของประเทศอาเซียน 5.การประกวดผลงานวิดีโอ ภายใต้หัวข้อ “มหัศจรรย์แห่งสันติภาพ” มีผลงานของเด็กและเยาวชนจาก 10 ประเทศอาเซียน ส่งเข้าประกวด 100 เรื่อง.
