บทนำ
บทความนี้มาจากการประชุมบรรยาย เสวนา เรื่อง “ คุณผู้ชายวัยทอง กับการแพทย์ผสมผสาน” เมื่อวันศุกร์ที่ 24 ม.ค. 2568 ณ รพ.รามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจในศาสตร์ด้านการแพทย์แผนปัจจุบัน แพทย์แผนจีน และแพทย์แผนไทยประยุกต์ เพื่อพัฒนาทักษะการปฏิบัติงาน การให้บริการตรวจรักษาผู้ป่วย พร้อมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยมีหัวข้อคือ ความหมายและนิยามของวัยทองในผู้ชาย(1) ระยะของชายวัยทอง (2) สาเหตุต่าง ๆ ของวัยทองในผู้ชาย (3) การตรวจวินิจฉัย (4) อาการของวัยทองในผู้ชาย (5) วิธีการดูแลรักษาตามศาสตร์การแพทย์ (6)
ความหมายและนิยามของวัยทองในผู้ชาย
ภายในศาสตร์การแพทย์แผนปัจจุบัน
ชายวัยทองคือภาวะพร่องฮอร์โมนเพศชาย โดยชายวัยทองเป็นกลุ่มอาการทางคลินิกและมีระดับฮอร์โมนเพศชายในเลือดต่ำกว่าปกติ ซึ่งส่งผลให้คุณภาพชีวิตลดลงและมีผลต่ออวัยวะหลายระบบในชายสูงวัย
ฮอร์โมน เทสโทสเตอโรน เป็นฮอร์โมนที่มีความสำคัญมากในการแสดงลักษณะของความเป็นชาย มีหน้าที่ในการช่วยสร้างกล้ามเนื้อ และเผาผลาญไขมันในเพศชาย ช่วยให้มีลักษณะความเป็นชาย เช่น มีหนวด มีเครา มีขนตามร่างกาย และที่สำคัญ คือช่วยเรื่องความต้องการทางเพศ สมรรถภาพทางเพศ ปกติฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน จะมีมากที่สุดตอนเป็นวัยรุ่น และจะค่อยลดระดับลงตามอายุ และเมื่อระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ต่ำลงจนถึงระดับหนึ่ง จึงจะเริ่มมีอาการแสดงออกมา
ภายในศาสตร์การแพทย์แผนจีน
มุมมองของแพทย์จีนกับภาวะพร่องฮอร์โมนเกี่ยวกับ พลังไต การไม่สมดุลของหยินหยาง (ไตหยิน-ไตหยาง) คือมีอาการหยินพร่อง และหยางพร่อง เป็นอาการร่วมของภาวะเสื่อมถอยของการทำงานของระบบต่าง ๆ ของร่างกาย เลือด พลังซึ่งมีผลกระทบต่อการทำงานและสร้างเสริมสารจิง (ฮอร์โมน) ที่ดีและพอเพียง
หยินหยาง หรือภาวะเย็นและภาวะร้อนในร่างกาย เป็นตัวที่ช่วยควบคุมความสมดุลตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน ซึ่งหากเสียสมดุลก็ก่อให้เกิดโรคต่าง ๆ ได้.
………………………………………………………
ศ.น.ท.ดร.นพ.สมพล เพิ่มพงศ์โกศล
คลินิกสุขภาพชาย หน่วยศัลยศาสตร์ระบบปัสสาวะ
ภาควิชาศัลยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี
คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
