สาหร่ายผักกาดทะเล หรือ สาหร่ายวากาเมะ มีรูปลักษณะที่โดดเด่นด้วยทัลลัสที่เป็นแผ่นบางขนาดใหญ่ พร้อมรอยจีบตามขอบใบ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ “สาหร่ายผักกาดทะเล” สาหร่ายชนิดนี้ยังมีความทนทานต่อการเปลี่ยนแปลงของความเค็มได้ดี และสามารถเจริญเติบโตได้อย่างรวดเร็วทั้งในแนวกว้างและแนวยาว ด้วยการแบ่งเซลล์ที่มีประสิทธิภาพสูง
สาหร่ายผักกาดทะเลมีคุณค่าทางโภชนาการและการใช้ประโยชน์ เหมาะสำหรับผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพ โดยสามารถนำมาปรุงเป็นเมนูอาหารหลากหลายประเภท เช่น ต้ม ผัด แกง หรือทอด และคุณค่าทางโภชนาการที่โดดเด่น เพราะมีโปรตีน สาหร่ายผักกาดทะเลมีปริมาณโปรตีนที่สูง ซึ่งเป็นแหล่งโปรตีนจากธรรมชาติที่ดี และสามารถนำมาใช้เป็นแหล่งโปรตีนทางเลือกสำหรับคนที่ทานมังสวิรัติหรือวีแกน มี ไฟเบอร์ มีใยอาหาร (Fiber) ที่ช่วยในการย่อยอาหาร และกระตุ้นการขับถ่าย วิตามินเอ ช่วยในการบำรุงสายตาและสุขภาพผิวหนัง แคลเซียม ช่วยในการเสริมสร้างกระดูกและฟัน แมกนีเซียม ช่วยในการทำงานของกล้ามเนื้อและระบบประสาท ธาตุเหล็ก ช่วยในการสร้างเม็ดเลือดแดงและการขนส่งออกซิเจน
กรดไขมันโอเมก้า 3 มีกรดไขมันที่ช่วยบำรุงหัวใจและระบบประสาท สารต้านอนุมูลอิสระ สาหร่ายมีสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดการเกิดการอักเสบ และสามารถช่วยชะลอความชรา สาหร่ายผักกาดทะเลมีสารต้านอนุมูลอิสระหลายชนิดที่ช่วยปกป้องร่างกายจากความเสียหายของเซลล์ที่เกิดจากอนุมูลอิสระ
สารต้านอนุมูลอิสระที่พบในสาหร่ายผักกาดทะเล ได้แก่ ฟีนอลิกคอมปาวด์ (Phenolic Compounds) สารประกอบฟีนอลิก เช่น ฟลาโวนอยด์ (Flavonoids) และทานิน (Tannins) ซึ่งมีคุณสมบัติในการต้านการอักเสบและช่วยลดการเกิดอนุมูลอิสระในร่างกาย แคโรทีนอยด์ (Carotenoids) สาหร่ายผักกาดทะเลมีแคโรทีนอยด์ ซึ่งมีคุณสมบัติในการต่อต้านการเกิดอนุมูลอิสระและช่วยในการปกป้องเซลล์จากความเสียหายจากแสงแดด สาหร่ายชนิดนี้มีวิตามินซี ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญ ช่วยในการลดการเกิดอนุมูลอิสระที่มีผลกระทบต่อเซลล์และเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน วิตามินอี เป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยป้องกันไม่ให้เซลล์เสียหายจากอนุมูลอิสระ โดยช่วยปกป้องไขมันที่อยู่ในเซลล์จากการออกซิเดชั่น
การที่สาหร่ายผักกาดทะเลมีสารต้านอนุมูลอิสระเหล่านี้ ทำให้มันมีประโยชน์ในการช่วยลดความเสี่ยงของโรคต่างๆ ที่เกิดจากอนุมูลอิสระ เช่น โรคหัวใจ มะเร็ง และปัญหาผิวหนังต่างๆ รวมถึงช่วยชะลอการเสื่อมสภาพของเซลล์ในร่างกาย
โทษและข้อควรระวังของการบริโภคสาหร่ายผักกาดทะเล ส่วนใหญ่เกิดจากการบริโภคในปริมาณที่มากเกินไป หรือการเก็บมาจากแหล่งน้ำที่ไม่สะอาด ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อร่างกายได้หลายด้าน อาทิเสี่ยงโลหะหนักสะสม: สาหร่ายมีคุณสมบัติดูดซับสารต่าง ๆ จากน้ำได้ดีมาก หากโต้ในแหล่งน้ำที่ไม่สะอาดจะสะสมสารพิษ เช่น สารหนู แคดเมียม และปรอทไตทำงานหนักและรบกวนความดัน มีปริมาณโซเดียมและไอโอดีนสูง หากกินมากเกินไปอาจทำให้ร่างกายได้รับเกลือมากเกินไป
เสี่ยงโรคเกาต์ เพราะมีสารกลุ่มพิวรีนหรือนิวคลีอิกสูง ซึ่งจะเปลี่ยนเป็นกรดยูริกในร่างกาย หากสะสมมากอาจกระตุ้นให้เกิดโรคเกาต์ หากทานแบบสดที่ล้างไม่สะอาด อาจมีเชื้อโรคปนเปื้อนทำให้ท้องเสีย อาเจียน หรือปวดท้องได้ ไฮโอดีนที่สูงเกินไปจากการกินสาหร่ายในปริมาณมากติดต่อกัน อาจทำให้ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ผู้ที่ป่วยโรคไต: ควรหลีกเลี่ยงเนื่องจากขับโซเดียมและแร่ธาตุส่วนเกินออกได้
