จากกรณีการประชุมของศาลรัฐธรรมนูญ ในวันพุธที่ 18 มี.ค. 69 จะพิจารณาว่าจะรับคำร้องคดี “บาร์โค้ด-คิวอาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง” ไว้พิจารณาหรือไม่ หลังมีข้อกังวลว่าอาจกระทบต่อหลักการลงคะแนนโดยลับ โดยหากศาลมีมติรับคำร้อง ประเด็นดังกล่าวอาจกลายเป็นปมสำคัญต่อการเลือกตั้งปี 2569 ตามที่ข่าวเสนอไปก่อนหน้านี้
เมื่อวันทรา 17 มี.ค. 69 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า “นายสมชัย ศรีสุทธิยากร” อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้ออกมาโพสต์ข้อความโต้คำชี้แจงของคณะกรรมการการเลือกตั้งลงแฟนเพจ “ปั่นไปไหน – สมชัย ศรีสุทธิยากร“ กรณีการใช้บาร์โค้ดท้ายบัตรเลือกตั้ง โดยตั้งข้อสังเกตว่า การออกแบบบาร์โค้ดเฉพาะรายบัตรอาจเกินความจำเป็น และอาจทำให้เกิดความกังวลเรื่องการตรวจสอบย้อนกลับการลงคะแนนได้
โดยเจ้าของโพสต์ ระบุข้อความว่า “โต้คำชี้แจง กกต. กกต.ทำคำชี้แจงต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน ซึ่งจะปรากฏเป็นหลักฐานต่อศาลรัฐธรรมนูญว่า บาร์โค้ดท้ายบัตรเลือกตั้ง ออกแบบมาเพื่อป้องกันการปลอมแปลงและใช้ สำหรับการควบคุมและตรวจสอบบัตรเลือกตั้งในกระบวนการ พิมพ์ แจกจ่าย รับคืน และตรวจสอบจำนวนบัตร ไม่สามารถตรวจสอบย้อนกลับว่าใครเลือกใครได้ การเลือกตั้งจึงยังเป็นความลับ ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ”
อีกทั้ง “ประเด็นเพื่อป้องกันการปลอมแปลง ตัดทิ้งได้ เพราะ กกต. มีมาตรการป้องกันการปลอมแปลงถึง 5 อย่างในบัตรแล้ว คือ การใช้ตำหนิ ใช้ลายน้ำ ใช้หมึกที่มองไม่เห็น ใช้ตัวอักษรขนาดจิ๋ว ใช้เทคนิคป้องกันการถ่ายเอกสาร ซึ่งใช้ในการพิมพ์บัตรทุกครั้งที่ผ่านมารวมถึงครั้งนี้ ไม่จำเป็นต้องมีบาร์โค้ดเพิ่ม”
นอกจากนี้ “การใช้บาร์โค้ดเพื่อควบคุมระบบแจกจ่ายและตรวจสอบจำนวน ในกรณีนี้ บาร์โค้ดควรบอกแค่ ล็อตการผลิต ล็อตการแจกจ่าย หรือลงรายละเอียดสูงสุดแค่เล่มของบัตรเลือกตั้ง แต่การลงรายละเอียดแบบถึงต้นขั้วบัตรและบาร์โค้ดเป็นเลขเฉพาะบัตรเลือกตั้งแต่ละใบเป็นการออกแบบที่สะเพร่า รู้เท่าไม่ถึงการณ์ ทำให้ตรวจย้อนว่า ใครเลือกใครได้”
อย่างไรก็ตาม “ณ นาทีนี้ บัตรเลือกตั้งที่มีบาร์โค้ด ตามที่ กกต. ออกแบบ สามารถตรวจสอบย้อนกลับว่าใครเลือกใครได้ เป็น 2 ระดับ คือ ระดับกว้าง ที่ กกต. ยอมรับเองว่า ทำได้แต่ยาก เพราะต้องมี บัตรที่ลงคะแนน ต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง กับ ระดับแคบ ที่หัวคะแนนหรือผู้ซื้อเสียงในหมู่บ้านสามารถรู้ได้ว่าใครเลือกใครเพียงถ่ายบัตรเลือกตั้งช่วงนับคะแนนและรู้ลำดับในการเลือก และวันพุธนี้ ประชุมศาลรัฐธรรมนูญ คงเริ่มต้นจากด่านแรกว่า จะรับหรือไม่ รับแล้วค่อยว่ากันต่อ อะไรเกิดก็ต้องเกิด อย่ายึดติด อย่าเสียดาย”
ขอบคุณข้อมูล : ปั่นไปไหน – สมชัย ศรีสุทธิยากร
