ผมนำอินโฟที่น่าสนใจ 2 ชิ้นมาเผยแพร่ ถึงผลกระทบของการเปลี่ยนภาษีบุหรี่จากอัตราเดียวที่ใช้มาตั้งแต่ พ.ศ.2533 มาเป็น 2 อัตราเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ.2560
อินโฟชิ้นแรกแสดงถึงส่วนแบ่งตลาดของบริษัทฟิลลิป มอร์ริส คู่แข่งของการยาสูบไทย ที่เพิ่มขึ้นจาก 28.9 % ในปี 2560 (ที่ยังใช้ภาษีอัตราเดียว) มาเป็น 49.9% ในปี 2562
ขณะที่การยาสูบไทย ส่วนแบ่งตลาด ลดลงจาก 64.6 เหลือ 43 % ในช่วงเวลาเดียวกัน
อินโฟชิ้นที่สอง แสดงถึงกำไรของการยาสูบไทย ที่เท่ากับ 9,343 ล้านบาทในปี 2560 (ที่ยังใช้ภาษีอัตราเดียว) กำไรลดลงฮวบฮาบเหลือ 843 ล้านบาทในปี 2561 และ 513 ล้านบาทในปี 2562
และแม้ในปี 2564 จะมีการแก้ปัญหาด้วยการปรับอัตราภาษีอีกครั้งหนึ่ง แต่ก็ยังเป็น 2 อัตรา กำไรของการยาสูบไทยก็ยิ่งลดลงจนถึงปัจจุบันนี้
เท่าที่ผมรับฟังมา สาเหตุที่มีการปรับภาษียาสูบจากอัตราเดียวในปี 2560 เป็นสองอัตรา ด้วยคิดว่า บุหรี่ต่างประเทศที่ราคาขายสูงกว่า จะต้องเสียภาษีในอัตราระดับสูง จะทำให้รัฐเก็บภาษีได้มากขึ้น
ขณะที่บุหรี่ของการยาสูบไทยที่ราคาถูกกว่า จะเสียภาษีในอัตราระดับล่าง จะยังมีส่วนแบ่งตลาดเท่าเดิม รัฐก็จะเก็บภาษีได้เหมือนเดิม
จะมีอะไรแอบแฝงซ่อนเร้นอยู่เบื้องหลังมากกว่านี้ เราไม่ทราบจนถึงทุกวันนี้
แต่เมื่อมีการประกาศใช้ภาษี 2อัตรา บุหรี่ต่างประเทศ ต่างก็ลดราคามาขายในตลาดระดับล่าง เพื่อเสียภาษีน้อยลง
ผลก็คือ การยาสูบไทยเสียส่วนแบ่งตลาดให้กับบุหรี่ต่างประเทศ กำไรลดลงแบบช็อคซีนิม่า
ขณะที่รัฐก็เก็บภาษีได้ลดลง ลดลง ปีละมากกว่าหมื่นล้านบาท
มิหนำซ้ำ ส่วนแบ่งตลาดที่ลดลงของการยาสูบไทย ส่งผลกระทบต่อชาวไร่ยาสูบไทยอย่างรุนแรง ที่ได้รับโควต้าปลูกใบยาลดลง
การเปลี่ยนภาษีบุหรี่จากอัตราเดียวเป็น 2 อัตราในปี 2560 จะเป็นการตัดสินใจทำไปด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการ หรือด้วยมีอะไรแอบแฝง ก็เป็นเรื่องหนึ่ง
แต่ความล่าช้าในการแก้ปัญหา ปรับอัตราภาษีให้เหลืออัตราเดียว เป็นเรื่องยากที่จะเข้าใจ
เรื่องนี้รัฐบาลท่านนายกอนุทิน ต้องกล้าตัดสินใจ แก้ไขความผิดพลาดที่เห็นอยู่ซึ่งหน้ามาหลายปีแล้ว
และอธิบดีกรมสรรพสามิตคุณพรชัย ฐีระเวช ก็มีข้อเสนอการแก้ปัญหาตามที่ท่านได้ออกข่าวไปแล้ว
นี่จะเป็นการวางรากฐานในการทำให้ ภาษีบุหรี่ เป็นนโยบายวิน-วิน ที่ประเทศไทยไม่ควรเสียโอกาส เหมือนกับที่ผ่านมา 7 ปีเต็มแล้ว
ข้อมูลจาก ศ.นพ ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่
อ้างอิง https://today.line.me/th/v3/article/nXPg0Zo
นายแพทย์สุรพงศ์ อำพันวงษ์
