การยุติธรรมขั้นปลายน้ำ ในส่วน “กรมราชทัณฑ์” ถูกตั้งคำถามอีกครั้ง ถึงกระบวนการ ลดโทษในคดีร้ายแรง ที่เกี่ยวข้องกับ ยาเสพติด คดีอาญา และ “คดีทุจริต” ก่อนหน้านั้นในช่วงต้นเดือน ส.ค. 69 นายฑณา เกิดทอง หรือ “ป๋อง” และ นายธงชัย ศรีนิล หรือ “ธง” ก่อเหตุฆาตกรรม 5 ศพ ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน โดยหนึ่งในผู้ลงมือก่อเหตุ เพิ่งออกจากคุกได้ไม่ถึง 2 เดือน และมีประวัติเดินเข้า-ออกเรือนจำเป็นว่าเล่น
ที่น่าสะเทือนใจมากกว่านั้น สองศพที่ถูกสังหาร เป็นสองพี่น้องชาวรัสเซีย น.ส.ไดอานา นาซีโมวา อายุ 22 ปี และนายโรมัน นาซีโมวา อายุ 17 ปี ถูกกระทำอย่างโหดเหี้ยมจนมีการเรียกร้อง ให้นำโทษประหาร มาบังคับใช้ เช่นเดียวกับกรณีของ “เล่าต๋า แสนลี่” พ่อค้ายาชื่อดังระดับโลก ที่เพิ่งถูกปล่อยตัว ออกจากคุกในวัย 86 ปี หลังถูกจับในปี 59 โดยราชายานรกรายนี้ ถูกศาลตัดสินโทษ “จำคุกตลอดชีวิต”
ยิ่งไปดูรายละเอียดของการลดโทษ หลายคนยิ่งมีคำถาม เป็นถึง “ราชายาเสพติด” แต่ติดคุกแค่ “8 ปี 3 เดือน” เพราะ
ได้รับ “อภัยโทษ” ถึง “6 ครั้ง” ถูกปล่อยตัวออกจากคุกในวัย 86 ปี หลังถูกจับในปี 59 และพ่อค้ายารายนี้ ยังได้รับการอภัยโทษบ่อยมาก “ลดโทษ” ใน ปีเดียวกัน ถึง “2 รอบ” 2 ปีติด จนเกิดข้อสงสัย หลักเกณฑ์การลดโทษของ “กรมราชทัณฑ์”
ขณะที่ความเห็น “นายสมชาย แสวงการ” อดีตสมาชิกวุฒิสภา (สว.) พูดไว้น่าสนใจ หลังเกิดเสียงวิจารณ์กรณี “เล่าต๋า แสนลี่” โดยชี้ว่า หากย้อนดูคดี ทุจริตจำนำข้าว ก็เคยเกิดภาพคล้ายกัน คือศาลพิพากษา จำคุกหลายสิบปี แต่ผู้ต้องโทษใช้เวลา อยู่ในเรือนจำจริงน้อยกว่ามาก
ยกตัวอย่างคดีระบายข้าว แบบรัฐต่อรัฐ หรือจีทูจี ซึ่งมีผู้ต้องโทษบางราย ถูกศาลพิพากษา จำคุกสูงถึง 58 ปี บางราย 22 ปี แต่หลังผ่านกระบวนการ อภัยโทษ ลดโทษ และ พักการลงโทษ หลายรายใช้เวลาอยู่ในเรือนจำจริงประมาณ 9 ปี หรือน้อยกว่านั้น ก่อนทยอยพ้นโทษจากเรือนจำ
โดยตั้งคำถามว่า หากศาลพิจารณาความผิดแล้วเห็นว่า ร้ายแรงจนต้อง ลงโทษหลายสิบปี แต่ในทางปฏิบัติผู้ต้องโทษกลับออกจากเรือนจำได้ หลัง รับโทษเพียงส่วนหนึ่ง จะยังสามารถสร้างความเกรงกลัวต่อผู้ที่คิดทุจริตหรือก่ออาชญากรรมร้ายแรงได้มากน้อยเพียงใด
นายสมชายจึงเสนอว่า คดีร้ายแรง ไม่ว่าจะเป็น คดียาเสพติดขนาดใหญ่ คดีอาชญากรรม หรือ คดีทุจริตที่สร้างความเสียหายมหาศาล ควรมีระยะเวลารับโทษขั้นต่ำจริง ก่อนเข้าสู่การพิจารณา สิทธิประโยชน์ต่าง ๆ โดยยกตัวอย่างว่าอาจต้องจำคุก อย่างน้อย 15 ปี เพื่อให้โทษมีความสอดคล้องกับความร้ายแรงของความผิด
เชื่อว่าคนจำนวนไม่น้อย คงเห็นด้วยกับการ กำหนดโทษขั้นต่ำ ในคดีอาญาร้ายแรง ทุจริตคอร์รัปชัน และค้ายาเสพติด ไม่ใช่ติดคุกเพียงไม่กี่ปีก็ได้รับอิสรภาพแล้ว ส่วน “พล.ต.ท.รุทธพล เนาวรัตน์” รมว.ยุติธรรม กล่าวภายหลังเป็นประธานการประชุม คณะทำงานทบทวน และพัฒนาประสิทธิภาพการบังคับโทษทางอาญา และทบทวนมาตรการป้องกันการกระทำผิดซ้ำ ครั้งที่ 1/2569
โดยบอกว่า สำหรับการพิจารณาหลักเกณฑ์ การลดโทษนั้น ที่ประชุมเห็นพ้องว่า จะต้องมีการทบทวน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดข้อครหาหรือผลกระทบในลักษณะเดียวกับกรณีของ“เล่าต๋า แสนลี่” โดยหลังจากนี้ จะต้องมีการกำหนดสัดส่วนให้ชัดเจนว่า ผู้ต้องขังแต่ละประเภท ที่ศาลมี คำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว จะต้องรับโทษจริงในเรือนจำไม่น้อยกว่าเท่าใด และหากเข้าเกณฑ์ได้รับการลดโทษ จะต้องเหลือโทษ ขั้นต่ำสุดเท่าใด
และยืนยันว่า การปฏิบัติงาน ของเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ในช่วงที่ผ่านมาดำเนินการ ตามขั้นตอน ของกฎหมายอย่างถูกต้อง ไม่พบความบกพร่อง หรือการทุจริตต่อหน้าที่ แต่ปัญหาที่แท้จริงเกิดจากระเบียบที่บังคับใช้ มาตั้งแต่ปี 2563 ซึ่งอาจมีช่องโหว่
แต่ก็ยากที่จะทำให้คนเชื่อ เพราะฝ่ายการเมือง เป็นคนควบคุม “กรมราชทัณฑ์”.
“เขื่อนขันธ์”
