ทั้งนี้ กรณีเชลยทหารกัมพูชากับกระแสข่าวที่มีคำว่าสาบาน…นัยว่าจะให้สาบานไม่รบกับไทยก่อนจะส่งตัวกลับประเทศ ส่วนกรณีคดีฮั้วเลือกตั้ง ส.ว. กระแสข่าวที่มีคำว่าสาบาน…มีการท้า กกต. สาบานวัดพระแก้วว่าทำคดีโปร่งใส ซึ่งทั้ง 2 เรื่อง 2 เหตุการณ์นั่นก็ว่ากันไป อย่างไรก็ตาม ทาง “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” จะชวนดูกันใน “มุมของคำ”…
คำว่า “สาบาน” นี้ “ยังไม่ตกยุคสมัย”…
ทั้งในไทยและทั่วโลก “ยังคงมีปรากฏ”
เป็น “คำในประวัติศาสตร์ถึงปัจจุบัน”
เกี่ยวกับคำว่า “สาบาน” ในเชิง “เกร็ดประวัติศาสตร์” ซึ่ง ณ ที่นี้จะสะท้อนต่อข้อมูล…คำ ๆ นี้ก็มีมุมที่ “น่าสนใจไม่น้อยเลย” โดย รศ.ดร.วรชัย ทองไทย ศาสตราจารย์วุฒิคุณ สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ได้บอกเล่าถึงเกร็ดน่ารู้คำนี้ไว้ผ่านบทความที่มีการเผยแพร่ทาง เว็บไซต์เดอะประชากร หลักใหญ่ใจความมีว่า… “สบถสาบาน” เป็นคำที่นิยมใช้กันมากทั่วโลก ทั้งโดยตั้งใจและไม่ตั้งใจ โดยคำนี้มาจากคำสมาส 2 คำคือ “สบถ” ที่เป็นผรุสวาจาหรือคำหยาบคาย และ “สาบาน” ซึ่งหมายถึงคำ ปฏิญาณที่อ้างสิ่งศักดิ์สิทธิ์เป็นพยาน ซึ่งตรงกับภาษาอังกฤษคำว่า “Swear” ที่มีความหมาย 2 อย่างเช่นกัน นั่นคือ คำสาบาน (Oath) กับคำหยาบคาย (Profanity) ซึ่งในที่นี้จะกล่าวเฉพาะความหมายแรก คือ “สาบาน”
ทั้งนี้ ทางนักวิชาการท่านดังกล่าวได้แจกแจงไว้ในบทความว่า… “คำสาบาน” คือคำมั่นสัญญาที่อ้างสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เคารพนับถือให้มาเป็นพยานเกี่ยวกับพฤติกรรมหรือการกระทำของตนในอนาคตซึ่งในหลาย ๆ ประเทศนั้น การสาบานอาจแสดงด้วยการยกมือขวาขึ้น หรือวางมือขวาบนหัวใจ หรือยกมือขวาขึ้นพร้อมวางมือซ้ายบนพระคัมภีร์หรือหนังสือที่กลุ่มคนนั้น ๆ เชื่อถือว่ามีความศักดิ์สิทธิ์ หรือให้ความเคารพนับถือ–เป็นคัมภีร์สำคัญ
ในประวัติศาสตร์ “คำสาบานมีมาแต่โบราณ”ดังปรากฏในคัมภีร์และประเพณีต่าง ๆ ทั่วโลก เช่น… กรีก มีประเพณีโบราณเก่าแก่ ที่ถือกันว่าคำสาบานเป็นสิ่งที่ยึดประชาธิปไตยเข้าไว้ด้วยกัน โดยจะ เชื่อมโยงศาสนา ศีลธรรม และองค์กรการเมือง เอาไว้ด้วยกัน กับคำสาบาน, โรมัน มีประเพณีที่จะกล่าวคำสาบานในพิธีสาบานตนเพื่อดำรงตำแหน่ง โดยจะสาบานต่อหน้า หินสาบาน หรือ Oath Stone ในวิหาร,ฮินดู มีการกล่าวถึงความสำคัญของคำสาบานไว้ในมหากาพย์รามายณะและมหาภารตะ โดยบรรยายเกี่ยวกับการที่บุคคลต่าง ๆ ยอมสละชีวิตของตนได้…แต่จะไม่ยอมผิดคำสาบาน เป็นต้น
นี่เป็นบางส่วนจาก “ประวัติศาสตร์”…
ที่ได้ “มีการบันทึกไว้เรื่องการสาบาน”
