เป็นเรื่องปกติสำหรับคนที่ใช้ชีวิตในเมืองใหญ่ ที่จะต้องขับรถลงไปจอดที่ชั้นใต้ดิน โดยเฉพาะเวลาไปเที่ยวห้างสรรพสินค้า หรือไปตามอาคารสำนักงานต่าง ๆ แต่มีคนจำนวนมากที่ไม่รู้ถึงอันตรายของที่จอดรถชั้นใต้ดิน ซึ่งมี “ก๊าซเรดอน” สะสมอยู่จำนวนมาก มีบางคนที่ใช้ที่จอดรถชั้นใต้ดินเป็นที่พักผ่อน เป็นที่ออกกำลังกาย ซึ่งไม่ควร และแม้จะนั่งอยู่ในรถที่ติดเครื่องและเปิดแอร์เอาไว้ ก็ไม่ปลอดภัยเช่นกัน
ก๊าซเรดอน (Radon) คือ ก๊าซกัมมันตภาพรังสีที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติจากการสลายตัวของธาตุยูเรเนียมในหินและดิน ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส ทำให้เราไม่สามารถรับรู้ได้ด้วยประสาทสัมผัสใดๆ
ทำไมที่จอดรถชั้นใต้ดินถึงมีก๊าซเรดอนสูง?
แหล่งกำเนิดโดยตรง: ก๊าซเรดอนระเหยขึ้นมาจากดินและหินใต้พื้นอาคาร รวมถึงสารเจือปนในวัสดุก่อสร้าง เช่น คอนกรีตและหินแกรนิต
ความหนาแน่นสูง: ก๊าซเรดอนมีความหนาแน่นมากกว่าอากาศทั่วไป ทำให้มันมักจะสะสมตัวอยู่ในที่ต่ำอย่างห้องใต้ดิน หรือลานจอดรถชั้นใต้ดิน
การระบายอากาศจำกัด: ที่จอดรถมักเป็นพื้นที่ปิด ยิ่งในอาคารเก่าที่มีรอยแตกร้าว ก๊าซจะยิ่งรั่วไหลออกมา และสะสมจนมีความเข้มข้นสูงกว่าปกติ
อันตรายของก๊าซเรดอนนั้น ร้ายแรงเกินกว่าที่เราจะคาด เพราะองค์การอนามัยโลก (WHO) จัดให้ก๊าซเรดอนเป็น “สารก่อมะเร็งกลุ่มที่ 1” ซึ่งมีหลักฐานยืนยันชัดเจนว่าก่อมะเร็งในมนุษย์ โดยมีผลกระทบดังนี้
ก๊าซเรดอน เป็นสาเหตุอันดับ 2 ของโรคมะเร็งปอด (รองจากการสูบบุหรี่) เมื่อเราสูดดมอนุภาคกัมมันตภาพรังสีเข้าไป มันจะทำลาย DNA ของเซลล์ในทางเดินหายใจ และการอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีเรดอนสูงเป็นเวลานาน ส่งผลเสียต่อระบบภูมิคุ้มกัน
ด้าน ดร. เฉา เหวินย่า ระบุว่าเด็กมีความเสี่ยงสูงกว่าผู้ใหญ่ เพราะเด็กมีอัตราการหายใจเร็วกว่า (สูดก๊าซเข้าไปมากกว่าต่อหน่วยน้ำหนัก) และเซลล์กำลังแบ่งตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้ไวต่อรังสีมากกว่า
จอดรถที่ชั้นใต้ดินแบบไหนถึงจะปลอดภัย ไม่ต้องกลัวเป็นมะเร็ง
ผู้เชี่ยวชาญยืนยันว่า “ไม่ต้องตื่นตระหนกจนเกินไป” เพราะความเสี่ยงอยู่ที่ “เวลา” อันตรายจะเกิดขึ้นเมื่อสัมผัสกับก๊าซในความเข้มข้นสูง และเป็นเวลานาน
การใช้งานปกติไม่เป็นอันตราย เช่น เดินไปขึ้นรถ หรือถอยรถเข้าจอด ซึ่งใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที ถือว่ามีความเสี่ยงต่ำมาก และอยู่ในเกณฑ์ที่มาตรฐานการก่อสร้างควบคุมไว้แล้ว
สิ่งที่ไม่ควรทำ คือไม่ควรใช้ที่จอดรถใต้ดินเป็นที่ออกกำลังกาย พักผ่อน หรือให้เด็กไปวิ่งเล่นเป็นเวลานาน
วิธีป้องกันและลดความเสี่ยงมะเร็งจากก๊าซเรดอน
ก๊าซเรดอนไม่ได้มีแค่ใต้ดิน แต่อาจสะสมในบ้านชั้น 1 หรือห้องที่ปิดตายได้เช่นกัน
การระบายอากาศจึงเป็นเรื่องที่สำคัญมาก การเปิดหน้าต่างระบายอากาศ สามารถลดความเข้มข้นของเรดอนได้ถึง 90%
อุดรอยร้าวต่าง ๆ ตามที่พักอาศัย อาคาร ซ่อมแซมรอยแตกที่พื้นและผนัง เพื่อลดทางผ่านของก๊าซจากใต้ดิน
หากเป็นพื้นที่ปิด การใช้ “เครื่องฟอกอากาศ” หรือ “พัดลมดูดอากาศ” เพื่อช่วยระบายอากาศ จะลดการสะสมของอนุภาคกัมมันตภาพรังสีได้เป็นอย่างดี
ลานจอดรถใต้ดินมีไว้สำหรับ “รถ” ไม่ใช่สำหรับ “คน” ที่จะไปพักผ่อน หากต้องทำธุระเพียงชั่วคราวถือว่าปลอดภัย แต่หากเลี่ยงได้ก็ไม่ควรใช้เวลาอยู่ในนั้นนานเกินความจำเป็น โดยเฉพาะเด็กเล็ก
ที่มาและภาพ : เรียบเรียงจาก Jiangsu CDC, Sohu
