“พลาสติกหมุนเวียน”อีกมิติความยั่งยืน

พลาสติกอาจถูกมองว่าเป็นหนึ่งในตัวการสำคัญของปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่บนเวที “เปิดโหมดพลาสติกกู้โลก : Upcycling for Life” ในงาน “YOUNG รักษ์ทะเล : SEA THE CHANGE สร้างโลกทะเลใหม่ ด้วยมือเรา” ภาคอุตสาหกรรมชวนเปลี่ยนมุมมองว่า “พลาสติกไม่ใช่ผู้ร้าย ปัญหาอยู่ที่การจัดการขยะพลาสติกที่ไม่ถูกต้อง” พร้อมชี้ให้เห็นว่าหากออกแบบระบบให้พลาสติกกลับมาใช้ประโยชน์ได้อีกครั้ง ขยะที่เคยสร้างปัญหาสามารถกลายเป็นทรัพยากรและสร้างมูลค่าใหม่ได้

อภิชาติ ต้นน้ำนิ่ง เจ้าหน้าที่อาวุโส บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ GC จักรวาล เพิ่มญาณวรรธนะ ผู้ชำนาญการ แผนกลยุทธ์และความยั่งยืน บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน)และบัณฑิต วชิรปราการสกุล เจ้าหน้าที่บริหารการตลาดอาวุโส บริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน)ร่วมกันสะท้อนทิศทางการเปลี่ยนผ่านจากระบบเศรษฐกิจแบบเดิม หรือ Linear Economy ที่ “ผลิต-ใช้-ทิ้ง” สู่ Circular Economy ที่ออกแบบให้พลาสติกหมุนเวียนอยู่ในระบบให้นานที่สุด ลดการใช้วัตถุดิบใหม่ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

แม้ในระยะเริ่มต้นพลาสติกรีไซเคิลอาจมีต้นทุนสูงกว่าเม็ดพลาสติกใหม่อย่างน้อยประมาณ 15% แต่เมื่อมีการจัดการแบบครบวงจร ตั้งแต่การเก็บรวบรวม คัดแยก รีไซเคิล ไปจนถึงการนำกลับมาใช้ใหม่ รวมถึงการพัฒนาเทคโนโลยีและสร้าง Economies of Scale ต้นทุนมีโอกาสลดลง ขณะเดียวกันยังสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลิตภัณฑ์ ทำให้ “ความคุ้มค่า” และ “ความยั่งยืน” เดินหน้าไปพร้อมกันได้

ตัวอย่างสำคัญคือการสร้างระบบรวบรวมขยะผ่านจุดรับพัสดุ (Drop Point) แพลตฟอร์ม YOUTURN ซึ่งเป็นระบบบริหารจัดการขยะพลาสติกใช้แล้วแบบครบวงจร และโมเดลจัดการขยะชุมชน เพื่อให้ขยะพลาสติกถูกส่งเข้าสู่กระบวนการที่เหมาะสม ขณะที่ ENVICCO โรงงานรีไซเคิลของ GC ผลิตเม็ดพลาสติกรีไซเคิลคุณภาพสูงที่สามารถนำไปใช้กับบรรจุภัณฑ์สัมผัสอาหารได้ ช่วยเปลี่ยนขวดพลาสติกที่ใช้แล้วให้กลับมาเป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตภัณฑ์ใหม่

ไม่เพียงการรีไซเคิล แต่ยังต่อยอดสู่ Upcycling ด้วยการเปลี่ยนขยะพลาสติกและเส้นใยรีไซเคิลเป็นเสื้อผ้า กระเป๋า สินค้าแฟชั่น และของใช้ในชีวิตประจำวัน ขณะที่การพัฒนาพลาสติกชีวภาพจากอ้อยและน้ำตาลผ่าน Bio-Complex ที่นครสวรรค์ รวมถึงการนำน้ำมันพืชใช้แล้วกลับมาเป็นวัตถุดิบในกระบวนการผลิต สะท้อนว่า “วัตถุดิบใช้แล้ว” สามารถกลับมาสร้างประโยชน์ได้อีกหลายรอบ

การกู้โลกจากปัญหาพลาสติกจึงไม่ได้หมายถึงการเลิกใช้พลาสติกทั้งหมด แต่คือการ “ใช้ให้คุ้ม แยกให้ถูก และหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่” เมื่อภาคอุตสาหกรรมขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม และผู้บริโภคร่วมกันคัดแยกตั้งแต่ต้นทาง พลาสติกที่เคยจบลงในถังขยะหรือทะเล ก็มีโอกาสกลับมาเป็นทรัพยากรที่สร้างคุณค่าให้เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมได้อีกครั้ง นี่คืออีกหนึ่งพลังของการ SEA THE CHANGE ที่ทุกคนมีส่วนร่วมได้