เมื่อวันที่ 11 พ.ค. นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊ก “หมอเจด” ให้ความรู้เกี่ยวกับความดันสูง ระบุว่า ไม่อยากปลายประสาทพัง น้ำตาลสูง หยุดกินแบบนี้
หลายคนเป็นความดันสูงครับ แต่ใช้ชีวิตเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เพราะส่วนใหญ่ “มันไม่เจ็บ” นี่แหละ ปัญหาเลย คือ หลายคนคิดว่าแค่กินยาให้ตัวเลขลงก็จบ
แต่จริง ๆ สิ่งที่น่ากลัวกว่า คือ ตอนที่ความดันเริ่มทำร้าย “ผนังหลอดเลือด” ไปเรื่อย ๆ แบบเงียบ ๆ เพราะหลอดเลือดไม่ได้พังทีเดียวครับ มันค่อย ๆ แข็ง ค่อย ๆ อักเสบ จนวันหนึ่งกลายเป็นเส้นเลือดสมองตีบ หัวใจวาย หรือไตเสื่อมโดยไม่ทันตั้งตัว วันนี้ผมเลยอยากให้ลองสังเกต 5 สัญญาณนี้ครับ
1.ปวดหัวตอนเช้า หรือมึนท้ายทอยบ่อย ๆ โดยเฉพาะหลังตื่นนอน ถ้าปวดตื้อ ๆ มึนหัว หนักท้ายทอย หรือเหมือนหัวตึง ๆ บ่อย อันนี้ต้องระวังครับ เพราะบางครั้งเกิดจากความดันที่สูงตอนกลางคืนหรือช่วงเช้า ซึ่งเป็นช่วงที่หลอดเลือดรับแรงดันมาก หลายคนกินยาแต่ไม่เคยวัดตอนเช้าเลย เลยไม่รู้ว่าความดันยังแกว่งอยู่ครับ
2.เหนื่อยง่าย เดินนิดเดียวก็หอบกว่าเดิม อันนี้หลายคนโทษอายุครับ แต่จริง ๆ ถ้าหลอดเลือดเริ่มแข็ง หัวใจจะต้องออกแรงสูบฉีดมากขึ้น ทำให้เหนื่อยง่ายขึ้นกว่าปกติ บางคนขึ้นบันไดชั้นเดียวก็หอบ หรือเดินเร็วแล้วใจเต้นแรงผิดปกติ ทั้งที่เมื่อก่อนทำได้สบาย ๆ ครับ
3.ตาพร่า มองไม่ชัด เป็น ๆ หาย ๆ เส้นเลือดในจอประสาทตา เป็นหนึ่งในจุดที่โดนผลจากความดันสูงได้เร็วครับ ถ้าความดันสูงเรื้อรัง หลอดเลือดเล็ก ๆ ที่ตาอาจเริ่มตีบหรือเปราะ ทำให้ตาพร่า เห็นภาพไม่ชัด หรือปวดตาได้ บางคนตรวจตาแล้วถึงเพิ่งรู้ว่าความดันขึ้นมานานแล้วครับ
4.มือเท้าชา หรือปลายมือปลายเท้าเย็นง่ายขึ้น ถ้าหลอดเลือดเริ่มไหลเวียนไม่ดี ปลายมือปลายเท้าจะเริ่มได้รับเลือดไม่พอครับ บางคนเริ่มชาง่าย เหมือนเลือดไปไม่ถึง หรือเท้าเย็นตลอดเวลา โดยเฉพาะถ้ามีทั้งความดัน น้ำตาล หรือไขมันสูงร่วมกัน อันนี้ยิ่งต้องระวังเรื่องหลอดเลือดเลยครับ
5.ค่าไตเริ่มแย่ หรือมีโปรตีนรั่วทั้งที่ยังไม่รู้สึกอะไร ไตเป็นอวัยวะที่โดนความดันเล่นงานหนักมากครับ เพราะมีเส้นเลือดฝอยเยอะ ถ้าความดันสูงนาน ๆ ไตจะเริ่มกรองเสีย และมีโปรตีนรั่วออกมาได้ หลายคนค่าไตเริ่มแย่แล้ว แต่ยังไม่มีอาการอะไรเลย เพราะงั้นอย่าดูแค่ตัวเลขความดันครับ ต้องดูไตและหลอดเลือดร่วมด้วย
สิ่งที่ช่วยลดการทำร้ายหลอดเลือดจากความดันสูงได้จริง
ลดเค็ม โดยเฉพาะอาหารแปรรูป น้ำซุป และของหมักดอง
นอนให้พอ เพราะนอนน้อยทำให้ความดันแกว่งง่าย
เดินหรือออกกำลังกายสม่ำเสมอ ช่วยให้หลอดเลือดยืดหยุ่นขึ้น
ลดพุง ลดน้ำหนัก ช่วยลดภาระหัวใจและหลอดเลือด
เพิ่มโอเมก้า-3 และอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยให้หลอดเลือดยืดหยุ่น
เพิ่มโพแทสเซียมจากผักและผลไม้ ถ้าไม่มีโรคไต เพราะช่วยบาลานซ์โซเดียม
วัดความดันสม่ำเสมอ โดยเฉพาะช่วงเช้า ไม่ใช่วัดเฉพาะวันที่เวียนหัวครับ
บางครั้งความดันสูงไม่ได้ส่งสัญญาณแบบ “เจ็บชัด ๆ” ครับ แต่มันจะค่อย ๆ ทำให้ร่างกายเปลี่ยนทีละนิด เหนื่อยง่ายขึ้น มึนง่ายขึ้น ไตเริ่มแย่ขึ้น จนหลายคนชินกับอาการไปเอง ผมเลยอยากให้มองว่า การคุมความดันไม่ใช่แค่เรื่อง “ตัวเลข” แต่คือการปกป้องหลอดเลือด หัวใจ สมอง และไตในระยะยาวมากกว่า เพราะถ้ารอให้มีอาการหนัก วันนั้นหลอดเลือดอาจเสียหายไปเยอะแล้วครับ
