นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ในวันที่ 3 ส.ค. จะมีการประชุมคณะอนุกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติด้านการผลิต เพื่อพิจารณาแนวโน้มผลผลิตข้าว ปัจจัยสนับสนุนอาชีพการทำนา ตลอดจนผลกระทบและอุปสรรคที่เกษตรกรกำลังเผชิญ เพื่อนำไปสู่การกำหนดมาตรการช่วยเหลือชาวนาในปีการผลิต 2569/70
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) รายงานแนวโน้มผลผลิตข้าวของไทยทั้งข้าวนาปีและข้าวนาปรัง มีทิศทางลดลงพร้อมกันจากผลกระทบของสภาพอากาศที่แปรปรวน ทั้งปรากฏการณ์เอลนีโญ อากาศร้อนจัด และฝนทิ้งช่วง ประกอบกับต้นทุนการผลิต โดยเฉพาะราคาปุ๋ยและน้ำมันที่ยังอยู่ในระดับสูง ส่งผลให้เกษตรกรหลายพื้นที่ลดพื้นที่เพาะปลูก และบางส่วนหันไปปลูกพืชเศรษฐกิจชนิดอื่นที่ให้ผลตอบแทนดีกว่า
สำหรับข้าวนาปี ปีเพาะปลูก 2569/70 สศก.คาดการณ์ว่า ผลผลิตจะอยู่ที่ 25.831 ล้านตันข้าวเปลือกลดลง 667,504 ตัน หรือ 2.52% จากปีก่อน ขณะที่พื้นที่เพาะปลูกลดลงเหลือ 60.835 ล้านไร่ หรือลดลง 0.57% และพื้นที่เก็บเกี่ยวเหลือ 58.897 ล้านไร่ ลดลง 0.85% ส่งผลให้ผลผลิตเฉลี่ยลดลงเหลือ 425 กิโลกรัมต่อไร่ในพื้นที่เพาะปลูก และ 439 กิโลกรัมต่อไร่ในพื้นที่เก็บเกี่ยว
ส่วนข้าวนาปรัง ปี 2569 คาดว่าผลผลิตจะอยู่ที่ 8 ล้านตันข้าวเปลือก โดยพื้นที่เพาะปลูกลดลงเหลือ 12.362 ล้านไร่ หรือลดลง 2.20% และพื้นที่เก็บเกี่ยวเหลือ 12.339 ล้านไร่ ลดลง 2.14% ขณะที่ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ลดลงเช่นกัน อยู่ที่ 648 กิโลกรัมต่อไร่ในพื้นที่เพาะปลูก และ 649 กิโลกรัมต่อไร่ในพื้นที่เก็บเกี่ยว
สศก.ระบุเพิ่มเติมว่า เกษตรกรจำนวนมากยังขาดความเชื่อมั่นต่อแนวโน้มราคาข้าว ประกอบกับต้นทุนการผลิตที่เพิ่มสูงขึ้น ทำให้หลายพื้นที่ปรับเปลี่ยนไปปลูกพืชเศรษฐกิจอื่น เช่น อ้อยและข้าวโพด ซึ่งให้ผลตอบแทนคุ้มค่ากว่า อีกทั้งนโยบายภาครัฐที่ส่งเสริมการปลูกพืชใช้น้ำน้อยและพืชมูลค่าสูง ยังเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้พื้นที่ปลูกข้าวลดลง
นอกจากนี้ ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ที่ลดลง ยังเป็นผลจากการที่เกษตรกรลดการใช้ปุ๋ยและลดการดูแลแปลงนาเพื่อลดต้นทุน ประกอบกับสภาพอากาศร้อนจัด ความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ รวมถึงการระบาดของโรคและแมลงศัตรูพืชที่ส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการผลิตในหลายพื้นที่
