ผู้ที่จะมาให้ข้อมูลในเรื่อง “หม่ำ” คือ ดิ้น–สิริกาญจน์ พิมพ์คำไหล และ เชษฐ์–พัสกร พิมพ์คำไหล สองสามีภรรยา ซึ่งเป็นทายาทรุ่น 3 ที่รับช่วงธุรกิจ ‘หม่ำแม่คำตัน’ อาหารอีสานบ้านเฮามานานกว่า 20 ปี โดยสืบทอดวิธีการทำหม่ำมาแต่สมัยรุ่นยาย แม่ ซึ่งจะนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ในการช่วยถนอมอาหาร ให้มีรสชาติดั่งเดิมและถูกหลักอนามัย เป็นสูตรตำนานรักหนึ่งเดียวในสยาม ที่มีสโลแกนว่า ชายหนุ่มได้หลงรักลูกสาวเศรษฐี แต่ด้วยความที่ตัวเองนั้นยากจน พ่อตาจึงออกอุบายให้ไปล่าสัตว์ใหญ่กลับมา ด้วยความรักความอดทนที่อยากจะแต่งงานกับลูกสาวเศรษฐี จึงออกเดินทางล่าสัตว์จนพลบค่ำ ชายหนุ่มได้คิดว่าจะทำยังไงให้ได้สัตว์ใหญ่กลับไป จึงซ้อนอุบายพ่อตาด้วยการนำสัตว์ใหญ่สับละเอียดสอดใส่ในไส้ และมัดเป็นท่อน นับแต่นั้น ‘หม่ำ’ จึงกลายเป็นอาหารที่ถูกปากทั้งพ่อตาและคนไทยทั่วไป นับว่าเป็นอาหารพื้นเมืองที่ได้รับความนิยมมากในภาคอีสาน จากอาชีพค้าขายเล็ก ๆ ทั่วไปมุ่งสู่ตลาดใหม่สินค้าโอทอป
อุปกรณ์ มี..หม้ออบลมร้อน, ที่คีบ, เชือกฟางหรือเชือกด้ายหนา ๆ, เครื่องบด, เครื่องผัดไส้ และเครื่องไม้เครื่องมืออื่น ๆ จากในครัว
วัตถุดิบ ในการทำหม่ำมี..เนื้อหมูหรือเนื้อวัว 3 ถ้วย, ตับและม้าม 1 ถ้วย, เกลือ 1/2 ช้อนโต๊ะ, กระเทียมปอกเปลือกสับพอแหลก 10 หัว, ข้าวเหนียวหรือข้าวสวยนึ่งสุก 1/4 ช้อนโต๊ะ, ข้าวคั่ว, ไส้หมูหรือไส้วัวสำหรับบรรจุ
ขั้นตอนการทำ “หม่ำหมู–หม่ำเนื้อ”
เริ่มจากการคัดเนื้อหมูที่เป็นเนื้อสัน ที่ไม่มีมันติดหรือเนื้อแดงล้วน นำตับหรือม้ามบดให้ละเอียด นำมาคลุกกับกระเทียมสับและเกลือตามสัดส่วน แล้วนวดผสมให้เข้ากัน ใส่ข้าวเหนียวนึ่งสุกลงไป คลุกเคล้าส่วนผสมให้เข้ากัน
เสร็จแล้วใส่เนื้อบด ตับบด และม้ามบดลงไป คลุกเคล้าส่วนสผสมพอเข้ากัน ใส่ข้าวคั่วลงไปเคล้าให้ทั่ว นวดขยำไปเรื่อย ๆ จนเนื้อมีความเหนียวและเนียน เสร็จแล้วตั้งพักไว้สักครู่
จากนั้นนำส่วนผสมเนื้อบดที่เสร็จแล้วมายัดใส่ลงในไส้หมูให้แน่นพอดี แล้วใช้เชือกมัดเป็นข้อ ๆ ให้แน่น นำหม่ำที่ได้ไปแขวนผึ่งลมไว้ในร่มให้แห้ง ใช้เวลา 1-2 วัน สามารถนำไปรับประทานได้ ถ้าจะให้เปรี้ยวพอดีทานให้ทิ้งไว้ประมาณ 3-4 วัน แล้วแต่อุณหภูมิ ถ้าเก็บใส่ตู้เย็นจะเก็บไว้ได้หลายเดือน จากนั้นนำไปปรุงให้สุกก่อนรับประทาน
การปรุงหม่ำ เมื่อจะรับประทาน ให้นำไปอบด้วยหม้ออบความร้อนให้สุก เพื่อรีดไขมันออก ทำให้ตัวหม่ำมีลักษณะเนื้อแน่น จากนั้นหั่นเป็นแว่น ๆ เสิร์ฟกับขิงอ่อน กะหล่ำปลี และพริกขี้หนูสด ทานกับข้าวเหนียวร้อน ๆ จะได้รสชาติมันจากตับ-ม้าม รสเปรี้ยวจากการหมัก และมีกลิ่นหอมเฉพาะ
ราคาขาย หม่ำหมู-หม่ำเนื้อชิ้นเล็ก 50 บาท / ชิ้นใหญ่ 100 บาท ทั้งนี้ที่ร้านหม่ำแม่คำตันมีไส้กรอกอีสาน, แหนมหมู, หมู-เนื้อแดดแดียว, ปลาร้าปรุงสุก, กุนเชียง และแจ่วบอง หม่ำมีคุณค่าโภชนาการที่ประกอบไปด้วย โปรตีน วิตามิน และพลังงานสูง
ใครสนใจ “หม่ำแม่คำตัน” สูตรนี้ก็ลองฝึกทำดู หรืออยากจะซื้อหามาลองชิมดูว่าหม่ำเจ้านี้อร่อยเด็ดและแตกต่างจากเจ้าอื่นยังไง สถานที่ผลิตอยู่ อ.ภูเขียว จ.ชัยภูมิ สนใจจะนำไปจำหน่าย ติดต่อ ดิ้น–สิริกาญจน์ พิมพ์คำไหล และ เชษฐ์-พัสกร พิมพ์คำไหล เจ้าของกรณีศึกษา “ช่องทางทำกิน” ได้ที่ โทร. 0-4486-2353, 08-9426-1395, LINE ID : 0894261395 และทาง Facebook: ร้านหม่ำแม่คำตัน อ.ภูเขียว จ.ชัยภูมิ นี่ก็เป็นกรณีศึกษาอาชีพที่มีจุดขายจุดต่างดึงลูกค้าได้เป็นอย่างดี.
คู่มือลงทุน…หม่ำหมู-หม่ำเนื้อ
ทุนอุปกรณ์ ประมาณ 40,000 บาทขึ้นไป
ทุนวัตถุดิบ ประมาณ 60% ของราคาขาย
รายได้ ราคา 50และ100 บาท/ ชิ้น
แรงงาน 1-2 คนขึ้นไป
ตลาด ชุมชน /งานออกร้าน /ตลาดนัด
จุดน่าสนใจ ภูมิปัญญาชาวบ้านขายสร้างอาชีพดี
เชาวลี ชุมขำ : เรื่อง
