เทคนิคการปลูก “แตงโม”ให้ได้ผลผลิตดี

การปลูกแตงโมนั้น อาจจะมีหลายวิธีการตามความถนัดของเกษตรกร ยกตัวอย่าง 2 แบบ ที่พบเห็นบ่อย คือ การปลูกแตงโมแบบเด็ดยอด และ การปลูกแตงโมแบบไว้เถาเดียว การปลูกแตงโมแบบเด็ดยอดวิธีการ คือ เมื่อปลูกแตงโมลงหลุมแล้วประมาณ 7-8 วัน หรือเมื่อแตงโมมีการแตกใบจริงประมาณ 4 ใบจริง ก็ให้เราเด็ดยอดออก โดยใช้นิ้วโป้งกับนิ้วชี้เด็ดยอดออก ถ้าเราอยากรู้ว่าเด็ดแล้วจะมีกี่ยอด ให้นับจำนวนใบจริงที่เหลืออยู่ ส่วนมากเกษตรกรจะต้องการยอดประมาณ 3-4 ยอด ระยะปลูกของแตงโมการปลูกแบบเด็ดยอดเหมาะที่จะปลูกในช่วงฤดูหนาวมากที่สุดจะปลูกในระยะ 60 ซม. แต่ถ้าเป็นฤดูฝนควรปลูกให้ห่างกว่า คือประมาณ 70 ซม. เพื่อให้พืชสามารถมีอากาศถ่ายเทได้ ใบไม่ซ้อนทับทำให้เกิดโรคเชื้อราได้ง่าย

โดยการปลูกแตงโมแบบเด็ดยอด จะใช้จำนวนกล้าต่อไร่ประมาณ 600 ต้น ซึ่งข้อดีของการปลูกแบบเด็ดยอดคือ ช่วยประหยัดแรงงานในการแต่งกิ่งแขนงออก ช่วยประหยัดจำนวนเมล็ดพันธุ์และวัสดุเพาะกล้าแล้ว ใน 1 เถา สามารถไว้ผลแตงโมมากกว่า 1 ผล อาจไว้ผลแตงได้มากถึง 4 ผลต่อเถา ผลแตงโมจะมีจะมีขนาดสม่ำเสมอแต่ผลไม่ใหญ่มาก สุดท้ายวิธีปลูกแบบนี้จะลดปัญหาแตงโมไส้แตก (ผลแตงโมเป็นโพรง) ส่วนข้อเสียของการปลูกแบบเด็ดยอดคือ ถ้าเกษตรกรแต่งผลแตงไม่พร้อมกัน ยอดที่ติดก่อนยอดอื่นจะไม่ติดผล ขนาดผลแตงโมที่ได้จะไม่ใหญ่มากแล้ว ถ้าเถาแตงโมตาย 1 ต้น จะทำให้จำนวนผลลดน้อยลง

การปลูกแบบไว้เถาเดียววิธีการ คือ ปลูกใน 1 ร่อง จะปลูก 2 ฝั่ง และปล่อยให้แตงโมเลื้อยไปตรงๆ แล้วเด็ดยอดแขนงที่แตกออกมาตามข้อจากเถาต้นแม่เด็ดแขนงทิ้งไปเรื่อยๆ ไปจนถึงข้อที่เราต้องการไว้ผล 1-3 ผล เผื่อเอาไว้คัดผลที่ดีที่สุด แขนงอื่นๆ ที่แตกออกมา จะเด็ดทิ้งทั้งหมด ระยะปลูกของแตงโมการปลูกแบบไว้เถาเดียวส่วนมาก เกษตรกรจะนิยมปลูกวิธีการนี้ เพราะว่าง่ายกว่าวิธีการปลูกแบบเด็ดยอด ทังนี้การปลูกแบบนี้ต้องตัดแต่งกิ่งแขนงออกตลอดเวลา ระยะการปลูกอยู่ที่ 40-50 ซม. จำนวนกล้าต่อไร่ 1,300-1,600 ต้น ข้อดีการปลูกแบบไว้เถาเดียวคือ จะได้ต้นแตงโมต่อไร่จำนวนมาก เพราะติดผลได้หลายรุ่นตัดได้ 2-3 มีด (ครั้ง) ได้ผลแตงโมขนาดใหญ่ น้ำหนักต่อผลดี ส่วนข้อเสียการปลูกแบบไว้เถาเดียว คือ เปลืองแรงงานในการตัดหรือเด็ดยอดแขนงข้างออก และเปลืองค่าเมล็ดพันธุ์

เทคนิคการปลูกแบบ 1 หลุม 2 ต้น เป็นอีกวิธีการที่เกษตรกรสามารถนำไปปรับใช้ได้ คือ การปลูกแบบนี้จะมีลักษณะเหมือนการปลูกแบบไว้เถาเดียวเช่นกัน แต่จะเพิ่มตรงที่ 1 หลุม มี 2 ต้น ข้อดี 1. ได้จำนวนต้นที่มากกว่า 2. ประหยัดวัสดุเพาะกล้าข้อเสีย เมื่อ 1 หลุมมี 2 ต้น จะต้องให้ปุ๋ยและน้ำอย่างพอเพียงต่อความต้องการของแตงโม

การเลือกพันธุ์ที่จะใช้ในการปลูกแบบ 1 หลุม 2 ต้น เกษตรกรส่วนมากจะนิยมใช้สายพันธุ์แตงโมการค้าที่มีชื่อเสียงเรื่องของการผลิตเมล็ดพันธุ์แตงโมพันธุ์ “กินรี” ซึ่งเป็นที่รู้จักของตลาด โดยจะมีวิธีการ คือปลูกแตงโม 2 สายพันธุ์ในแปลงเดียวกัน โดยเกษตรกรจะซื้อเมล็ดพันธุ์แตงโมมา 2 สายพันธุ์ จากนั้นนำมาเมล็ดพันธุ์มาคลุกเคล้าให้เข้ากัน อัตรา 1 ต่อ 1 ส่วน โดยจะมีการจับคู่ปลูก 2 สายพันธุ์ เช่น ปลูกแตงโมพันธุ์กินรี 188 จับคู่กับพันธุ์กินรี 457 หรือ ปลูกแตงโมพันธุ์กินรี 188 จับคู่กับแตงโมพันธุ์กินรี c30 เหตุผลที่เกษตรกรบางรายเลือกปลูกวิธีดังกล่าวมากขึ้น แทนที่จะปลูกสายพันธุ์เดียวเช่นแต่ก่อน คือ ดึงเอาจุดเด่นของแตงโมแต่ละสายพันธุ์มาใช้นั่นเอง ดังนั้นเมื่อนำพันธุ์แตงโมมาปลูกรวมกันในแปลงเดียวกัน มีการผสมดอกกันผลดีที่เกิดขึ้นก็คือ ทำให้แตงโมมีผลขนาดใหญ่ มีผิวที่สวยงาม ทรงลูกก็เป็นตามที่ต้องการของตลาด และที่เกษตรกรชอบก็คือแตงโมติดผลดก ทำให้ได้ผลผลิตที่คุ้มค่ามากยิ่งขึ้น