“คนสารคาม ต้องดื่มนมสารคาม” คือสโลแกนของ สหกรณ์ผู้เลี้ยงโคนมโคกก่อ จำกัด บ้านโคกก่อ อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ที่มุ่งชวนคนในพื้นที่สนับสนุนผลิตภัณฑ์นมท้องถิ่น ภายใต้แบรนด์ “โคกก่อ” ซึ่งผลิตจากน้ำนมโคสดแท้ 100% และได้รับการยอมรับในระดับประเทศ ด้วยรางวัลแปลงใหญ่โคนมดีเด่นระดับประเทศ ปี 2566 และรางวัลสถาบันเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขากลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ ปี 2568
จุดเริ่มต้นของสหกรณ์ย้อนกลับไปกว่า 30 ปี หลังอดีตข้าราชการชลประทานนำแนวคิดการเลี้ยงโคนมจากประเทศอิสราเอลมาปรับใช้ในภาคอีสาน ชาวบ้านจึงรวมกลุ่มเลี้ยงโคนมแทนการทำเกษตรที่ใช้น้ำมาก ก่อนจดทะเบียนเป็นสหกรณ์ในปี 2540 และพัฒนาโรงงานแปรรูปนมครบวงจรในปี 2550 ภายใต้แบรนด์ “โคกก่อ”
นายณัฐวุฒิ ประทีปะวณิช ที่ปรึกษาสหกรณ์ เปิดเผยว่า ปัจจุบันสหกรณ์รับซื้อน้ำนมดิบจากสมาชิกเฉลี่ยวันละ 20 ตัน โดยจำหน่ายให้ผู้ประกอบการรายใหญ่ เช่น ดัชมิลล์ ซีพี-เมจิ และสหกรณ์โคนมขอนแก่น ซึ่งเป็นคู่ค้าหลักมาอย่างยาวนาน พร้อมทั้งนำน้ำนมดิบบางส่วนแลกผลิตภัณฑ์จากสหกรณ์โคนมหนองโพ เพื่อนำมาจำหน่ายในจังหวัดมหาสารคาม ช่วยลดปัญหาสินค้าคงคลังของสหกรณ์ด้วยกันเอง
นอกจากนมพาสเจอไรซ์และนมโรงเรียนแล้ว สหกรณ์ยังพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่อย่างต่อเนื่อง ทั้งนมปรุงแต่ง ไอศกรีมนมสด ตังเมนมสด (นูกัต) และเตรียมผลิต ครีมชีส ภายในปลายปี 2569 หลังได้รับการสนับสนุนเครื่องจักรจากกรมส่งเสริมสหกรณ์ ทั้งเครื่องผลิตไอศกรีมซอฟต์เสิร์ฟและเครื่องแยกครีม มูลค่ารวมกว่า 5 ล้านบาท
แม้แบรนด์ “โคกก่อ” จะต้องแข่งขันกับผู้ผลิตรายใหญ่ แต่สหกรณ์ยังคงยึดแนวทางสร้างมูลค่าเพิ่มจากวัตถุดิบในท้องถิ่น เพื่อสร้างรายได้ที่มั่นคงให้สมาชิก และกระตุ้นให้คนมหาสารคามหันมาสนับสนุนสินค้าที่ผลิตโดยเกษตรกรในพื้นที่
“แบรนด์ท้องถิ่นอาจแข่งขันกับแบรนด์ใหญ่ไม่ได้ แต่เราภูมิใจที่สามารถสร้างอาชีพ สร้างรายได้ และทำให้เงินหมุนเวียนอยู่ในจังหวัด หากอยากดื่มนมโคกก่อ ต้องมาที่มหาสารคาม” นายณัฐวุฒิ กล่าว
“นมโคโคกก่อ” จึงไม่ใช่เพียงผลิตภัณฑ์นมของคนมหาสารคาม แต่ยังเป็นตัวอย่างของการพัฒนาสหกรณ์ที่สร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกร และต่อยอดแบรนด์ท้องถิ่นให้เติบโตอย่างยั่งยืนในตลาดที่มีการแข่งขันสูง.
