เมื่อวันที่ 17 ก.ค. 69 ที่รัฐสภา น.ส.วทันยา บุนนาค กรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 สภาผู้แทนราษฎร อภิปรายระหว่างการพิจารณางบประมาณของกระทรวงคมนาคม ในส่วนของการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) โดยระบุถึงสถานะงบการเงินของ รฟท. ที่ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา ขาดทุนปีละประมาณ 20,000 ล้านบาท ทั้งที่ได้รับรายได้การอุดหนุนจากรัฐบาลแล้ว แต่การพลิกกลับมาทำกำไรได้ 117 ล้านบาท เมื่อปีที่แล้ว เพราะรายได้ชดเชยผลขาดทุนตามกฎหมาย ซึ่งหากไม่ได้รับเงินชดเชยจากรัฐบาล รฟท. ก็จะยังคงมียอดขาดทุนกว่า 200,000 ล้านบาท จึงต้องการทราบว่า หากมีความไม่แน่นอนดังกล่าวในอนาคต รฟท. มีแผนรับมือปัญหาดังกล่าวอย่างไร
น.ส.วทันยา ยังตั้งคำถามถึงกรณีที่สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) มีความเห็นต่อปัญหาสินทรัพย์ที่ดิน อาคารของ รฟท. ที่ยังมีทะเบียนครอบคลุมไม่ครบถ้วน รวมถึงยังไม่สามารถตรวจสอบรายได้การบริหารสินทรัพย์ได้เต็มจำนวน และยังพบสัญญาเช่าที่หมดอายุ แต่ผู้เช่ายังใช้ประโยชน์ต่อ ซึ่งจะทำให้เกิดการรั่วไหลของงบประมาณ ดังนั้น รฟท. จะมีแนวทางการแก้ปัญหาอย่างไร
“และกรณีดังกล่าวนี้ ยังทำให้นึกถึงพื้นที่ รฟท. บริเวณเขากระโดง จ.บุรีรัมย์ ที่มีข้อพิพาทระหว่าง รฟท. และกรมที่ดิน กระทรวงมหาดไทย ที่กรมที่ดินไม่สามารถเพิกถอนสิทธิได้ เพราะไม่มีแผนที่จาก รฟท. ดังนั้นจึงต้องการทราบว่า รฟท. มีแผนที่ที่แน่นอนของเขากระโดงหรือไม่ และจากคดีที่ รฟท. ฟ้องขับไล่ และกรณีการต่อสู้คดีกับประชาชนในพื้นที่ 35 แปลง จนสามารถชนะทุกคดี และแก้ปัญหาได้สำเร็จ รฟท. ได้เสนอแผนที่ใดต่อศาล และศาลใช้แผนที่ใดในการพิจารณาคดี”
น.ส.วทันยา ยังตั้งคำถามถึงกรณีแอร์พอร์ตเรลลิงก์ หลังเกิดเหตุการณ์โควิด-19 ที่ รฟท. ได้ลงนามสัญญาร่วมกับเอกชน หรือ บริษัท เอเชีย เอรา วัน จำกัด ให้เอกชนสามารถเข้าไปดำเนินการเดินรถได้ทันทีหลังวันที่ 24 ต.ค. 64 โดยที่ รฟท. ยังไม่ได้ค่าสิทธิแอร์พอร์ตลิงก์จากเอกชนคู่สัญญา ทำให้กระทรวงการคลัง และสำนักงบประมาณ ลงความเห็นให้รัฐบาลรับค่าใช้จ่ายเป็นเงินต้น และดอกเบี้ยถึงวันที่ 24 ต.ค. 64 หลังจากนั้น รัฐบาลจะรับภาระเฉพาะโครงสร้างพื้นฐาน ต่อมา รฟท. จะต้องรับผิดชอบอาณัติสัญญาณ และขบวนรถไฟเองกว่า 10,000 ล้าน ซึ่งยังไม่มีความชัดเจนการรับค่าสิทธิจากเอกชนคู่สัญญา ดังนั้นสถานะปัจจุบันเป็นอย่างไร และเอกชนได้ชำระแล้วหรือไม่
และหลังวันที่ 24 ต.ค. 64 ที่ผ่านมา ที่เอกชนเข้ามาบริหาร และเป็นผู้เก็บค่าเดินรถแล้ว สถานะการเงินระหว่าง รฟท. และเอกชนเป็นอย่างไร ซึ่งตนกังวลว่า หากมีการยกเลิกสัญญารถไฟความเร็วสูง จะกระทบต่อแอร์พอร์ตเรลลิงก์ด้วย เพราะถือเป็นส่วนหนึ่งในสัญญา ซึ่งจะทำให้ยอดหนี้ที่ รฟท. รับภาระ และยังไม่ได้รับค่าสิทธิจากเอกชน ดังนั้น ยอดหนี้และดอกเบี้ยปัจจุบัน มีมูลค่าเท่าไร และ รฟท. มีแนวทางการแก้ปัญหาที่ยังค้างคากับเอกชน ในรถไฟแอร์พอร์ตเรลลิงก์อย่างไร
นายอนันต์ โพธิ์นิ่มแดง ผู้ว่า รฟท. ได้ชี้แจงในประเด็นการดำเนินการของ รฟท. ที่ขาดทุนปีละประมาณ 20,000 ล้านบาท ว่า สาเหตุเพราะ รฟท. ไม่ได้รับเงินชดเชยจากการเดินรถ เพราะเป็นภาระหน้าที่ รฟท. ที่ต้องดำเนินการ หรือในการเดินรถให้บริการเชิงสังคม ก็ได้เงินไม่ครบถ้วน และต้นทุนค่าใช้จ่ายที่ รฟท. เรียกเก็บ ก็ไม่ได้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริง ทำให้ต้องได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลมาชดเชย พร้อมยืนยันว่า รฟท. พยายามเพิ่มรายได้จากการบริการ และสินค้า รวมถึงการใช้ทรัพย์สินซึ่งเป็นที่ดิน ที่ปัจจุบัน รฟท. มีบริษัทลูก หรือ SRT Asset หรือ บริษัท เอสอาร์ที แอสเสท จำกัด (อสท.) เข้ามาบริหารจัดการทรัพย์สิน หรือพื้นที่ที่ไม่เกี่ยวกับการเดินรถ เพื่อหาผู้เช่า และมีรายได้จากการจัดการทรัพย์สิน
ส่วนพื้นที่เขากระโดง จ.บุรีรัมย์ ที่กำลังมีข้อพิพาท เรื่องนี้อยู่ระหว่างการพิจารณาทางกฎหมาย ซึ่ง รฟท. พยายามดำเนินการเต็มที่ แต่ก็ต้องตามคำพิพากษาศาลปกครอง และศาลแพ่ง ส่วนแนวทางการแก้ปัญหาที่ยังค้างคากับเอกชนในกรณีรถไฟแอร์พอร์ตเรลลิงก์ ที่ รฟท. ยังไม่ได้ค่าสิทธิจากเอกชนคู่สัญญานั้น ผู้ว่า รฟท. จะทำเป็นรายงาน เพื่อชี้แจงเพิ่มเติมต่ออนุกรรมาธิการต่อไป
