ทั้งนี้ “ความสัมพันธ์” ระหว่าง “ไทย–อิหร่าน” ที่มีตั้งแต่ยุคอดีตนั้น กรณีนี้ก็ปรากฏให้เห็นผ่าน “ร่องรอยประวัติศาสตร์” มากมาย โดยหนึ่งในนั้นก็มีประเด็นน่าสนใจเกี่ยวกับ“คำศัพท์” รวมถึงคำเรียก “ผ้าขาวม้า” ที่ “คนไทยสมัยโบราณเปิดรับเข้ามา” จนเป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิต…
มี “คำต่าง ๆ” ที่ “คนไทยเราคุ้นเคย”
หากแต่จริง ๆ “ไทยรับเข้ามาแต่อดีต”
เกี่ยวกับ “วัฒนธรรม” จาก “อิหร่าน” ที่ไทยรับเข้ามาปรับใช้ในวิถีชีวิตตั้งแต่ยุคอดีตนั้น ปัจจุบันยังพบ “ร่องรอยหลักฐาน” ปรากฏในวัฒนธรรมคนไทย เช่น “คำศัพท์” หลายคำที่คุ้นปากคุ้นหูคนไทย ที่จริง ๆ เป็นคำภาษา“เปอร์เซีย”ในยุคอดีตหรือ “อิหร่าน”ในยุคปัจจุบัน ซึ่งทาง “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” จะสะท้อนต่อข้อมูลจาก “หนังสือกุหลาบเปอร์เซียในแดนสยาม” โดย ศ.เกียรติคุณ ดร.กุสุมา รักษมณี ที่ได้มีการอธิบาย “ศัพท์เปอร์เซียในภาษาไทย”ไว้ในหนังสือเล่มนี้
ศ.เกียรติคุณ ดร.กุสุมา ผู้เขียนหนังสือ “กุหลาบเปอร์เซียในแดนสยาม” เขียนไว้ถึง “คำ” ที่ “ไทยรับมาใช้” และปรากฏอยู่ในไทย ว่า… สามารถแบ่งเป็น 3 หมวด ประกอบด้วย… หมวด “เสื้อผ้าอาภรณ์”ได้แก่… กั้นหยั่น, กากี, กุฎไต, กุหร่า, ขนสมุน, ขาวม้า, เข้มขาบ, คร่ำ, ครุย, จะดัด, ฉีด–ฉีก ปัศตู, มัสรู่, ยั่นตะนี, ย่ำมะหวาด, ยี่ก่า, ราชาวดี, ลอมพอก, สักหลาด, ส่าน, ส้ารบับ หรือเยียรบับ, อัตลัด โดยมีหลายคำที่ยังใช้อยู่ในปัจจุบัน เช่น ขาวม้า ครุย สักหลาด
หมวด “ข้าวของเครื่องใช้–ผู้คน”เช่น… กระชับ, กะลาสี, ขันที, จาระบี, ชุกชี, ตราชู, ปสาน, ภาษี, วิลาศ, สรไน, สรั่ง, อะไหล่ เป็นต้น ซึ่งมีหลาย ๆ คำที่เป็น “คำคุ้นหูคนไทย” อาทิ ภาษี จาระบี กะลาสี กระชับ อะไหล่
หมวด “การปรุงรส–ปรุงสุคนธ์” ได้แก่… กระลำพัก, กะหล่ำ, กานพลู, กุหลาบ, มัศกอด, ยี่หร่า, ลูกเกด, ลูกบ้าดำ, ลูกเอ็น, สุหร่าย, หญ้าฝรั่น, องุ่น, อาจาด, อาลัว, อำพัน ซึ่งในหมวดนี้ก็มีหลาย ๆ คำที่คนไทยคุ้นเคย เพราะใช้พูดกันอยู่บ่อย ๆ อาทิ กะหล่ำ กานพลู กุหลาบ ยี่หร่า องุ่นเป็นต้น …นี่เป็น 3 หมวดที่เป็น “คำยืมจากภาษาเปอร์เซีย”
ไทยรับเข้ามาใช้…ในฐานะ “คำศัพท์”
และก็กลายเป็น “คำติดปาก–คำคุ้นหู”
คำศัพท์ต่าง ๆ ที่ได้รับมาจาก “เปอร์เซีย” หรือ “อิหร่าน” ในยุคปัจจุบันนี้ ในหนังสือ “กุหลาบเปอร์เซียในแดนสยาม” โดย ศ.เกียรติคุณ ดร.กุสุมา ได้มีการอธิบายเพิ่มเติมไว้ว่า… คำศัพท์ที่ได้รับมาจากเปอร์เซีย มีทั้งคำที่ใช้ในราชสำนัก และในหมู่ชนชั้นสูง โดยคำเหล่านี้เป็นตัวอย่าง คำต่างภาษาที่มีรูปคำและเสียงคำแปลกตาแปลกหู แต่คนไทยก็รับมาปรับใช้ให้เข้ากับภาษาไทยเป็นการเลือกรับด้วยความชอบและสมัครใจ อย่างกลมกลืนเป็นส่วนหนึ่งในภาษาไทย
