วันนี้ “เดลินิวส์” นำบทความโดย ผศ.พญ.กวินญรัตน์ จิตรอรุณฑ์ ที่เขียนถึง “ก้อนเชื้อราในโพรงไซนัส” ที่คุณอาจมีได้เพราะเชื้อราสามารถก่อโรคได้หลายส่วนในร่างกาย ทั้งผิวหนัง ปอด และสมอง ใครจะรู้ว่ามันสามารถสะสมอยู่เป็นก้อนๆ ในโพรงไซนัสได้ด้วย หลายคนอาจมีมันซ่อนอยู่ในโพรงไซนัส โดยไม่แสดงอาการอะไรเลยได้เช่นกัน
“ไซนัส” คือโพรงอากาศที่อยู่รอบๆ จมูก และมีรูเชื่อมกับโพรงจมูก เมื่อเราหายใจเอาสปอร์เชื้อราเข้าไป เชื้อรานั้นสามารถสะสมอยู่ในโพรงไซนัส จนเกิดเป็นก้อนเชื้อราได้ มีลักษณะเป็นก้อนเละๆ สีดำหรือน้ำตาลเข้ม (clay-liked texture) บางครั้งมีหนองร่วมด้วย ที่พบบ่อยคือเชื้อ Aspergillus มักเป็นที่ไซนัสโพรงเดียวและข้างเดียว เช่น ไซนัสข้างแก้ม (maxillary sinus) และบริเวณฐานกะโหลก (sphenoid sinus)
ก้อนเชื้อราไซนัส จัดเป็น “ไซนัสอักเสบเรื้อรัง”ชนิดหนึ่ง แต่หลายรายมักไม่มีอาการเหมือนไซนัสอักเสบแบบอื่น อาจมาส่องกล้องตรวจโพรงจมูก แล้วไม่ได้พบว่ามีหนองออกจากรูเปิดไซนัส อาจไม่พบว่าจมูกบวมชัดเจน มักวินิจฉัยได้จากการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) มักเห็นว่าไซนัสที่มีเชื้อราอยู่ทึบไป และอาจเห็นจุดวาวๆ ในไซนัส มีลักษณะที่เรียกว่า metallic density ก็จะทำให้นึกถึงไซนัสอักเสบชนิดนี้ได้มาก
บางรายอาจมีอาการเหมือนไซนัสอักเสบเรื้อรังชนิดอื่นๆ ได้ เช่น ปวดศีรษะ ปวดข้างแก้มคล้ายๆ ปวดฟัน มีน้ำมูกเหนียวๆลงคอ รวมถึงมีกลิ่นเหม็นเน่าจากในโพรงจมูก มักเป็นข้างเดียว
การกินยาฆ่าเชื้อรา ไม่ทำให้ก้อนเชื้อราในโพรงไซนัสหายไป รวมถึง การล้างจมูกและพ่นยา ส่วนใหญ่ไม่สามารถทำให้ก้อนเชื้อรานี้หลุดออกมาจากไซนัสได้เช่นกัน ปัจจุบันนิยมรักษาด้วยการผ่าตัดผ่านกล้องเอ็นโดสโคป ผู้ป่วยจะดมยาสลบขณะผ่าตัด แพทย์จะส่องกล้องเข้าไปในโพรงจมูก และใช้อุปกรณ์ผ่าตัดขนาดเล็ก เปิดโพรงไซนัสที่มีก้อนเชื้อราให้เป็นรูกว้าง นำเชื้อราก้อนนั้นออกจากโพรงไซนัส แล้วล้างโพรงไซนัสนั้นให้สะอาด ก็จะสามารถหายได้ โดยไม่ต้องรับประทานยาฆ่าเชื้อรา และไม่มีแผลบริเวณใบหน้า
การผ่าตัดเอาก้อนเชื้อราออกจากโพรงไซนัส ใช้เวลาผ่าตัดและดมยาสลบเพียงระยะเวลาสั้นๆ จึงมีความปลอดภัยต่อผู้ป่วย หลังผ่าตัดจะฟื้นตัวได้เร็ว เจ็บน้อย เมื่อออกจากโรงพยาบาล สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้เหมือนปกติ มักไม่มีการบวมที่ใบหน้าหลังผ่าตัด อีกทั้งกล้องและอุปกรณ์ผ่าตัดในปัจจุบัน มีคุณภาพดี และเทคโนโลยีสูงมาก ทำให้เห็นภาพชัด ผ่าตัดได้อย่างประณีต จึงตอบโจทย์การรักษาโรคไซนัสอักเสบในปัจจุบันได้มาก ทำให้หมดกังวลเรื่องผลการรักษาและภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดไปได้
หากมีอาการที่น่าสงสัย จึงควรตรวจกับแพทย์เฉพาะทางด้านนาสิกวิทยาและภูมิแพ้ เพื่อการรักษาที่มีประสิทธิภาพ และสุขภาพทางเดินหายใจที่ดีของคุณ
