เมื่อวันที่ 3 ก.ค. ที่ทำเนียบรัฐบาล นพ.วิฑูรย์ ด่านวิบูลย์ ผู้อำนวยการองค์การเภสัชกรรม (อภ.) กล่าวถึงการจัดหาวัคซีนของบริษัท โมเดอร์นา มาเป็นวัคซีนทางเลือกในประเทศไทย ว่า เรามีการทำงานเชิงรุกตั้งแต่วันที่ 25 ก.พ.2564 ก่อนการระบาดใหญ่ โดยอภ.ได้ติดต่อไปโดยตรงกับบริษัท โมเดอร์นา ในประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อวันที่ 25 ก.พ.2564 เพื่อขอสั่งจองวัคซีนกว่า 5 ล้านโดส และขอให้ส่งมาภายในเดือน มิ.ย.2564 ซึ่งบริษัทดังกล่าวตอบกลับมาเมื่อวันที่ 28 ก.พ.2564 ว่าเขาไม่สามารถส่งได้ตามเวลาที่เราร้องขอ เพราะซัพพลายมีข้อจำกัด เนื่องจากมีความต้องการวัคซีนสูงมาก ทำให้การส่งวัคซีนได้เร็วที่สุดคือไตรมาสแรกของปี 2565 แต่เรายังพยายามพูดคุยกับเขาต่อ โดยเมื่อวันที่ 1 เม.ย.ที่ผ่านมา อภ.สอบถามบริษัท โมเดอร์นา อีกครั้งว่าได้ตั้งบริษัทใดเป็นตัวแทนจำหน่ายโดยถูกกฎหมาย ซึ่งวันที่ 2 เม.ย. เขาแจ้งว่าเจรจากับบริษัท ซิลลิค ฟาร์มา รายเดียว ซึ่งในวันที่ 15 เม.ย. บริษัท บริษัท ซิลลิค ฟาร์มา แถลงว่าการจัดซื้อวัคซีนของบริษัท โมเดอร์นา ต้องจัดซื้อผ่านตัวแทนภาครัฐเท่านั้น เพราะเป็นข้อกำหนดของบริษัทผู้ผลิตวัคซีน เพื่อใช้ในสถานการณ์ฉุกเฉิน ซึ่ง อภ.ได้รับมอบหมายให้เป็นตัวแทนภาครัฐมาดำเนินการให้ในการนำเข้ามาขายต่อให้โรงพยาบาลเอกช
“คำถามที่ว่าทำไมจึงช้า เพราะวัคซีนตัวนี้ไม่ได้จัดสรรงบประมาณจากภาครัฐ จริงๆ ก่อนหน้านี้เขาบอกจะมาปี 2565 ด้วยซ้ำไป แต่มีการเจรจาจนทำให้ของมาเร็วขึ้น คือจะมาถึงไตรมาส 4 แต่งบประมาณสำหรับไปซื้อไม่ใช่ของภาครัฐ เพราะเป็นเงินจากเอกชน จึงต้องรอให้เอกชนรวบรวมยอด ซึ่งเราทำงานประสานกับ รพ.เอกชนมาตลอด โดยรพ.เอกชน มีกว่า 300 รพ. ต้องการกว่า 9 ล้านเศษๆ แต่บริษัทส่งให้ได้ประมาณ 4-5 ล้าน และไม่ได้บอกด้วยว่าจะส่งได้วันไหน บอกแค่ว่าประมาณไตรมาส 4 ดังนั้น การที่อภ.ไม่เซ็นสัญญา เพราะต้องรอรพ.เอกชน เอางบประมาณมาก่อน เพราะถ้าผมไปเซ็น แล้วไม่มีความต้องการอยู่จริง ไม่มีงบประมาณมา อภ.จะรับไม่ไหว เพราะวัคซีนนี้มีราคาแพง และปริมาณของมีจำนวนมาก จึงได้กำหนดร่วมกับรพ.เอกชนว่าให้เขารวบรวมตัวเลขและเงินงบประมาณมาให้ อภ.ภายในเดือน ก.ค.นี้ และอภ.จะดำเนินการตามขั้นตอนเซ็นสัญญากับบริษัทในเดือน ส.ค.”นพ.วิฑูรย์ กล่าว
ผอ.องค์การเภสัชกรรม กล่าวอีกว่า เราร่างเอกสารไว้หมดแล้ว และได้รับเอกสารจากบริษัท ซิลลิคฯ เมื่อเช้าวันที่ 2 ก.ค.ที่ผ่านมา และอภ.ได้ส่งให้สำนักงานอัยการสูงสุด (อสส.) ในช่วงบ่ายวันเดียวกัน อย่างไรก็ตาม หากสัญญาเรียบร้อย ทางสหรัฐฯยืนยันว่าจะส่งให้ไทยได้ภายในไตรมาสสุดท้ายของปี 2564 ซึ่งอาจเป็นเดือน ต.ค.หรือ ธ.ค.2564 หรือจะไปดือน ม.ค.2565 ก็ได้ เพราะทางสหรัฐฯตอบแบบกว้างๆ อย่างไรก็ตาม อภ.มีการติดตามวัคซีนชนิดอื่นๆ ด้วย อาทิ ซับยูนิต หรือวัคซีนเชื้อตายที่อภ.มีการศึกษาวิจัยร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดลด้วย และผ่านการทดสอบเฟส 1 แล้ว และจะทดสอบในเฟส 2 ช่วงเดือน ส.ค.นี้
“ข้อมูล ณ วันที่ 23 มิ.ย.2564 ยอดสั่งจองวัคซีนโมเดอร์นาล่วงหน้าของทั่วโลกรวมกันเกือบ 2,000 ล้านโดส ทุกวันนี้ อภ.คุยกันตลอด ขอร้องทางบริษัทฯในเรื่องการนำเข้าไทยเร็วที่สุด แม้กระทั่งวัคซีนชนิดอื่นๆ เราก็ประสานตลอด เราคุยตลอด อย่างเคยมีข่าวว่าวัคซีนที่ไม่ลงนามสัญญา หากบริษัทเอาคืน ไทยขอได้หรือไม่ ซึ่งบริษัทก็ตอบเช่นเดิม แม้ถูกเราไม่ได้ย่อท้อ ยังพยายามขอร้องเขา พยายามทำให้ดีที่สุด เมื่อมีข่าวดี เราจะรีบบอกทันที จึงขอความเห็นใจ เราก็พยายามจริงๆ และขอให้พูดความจริงต่อกัน ผมขอเรียนว่าตอนนี้ข้าศึกไม่ได้มาประชิดบ้านเรา แต่พวกเรากำลังตะลุมบอนกันเองอยู่”นพ.วิฑูรย์ กล่าว
ด้าน นพ.โสภณ เอี่ยมศิริถาวร รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า นอกจากวัคซีนของบริษัท ซิโนแวค และบริษัท แอสตราเซนเนกา แล้ว เรายังได้เจรจาสั่งซื้อวัคซีนของบริษัทอื่นๆ อย่างวัคซีนของบริษัท ไฟเซอร์ จำนวน 20 ล้านโดส ซึ่งเราได้เจรจาก่อนสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) จะให้การรับรอง ทั้งนี้ อสส.กำลังตรวจสัญญาซึ่งจะเสร็จในวันที่ 5 ก.ค.นี้ จากนั้นจะนำเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี (ครม.) ในวันที่ 6 ก.ค.นี้ ซึ่งถ้าผ่านขั้นตอนเหล่านี้แล้ว เราก็จะสามารถสั่งซื้อได้ และสิ่งที่ต้องทำต่อไปคือขอเจรจาให้เขาส่งมอบวัคซีนให้เราเร็วขึ้น.