ทาง ศาสตราจารย์วุฒิคุณ สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ยังได้ระบุถึงเรื่องการ “สาบาน” ไว้อีกว่า… แม้แต่ในโลกสมัยใหม่ ในปัจจุบันนี้…การให้ “คำสาบาน” ก็ยังสำคัญ และเป็นหนึ่งในพิธีสำคัญ ที่สังคมยังมีความเชื่อผูกพันเหนียวแน่นในหลาย ๆ มิติอาทิ… ในเกือบทุกประเทศ…จะ มีบัญญัติว่าด้วยการสาบานอยู่ในกฎหมาย เช่น การสาบานในศาล หรือ การสาบานเพื่อรับตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ของรัฐ, การสาบานความเป็นพลเมืองของคนเข้าเมืองที่ได้รับสัญชาติ เป็นต้นซึ่งหลายประเทศ นำ “พิธีการสาบาน” มาผนวก หรือเอามา “เชื่อมโยงกับกฎหมาย”
และก็ยังพบอีกว่า… ในหลาย ๆ ประเทศ ยังคงมีการนำการ “สาบาน” มาใช้ในฐานะเป็น “เครื่องมือสำคัญ” เพื่อทำให้กลุ่มคน หรือบุคคล ในบางอาชีพ–ในบางวงการ ไม่กล้าออกนอกลู่นอกทางหรือทำผิดจริยธรรม–ศีลธรรม อีกด้วย เช่น… บุคลากรแพทย์ ที่จะสาบานว่าจะประกอบวิชาชีพแพทย์อย่างซื่อสัตย์, คู่สมรส ที่คู่บ่าวสาวจะกล่าวสาบานในพิธีสมรสว่าจะรัก ดูแล ซื่อสัตย์ต่อคู่ครอง, คณะลูกขุน ที่จะกล่าวสาบานในช่วงเริ่มต้นการพิจารณาคดี หรือการคัดเลือกลูกขุน, ผู้ให้การในศาล ที่ต้องกล่าวสาบานก่อนให้การว่าจะพูดแต่ความสัตย์จริงเท่านั้น …ซึ่งต่าง ๆ เหล่านี้นี่เป็น “ตัวอย่าง” ที่ “ยังปรากฏอยู่” เป็นตัวอย่าง “อาชีพ–กลุ่มคน” ที่มีการ “ใช้การสาบานเป็นเครื่องมือ” ควบคุมไม่ให้คิดนอกลู่นอกรอยหรือทำผิด
นอกจากนี้ ในบทความที่เผยแพร่ไว้ทาง เว็บไซต์เดอะประชากร ยังมีเรื่องของ “คำตรงกันข้ามกับการสาบาน” ด้วย โดยทาง รศ.ดร.วรชัย ทองไทย ได้มีการให้ข้อมูลในส่วนนี้ไว้ ซึ่งยึดโยงในทางพระพุทธศาสนา โดยสังเขปมีว่า… คือคำว่า “สัจจาธิษฐาน”ที่ไม่ได้เป็นการแช่ง แต่จะเป็นการขอพร เพราะในทางพระพุทธศาสนานั้นจะไม่มีการแช่ง โดยสัจจาธิษฐานนี้จะเป็นการ กล่าวคำรับรองว่าจะทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่นเดียวกับสาบาน แต่แทนที่จะกล่าวถึงผลร้ายถ้าไม่ทำตาม ก็จะเป็นการระบุถึงผลดีถ้าได้ทำตามนั้น เช่น ให้มีความเจริญ ให้มีสุขสวัสดี เป็นต้น …คือจะตรงข้ามกับการสาบาน
ขณะที่ยังมี “คำเป็นกลาง” ที่ไม่เป็นทั้งบวกและลบด้วย นั่นก็คือ“คำปฏิญาณ” ที่จะเป็นแค่ คำกล่าวรับรองเฉย ๆ ว่าจะทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยไม่มีการแช่งหรือขอพรแต่อย่างใด ...เหล่านี้เป็น “เกร็ดน่าสนใจ” ใน “มุมของคำ”
โฟกัสที่ “สาบาน” นั้นก็ “น่าสนใจมาก”
“แล้วแต่เชื่อ” ว่า “ให้ผลจริง?-ไม่จริง?”
แต่ “จริงแน่ ๆ…ยังสาบานกันทั่วโลก”.
ทีมสกู๊ปเดลินิวส์
