นับตั้งแต่ “เวียดนาม” ส่งกำลังทหารหลายกองพล กว่า 1 แสนนาย พร้อมปืนใหญ่ รถถัง บุกยึด “กัมพูชา” เมื่อเดือนธ.ค. 2521 เพื่อปราบปรามเขมรแดงของนายพอล พต และเขมรกลุ่มอื่น ๆ ที่ต่อต้าน ทำให้สถานการณ์แนวชายแดนไทย-กัมพูชา ตั้งแต่อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ สระแก้ว (ปราจีนบุรีในสมัยนั้น) จันทบุรี ตราด ร้อนระอุจากการสู้รบนานกว่า 10 ปี (ยุครัฐบาล พล.อ.เกรียงศักดิ์-พล.อ.เปรม)

เขมรแดงและเขมรกลุ่มอื่น ๆ ต้องถอยร่นมาเกาะอยู่ตามแนวชายแดนไทย ทำให้มีชาวกัมพูชาอพยพหนีภัยมาอยู่ศูนย์พักพิงในฝั่งไทยกว่า 200,000 คน โดยเฉพาะที่ “ไซต์ทู-เขาอีด่าง” อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว คนเหล่านี้หนีภัยมากินนอนในไทยหลายปี จนถึงปี 2536 จึงปิดศูนย์ฯ ส่งชาวกัมพูชากลับประเทศทั้งหมด

ตอนเด็ก ๆ “พยัคฆ์น้อย” จำได้ว่าตามวัดต่าง ๆ ในปราจีนบุรี ช่วงวันพระใหญ่ ๆ สงกรานต์ เข้าพรรษา ออกพรรษา หลังจากทำบุญเสร็จแล้วก็ช่วยกันขนขนมเทียน ข้าวต้มมัด กล้วยน้ำว้า กล้วยไข่ ข้าวสาร อาหารแห้ง และเสื้อผ้า ไปแจกให้ผู้อพยพและเด็ก ๆ ในศูนย์พักพิงกันบ่อย ๆ

ส่วนการสู้รบที่ชายแดน มีกระสุนปืนใหญ่มาตกในฝั่งไทยเยอะมากต่อเนื่องหลายปี โดยเฉพาะ อ.ตาพระยา อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว กระสุนปืนใหญ่มาตกในตลาดอรัญฯ ตกใกล้ ๆ โรงหนังอรัญฯ ก็มีมาแล้ว

เวียดนามไม่ได้ปราบเขมรแดง หรือเขมร 3 ฝ่าย เท่านั้น! แต่ทหารเวียดนามเคยปะทะหนัก ๆ กับทหารไทยหลายครั้ง เช่น ช่องพระพลัย จ.ศรีสะเกษ (2524), ช่องบก จ.อุบลฯ (2528-2530), เขาพนมปะบ้านโนนหมากมุ่นบ้านสันรอชะงันบ้านน้อยป่าไร่ จ.สระแก้ว (2523-2526), บ้านชำราก จ.ตราด (2528)

ส่งผลให้ทหารไทยเสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก รวมทั้งประชาชนตามแนวชายแดนต้องสังเวยชีวิตและบาดเจ็บอีกพอสมควร ส่วนทหารเวียดนามก็เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมากเช่นกัน

แต่ที่สร้างความตื่นตระหนกให้คนไทยมากที่สุด เมื่อ พล..เตี๋ยน วัน ดุง ผบ.กองทัพเวียดนาม ประกาศว่าเขาสามารถบุกยึดกรุงเทพฯ ภายใน 2 ชั่วโมง หลังจากการบุกโจมตีบ้านโนนหมากมุ่น อ.ตาพระยา ปี 2523 ส่งผลให้ทหาร ไทยเสียชีวิตจำนวนหนึ่ง ส่วนเวียดนามเสียชีวิตหลายสิบคน และถูกจับเป็นเชลยด้วย

นับแต่สมัยรัฐบาล พล.อ.เกรียงศักดิ์-พล.อ.เปรม-พล.อ.ชาติชาย กองทัพไทยไม่ได้รบกับทหารกัมพูชา แต่สู้รบหนัก ๆ กับทหารเวียดนาม

ไทยเพิ่งมาสู้รบกับกัมพูชาหนัก ๆ ในยุครัฐบาลนายอภิสิทธิ์ (..-.. 2554) จากปัญหาเขตแดนปราสาทพระวิหาร และครั้งหลังสุด 24 .. 2568 สมัยรัฐบาลแพทองธาร สาเหตุใหญ่มาจากไทยปราบปรามแก๊งคอลเซ็นเตอร์ธุรกิจสีเทาของผู้มีอำนาจในกัมพูชา มากกว่าปัญหาเขตแดนทับซ้อนกัน

ในห้วง 40 ปีกว่าปีที่ผ่านมา ไทยสู้รบกับเวียดนามและกัมพูชา มาแบบนี้แหละ! และเคยสู้รบใหญ่กับสปป.ลาว 1 ครั้ง ที่บ้านร่มเกล้า จ.พิษณุโลก จากปัญหาเขตแดน ช่วงปลายปี 2530-2531 ทหารไทยเสียชีวิตกว่า 100 คน บาดเจ็บหลายร้อยคน เครื่องบินรบถูกยิงตก 2 ลำ (เอฟ5-โอวี10)

นี่คือ “ปัญหาชายแดน” ในห้วง 40 ปี สำหรับคนเกิดไม่ทัน หรือเกิดทันแต่ไม่รู้ว่าเคยสู้รบกันหนัก ๆ หลายพื้นที่ เสียหายมากกว่าปี 68 ในหลายยุครัฐบาล “ตระกูลไทย” นี่แหละ ไม่ได้เกี่ยวกับตระกูลไหนหรอก!.