หลายคนทราบดีว่าการสูบบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งปอด โรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดสมอง แต่มีอีกปัญหาหนึ่งที่ผู้ชายจำนวนไม่น้อยไม่กล้าพูดถึง นั่นคือ ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรืออวัยวะเพศแข็งตัวได้ไม่เต็มที่ แข็งตัวไม่นาน หรือแข็งตัวไม่พอสำหรับการมีเพศสัมพันธ์

มีผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยที่มาพบแพทย์ด้วยปัญหาสมรรถภาพทางเพศ และเมื่อซักประวัติพบว่าสูบบุหรี่มานาน หลายคนถามผมว่า “ถ้าเลิกสูบตอนนี้ จะสายเกินไปหรือยัง”

คำตอบคือ ไม่สายครับ อวัยวะเพศจะแข็งตัวได้ ต้องอาศัยเลือดไหลเข้าสู่เนื้อเยื่อของอวัยวะเพศอย่างเพียงพอ ดังนั้น หากหลอดเลือดทำงานผิดปกติ การแข็งตัวก็ย่อมมีปัญหา

สารนิโคตินในบุหรี่ ทำให้หลอดเลือดหดตัว เลือดไหลเวียนลดลง ขณะเดียวกันสารพิษอีกหลายพันชนิดในควันบุหรี่ยังทำลายผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดแข็งและตีบเร็วกว่าปกติ นอกจากนี้ยังลดการสร้างสารไนตริกออกไซด์ ซึ่งเป็นสารสำคัญที่ช่วยให้หลอดเลือดขยายตัวในขณะเกิดการกระตุ้นทางเพศ เมื่อสารชนิดนี้ลดลง เลือดจึงไหลเข้าอวัยวะเพศได้ไม่เต็มที่ การแข็งตัวก็ลดลงตามไปด้วย

การสูบบุหรี่ยังเพิ่มการอักเสบของหลอดเลือด ทำให้เกิดโรคหลอดเลือดทั่วร่างกายเร็วขึ้น ไม่ว่าจะเป็นหลอดเลือดหัวใจ หลอดเลือดสมอง หรือหลอดเลือดที่อวัยวะเพศ

หลายคนสงสัยว่า ต้องสูบบุหรี่นานแค่ไหนจึงจะมีผล ความจริงแล้วไม่มีคำตอบที่ตายตัว เพราะขึ้นกับจำนวนบุหรี่ที่สูบต่อวัน ระยะเวลาที่สูบ อายุ และโรคประจำตัว แต่หลักการง่าย ๆ คือ ยิ่งสูบมาก ยิ่งสูบนาน ความเสี่ยงก็ยิ่งสูง บางคนอายุเพียง 30-40 ปี ก็เริ่มมีปัญหาสมรรถภาพทางเพศแล้ว หากสูบบุหรี่จัดร่วมกับมีโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือไขมันในเลือดสูง.

ศ.เกียรติคุณ น.ท.ดร.นพ.สมพล เพิ่มพงศ์โกศล
รพ.รามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล