เมื่อวันที่ 17 พ.ย. ที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รมว.สาธารณสุข เป็นประธานในพิธีและกล่าวเปิดงาน อย. Connect Marketplace ว่า สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ร่วมกับแพลตฟอร์มอี-มาร์เก็ตเพลส (E-Marketplace) ลาซาด้า (LAZADA)-ช้อปปี้ (SHOPEE)-ไลน์แมน (LINE MAN)-แกร็บ (GRAB) ภายใต้แคมเปญ “อย. Connect Marketplace” เพื่อยกระดับความปลอดภัยในการซื้อสินค้าออนไลน์ของผู้บริโภค และขยายช่องทางการตลาดของผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชนไทยสู่ตลาดอีคอมเมิร์ซระดับประเทศและสากล
นายพัฒนา กล่าวว่า การจัดงานในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อขับเคลื่อนนโยบายสำคัญของกระทรวงสาธารณสุขร่วมกับแพลตฟอร์มอี-คอมเมิร์ซ 2 ด้านหลัก คือ 1. ด้านการป้องกันการโฆษณาและการลักลอบขายผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ได้รับอนุญาตในแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อความปลอดภัยของสุขภาพคนไทยทุกมิติ และ 2. ด้านการส่งเสริมเศรษฐกิจสุขภาพ ขยายโอกาสทางการตลาดให้แก่ผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชนที่ผลิตโดยคนไทย สะท้อนเจตนารมณ์ในการคุ้มครองผู้บริโภคให้ก้าวทันโลกวิถีใหม่ โดยนำเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพมาแก้ไขปัญหาสินค้าที่ละเมิดกฎหมาย สร้างสภาพแวดล้อมที่น่าเชื่อถือและปลอดภัยในการเลือกซื้อสินค้าออนไลน์ และสนับสนุนผลิตภัณฑ์สมุนไพรจากชุมชนด้วย โดยความร่วมมือตรงนี้ทำได้ทันที เพราะแพลตฟอร์มต่างๆมีระบบที่มีความพร้อมอยู่แล้ว
เมื่อถามว่าส่วนใหญ่พบการกระทำผิดในการขายสินค้าออนไลน์ประเภทใดมากที่สุด นายพัฒนา กล่าวว่า สินค้าที่ผิดกฎหมายมีหลากหลาย หลักๆไม่ได้รับการรับรองจาก อย. สินค้าปลอม และยังพบสินค้าที่เป็นสารตั้งต้นที่นำไปทำยาเสพติด ขณะนี้เราร่วมกันทั้งหมดเพื่อใช้เทคโนโลยี AI ไปสกัดจับสินค้าผิดกฎหมาย ทั้งภาพ ทั้งประโยคที่ล่อแหลม โดยเฉพาะการโฆษณาขายสินค้า โดยอย.จะมีการอัปเดตข้อมูลประโยคโฆษณาที่อวดอ้างเกินจริงเพิ่มเติมเข้าไปด้วย ซึ่งคาดว่าจะสกัดปัญหาเหล่านี้ได้มากขึ้น แต่ก็ต้องระมัดระวังไม่ให้ผู้ประกอบการที่ทำถูกกฎหมายได้รับผลกระทบ
ด้านภญ.สุภัทรา บุญเสริม เลขาธิการอย. กล่าวว่า นอกจากการขยายช่องทางการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชนบนแพลตฟอร์มอี-มาร์เก็ตเพลสแล้ว อย. ได้จัดทำเว็บไซต์รวมข้อมูลผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชนทั่วประทศ พร้อมระบบส่งต่อข้อมูลไปยังแพลตฟอร์ม อี-มาร์เก็ตเพลสต่าง ๆ เพื่อนำไปใช้จัดหมวดหมู่สินค้าให้ง่ายต่อการค้นหามากยิ่งขึ้น รวมถึงประสานแพลตฟอร์มจัดโปรโมชั่นส่งเสริมการขายด้วย สำหรับการยกระดับความปลอดภัยให้ผู้บริโภคนั้น อย.ร่วมกับแพลตฟอร์มดิจิทัลจัดทำระบบรับ-ส่ง ข้อมูลการอนุญาตผลิตภัณฑ์สุขภาพด้วยส่วนต่อประสานโปรแกรมประยุกต์ (Application Programing Interface : API) เช่น ชื่อผลิตภัณฑ์ เลข อย. สถานะของผลิตภัณฑ์ เพื่อใช้ในการจัดทำระบบป้องกัน มิให้ร้านค้าลักลอบวางขายผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ได้รับอนุญาต และจัดส่งบัญชีดำ (Black List) รายการสินค้าและข้อความโฆษณาผิดกฎหมายให้แก่แพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อนำไปใช้พัฒนาระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ให้สามารถกวาดจับและปิดกั้นการขายผลิตภัณฑ์และการโฆษณาผิดกฎหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ความร่วมมือระหว่างอย.และ4มาร์เก็ตเพลสนั้น ได้ส่งผลให้เกิดความปลอดภัยกับผู้บริโภค โดย1.มาตรการด้านการป้องกันการจำหน่ายผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ผิดกฎหมาย ได้มีการห้ามร้านค้าออนไลน์ขายผลิตภัณฑ์สุขภาพต้องห้าม เช่น ยา ยาเสพติด วัตถุออกฤทธิ์ ผลิตภัณฑ์หรือโฆษณาที่ไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งมีการตรวจสอบผลิตภัณฑ์ก่อนวางขาย ผ่านระบบ API ที่เชื่อมข้อมูลการอนุญาตของอบ.มีการใช้งานแล้วกว่า 4.9 ล้านครั้ง ใช้AI ตรวจจับคำต้องห้ามและปิดกั้นโดยแพลตฟอร์มรวม 1.145 ล้านคำ และมีช่องทางให้อย.แจ้งระงับการโฆษณาและปิดกั้นการขายที่ผิดกฎหมาย ซึ่งแพลตฟอร์มนำลงหลังได้รับแจ้งเฉลี่ยภายใน 1-2 วัน ปิดกั้นแล้วกว่า 78,686 URL 2.มาตรการลงโทษร้านค้าเมื่อทำผิดกฎและชดเชยให้ผู้บริโภค มีการระงับสินค้าผิดกฎหมายรวมกว่า 2.4 ล้านรายการ ปิดบัญชี/ร้านค้าที่ละเมิดกว่า 5,600 บัญชี ,ตัดคะแนนร้านค้ากว่า 12,600 ร้าน ซึ่งจะมีผลต่อการมองเห็นสินค้าและการเข้าร่วมแคมเปญ,มีนโยบายรับคืนสินค้าและคืนเงินชดเชยให้ผู้ซื้อ และจูงใจให้ผู้ซื้อแจ้งข้อมูลสินค้าปลอม เช่น LAZADA คืนเงินชดเชยให้ 2 เท่าหากผู้ซื้อได้รับสินค้าปลอม และ3.มาตรการด้านการส่งเสริมผู้ประกอบการ ทั้ง 4 แพลตฟอร์มจัดตั้ง University/Knoeledge Center ให้ความรู้ผู้ขายเพื่อปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมาย รวมถึง ส่งเสริมผลิตภัณฑ์สุขภาพชุมชนของไทยสู่ตลาดออนไลน์
