ใครบ้างที่มีโอกาสเป็นมากกว่าคนอื่น ผู้สูงอายุ คนที่เหงื่อออกมาก หรือมีน้ำหนักเกิน ผู้ที่ใส่กางเกงชั้นในคับแน่นเป็นประจำ ผู้ที่มีความเครียด หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ ผู้ที่ซื้อยาทามาใช้เองเป็นเวลานาน
สัญญาณที่ไม่ควรปล่อยไว้ หากมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ คันเรื้อรังหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ผิวหนังหนา คล้ำ แตก หรือมีแผล มีผื่นแดง แสบร้อน หรือมีน้ำเหลือง ใช้ยาทั่วไปแล้วไม่ดีขึ้น
การดูแลตัวเองเบื้องต้น รักษาบริเวณลูกอัณฑะให้แห้ง ไม่อับชื้น เลือกกางเกงชั้นในผ้าฝ้าย ไม่รัดแน่น หลีกเลี่ยงสบู่หรือผลิตภัณฑ์ที่มีกลิ่นแรง ไม่เกาหรือถูแรง ไม่ใช้ยาทาแรง ๆ ติดต่อกันเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
แนวทางการรักษาที่ถูกต้อง
1. รักษาความแห้งและลดการระคาย เคือง หลีกเลี่ยงความอับชื้น โดยเฉพาะบริเวณลูกอัณฑะ เลือกกางเกงชั้นในผ้าฝ้าย ไม่รัดแน่น
2. หยุดวงจร “คัน–เกา” พยายามหลีกเลี่ยงการเกา แม้จะคัน ตัดเล็บให้สั้น ลดการทำร้ายผิวโดยไม่รู้ตัว
3. เลือกใช้ผลิตภัณฑ์อ่อนโยน ใช้สบู่ที่ไม่มีกลิ่น ไม่มีน้ำหอม หลีกเลี่ยงยาทาแรง ๆ หรือยาผสมหลายชนิดโดยไม่ปรึกษาแพทย์
4. พบแพทย์เมื่อมีอาการเรื้อรัง ควรพบแพทย์หากคันติดต่อกันหลายสัปดาห์ ผิวหนังหนา คล้ำ แตก หรือมีแผล ใช้ยาทั่วไปแล้วไม่ดีขึ้น แพทย์จะช่วยแยกสาเหตุว่าเกิดจากผื่นแพ้ การติดเชื้อรา การติดเชื้อแบคทีเรีย หรือผิวหนังหนาจากการเกา เพื่อให้การรักษาถูกต้องและปลอดภัย
ฝากไว้เป็นข้อคิด ผิวหนังบริเวณลูกอัณฑะ แม้อยู่ในที่ร่ม แต่เป็นหนึ่งในบริเวณที่บอบบางที่สุดของร่างกาย อาการคันไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่คือสัญญาณว่าร่างกายกำลังบอกปัญหา การพบแพทย์ตั้งแต่ระยะแรก จะช่วยให้อาการหายเร็ว ไม่เรื้อรัง และใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจ.
ศ.เกียรติคุณ น.ท.ดร.นพ.สมพล เพิ่มพงศ์โกศล
รพ.รามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
