กรณีเด็กอายุ 11 ขวบ ขับปิคอัพชนขบวนพระธุดงค์ จนมรณภาพ 12 รูป ที่ถนนบ้านนาสีนวน อ.เมือง มุกดาหาร เป็นข่าวเศร้าสลดของคนไทยทั้งประเทศเป็นอย่างยิ่ง เมื่อวันที่ 2 กรกฎาคม 2569ที่ผ่านมา หลังเหตุการณ์มีโพสต์ที่กระทบจิตใจอย่างรุนแรง มีกระแสดราม่าซ้ำเติมอีกว่า “ถนนของรถ ไม่ใช่ที่เดินของพระ”
นายแพทยวิทยา ชาติบัญชาชัย ผู้เชี่ยวชาญในคณะที่ปรึกษาองค์การอนามัยโลกด้านการป้องกันการบาดเจ็บ และแผนงานสนับสนุนการป้องกันอุบัติเหตุจราจรระดับจังหวัด (สอจร.) ให้ความเห็นว่า เชื่อว่าน่าจะมีผู้บริหาร และคนไทยอีกมากที่มีความคิดและเห็นด้วยกับโพสต์นี้ เพียงแต่ไม่พูดออกสื่อเท่านั้น ทั้งนี้ด้วยหลักฐานเชิงประจักษ์ ที่แสดงออกมาให้เห็นว่าคนเดินถนนไม่อยู่ในสายตาของผู้บริหารหลายๆระดับ และรวมถึงคนไทยอีกเป็นจำนวนมาก เป็นต้นว่า มีถนนหลายสายมากที่ไม่มีทางเท้าให้คนเดิน, คนไทยส่วนมากๆ ไม่คิดว่าจะต้องจอดรถให้คนเดินข้ามถนน, คนขี่มอเตอร์ไซค์ได้บนทางเท้า, ซุ้มขายของ แผงลอย ตั้งเต็มพื้นที่บนฟุตบาท จนคนเดินถนนต้องลงไปเดินบนผิวจราจร, ทางข้าม ทางเท้า ไม่ได้มาตรฐาน
องค์การอนามัยโลก ระบุไว้ว่าคนเดินถนน คนขี่จักรยาน คนขี่มอเตอร์ไซค์ คือกลุ่มเปราะบางบนถนน (vulnerable road user-VRU)ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มคนที่ด้อยโอกาสและฐานะยากจน และมีความเสี่ยงสูงสุดบนท้องถนน
นายแพทยวิทยา กล่าวว่า สัดส่วนการเสียชีวิตของกลุ่มเปราะบางบนถนน (VRU) ของประเทศไทย สูงถึง 93% (Trauma registry รพ .ขอนแก่น) ซึ่งเป็นสถิติที่สูงที่สุดในโลก ( ในประเทศที่พัฒนาแล้ว สัดส่วนนี้อยู่ที่ประมาณ 30-50% เท่านั้น) ข้อมูลนี้ เป็นตัวชี้วัดที่ชัดเจนที่สุดที่สะท้อนความเหลื่อมล้ำอย่างร้ายแรงของสังคมไทย
องค์การสหประชาชาติได้ประกาศปฏิญญาสากลว่าด้วยของสิทธิมนุษยชน (10 ธันวาคม 2491) มาตรา 3 ไว้ว่า มนุษย์ทุกคนต้องมีสิทธิโดยเท่าเทียมกันในการมีชีวิตและความปลอดภัย
องค์การอนามัยโลก ได้ประกาศ เป้าหมายโลกด้านความปลอดภัยทางถนน (Global target for road safety-2020) ข้อ 3 , 4 ระบุไว้ว่า ถนนทุกสายจะต้องมีมาตรฐานด้านความปลอดภัย อย่างน้อยในระดับ 3 ดาว สำหรับผู้ใช้ถนนทุกกลุ่ม คือ คนเดินถนน คนขี่จักรยาน คนขี่มอเตอร์ไซค์ และ รถยนต์( เน้นว่า ไม่ใช่เฉพาะรถยนต์) ซึ่งมีความหมายโดยหลักการว่า ถนนไม่ใช่ของรถ ถนนเป็นของทุกคน เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของทุกคนในสังคม คือต้องมีถนนให้ใช้เดินทางได้โดยปลอดภัย
ผู้บริหารทุกระดับต้องสร้างถนนที่ได้มาตรฐานไม่เฉพาะคนขับรถ แต่ต้องคิดถึงคนเดินถนน คนขี่จักรยาน และคนขี่มอเตอร์ไซค์ด้วยสำหรับเมืองไทย มาตรฐานความปลอดภัยของถนน แม้จะยังไม่มีการสำรวจ อย่างเป็นระบบ แต่ว่ากันตามจริงแล้ว ส่วนมากๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความปลอดภัยของคนเดินถนน ได้แค่ดาวเดียว คือระดับความปลอดภัยที่ต่ำที่สุด ซึ่งสะท้อนความใส่ใจของผู้บริหารในทุกระดับ ที่ไม่ได้นำความปลอดภัย ของคนเดินถนน และ กลุ่มเปราะบางทางถนน เข้าไปอยู่ในสมการ ของการออกแบบ การก่อสร้างและการบำรุงรักษา ถนน ทีอยู่ในความรับผิดชอบ
ปัญหาอุบัติเหตุทางถนน ไม่มีทางแก้ไขได้เลย หากผู้บริหารในทุกระดับ ยังไม่เปลี่ยนวิธีคิด และสำนึกว่า คนตัวเล็กตัวน้อย ที่ด้อยโอกาส คือคนไทยที่จะต้องมีสิทธิโดยเท่าเทียม ที่จะต้องได้รับการดูแลให้เกิดความปลอดภัยจริง ในการใช้รถใช้ถนน