กล่าวสำหรับ คำในกลุ่ม “เสื้อผ้าอาภรณ์” ที่ “คนไทยก็ได้รับอิทธิพล” จาก “เปอร์เซีย” หรือ “อิหร่าน” นั้น ก็มีที่ กลายเป็นส่วนหนึ่งใน “วิถีคนไทย” โดยหนึ่งในนั้นคือ “ผ้าขาวม้า” ซึ่งมีข้อมูลใน เฟซบุ๊กภาษาและวรรณกรรมไทย ที่ทาง “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” ก็จะสะท้อนต่อข้อมูล โดยสรุปนั้นมีว่า… ผ้าขาวม้าที่คนไทยรู้จักกันดี หลายคนคิดว่าเป็นคำไทยแท้ หากแต่ “ผ้าขาวม้า” แม้ว่าจะเขียนสะกดง่ายอย่างคำไทย แต่ความจริงแล้ว เป็น “คำประสมไทย+เปอร์เซีย”นั่นก็คือคำว่า “ผ้า+kamar” โดย พจนานุกรมภาษามลายู–อังกฤษ ฉบับ Wilkinson ระบุไว้ว่า “kamar” ออกเสียงไทยว่า “กามา”…
คำนี้แปลว่า “ผ้าคลุมไหล่ ผ้าคาดพุง”
เป็นคำที่ปรากฏอยู่ใน “ภาษาอิหร่าน”
นอกจากนั้น ก็ยังมีคำอธิบายอยู่ใน พจนานุกรมคำพ้อง ไทย–มลายู ฉบับพิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2529 โดย ราชบัณฑิตยสถาน ที่มีการระบุไว้ว่า… “ขาวม้า” มาจาก “kamar” ซึ่งมลายูรับมาจาก “คำของอิหร่าน” ซึ่งมีความหมายว่า… “ผ้าคลุมไหล่ ผ้าคาดพุง” โดยมีการยืมมาจาก “ภาษาเปอร์เซีย” นั่นก็คือคำว่า “kamarban” ที่หมายถึง “ผ้าพันสะเอว” ซึ่งในภาษาเปอร์เซียนั้น คำว่า “kamar” แปลว่า… “ท่อนกลางของร่างกาย เอว เข็มขัด หรือเชือกรัดสะเอว …นี่เป็นที่มาคำว่า“ขาวม้า”โดยคนไทยรับและนำมาเขียนง่าย ๆ อย่างคำไทย จนกลายเป็น“คำคุ้น”อย่างคำว่า“ผ้าขาวม้า”นั่นเอง
ทั้งนี้ คำว่า “ผ้าขาวม้า” ยังมีเกร็ดน่าสนใจ โดย หนังสืออภิธานศัพท์คำไทยที่มีต้นเค้ามาจากภาษาต่างประเทศ ที่จัดพิมพ์โดย กรมศิลปากร ซึ่งมีผู้เรียบเรียงหลายคน ก็มีการระบุถึง “ผ้าขาวม้า” ไว้ด้วย โดยหนึ่งในผู้เรียบเรียง คือ พรพรรณ ทองตัน ได้อธิบายไว้ว่า… ผ้าขาวม้าเป็นคำไทยที่มีต้นเค้าจากภาษาเปอร์เซียมีคำเต็ม ๆ ว่า “กามาร์ บันด์ (Kamar band)” โดย “กามาร์” แปลว่า “เอว” หรือท่อนล่างร่างกาย ส่วน “บันด์” แปลว่า “พัน รัด หรือคาด” และนอกจากนั้น คำ ๆ นี้ยังปรากฏในภาษาอื่น ๆ อีกด้วย เช่น มลายู ฮินดี รวมถึง อังกฤษ ที่มีคำว่า “คัมเมอร์บันด์ (Cammerband)” อยู่ด้วย…
นี่เป็น “เกร็ดน่าสนใจ” มุม “คำศัพท์”
ที่มาจาก “เปอร์เซีย” หรือ “อิหร่าน”
จาก “ดินแดนที่ไฟสงครามลุกโชน”.
ทีมสกู๊ปเดลินิวส์
