วิวัฒน์ ฟักทอง เกษตรกรหัวขบวนจากวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเพาะเห็ดบ้านท่าช้าง ที่ขายทั้งก้อนเชื้อเห็ด, ดอกเห็ดสด และทำการแปรรูปเห็ดเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ อาทิ นํ้าพริกเห็ด เห็ดทอดกรอบรสต้มยำ และเห็ดอัดแท่ง ขายภายใต้แบรนด์ “มัชใจ (MUSH-JAI)” เล่าว่า… ก่อนที่จะมาเป็นเกษตรกรเพาะเห็ดนั้นตนและแฟนก็ทำงานประจำมาก่อน จนหลังจากที่มีลูกก็เริ่มมองหาอาชีพที่สามารถทำอยู่ที่บ้านได้ เพื่อที่ว่าจะได้มีเวลาดูแลลูก จนไปได้ยินจากรายการทางวิทยุเรื่องของอาชีพเพาะเห็ด ก็เลยเกิดความสนใจ และเริ่มศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม และตัดสินใจออกจากงานเพื่อมาเริ่มเพาะเห็ดขายแบบจริงจัง โดยเริ่มจากทดลองทำ 1 โรงเรือน และไปซื้อก้อนเห็ดมาทดลองเพาะ แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จเพราะเห็ดไม่ออกดอก เลยเกิดความคิดที่จะทำก้อนเชื้อเห็ดเอง ก็ไปขอคำปรึกษาการทำก้อนเชื้อจากทางเกษตรอำเภอ และนำมาทดลองทำก้อนเชื้อเอง ปรากฏว่าได้ผลผลิตออกมาเป็นที่น่าพอใจ และหลังจากที่มีโอกาสได้ไปออกงานตามงานเกษตรจังหวัด ทำให้เริ่มมีคนรู้จักมากขึ้น มีลูกค้าสั่งซื้อก้อนเชื้อ และดอกเห็ดจากทางกลุ่มฯ มากขึ้น
ส่วนเรื่องของการแปรรูปเห็ดนั้น เริ่มขึ้นปี 2552 เนื่องจากปริมาณดอกเห็ดมีมากขึ้นทำให้เห็ดมีราคาตกต่ำ จึงมองในเรื่องของการแปรรูปเพิ่มมูลค่า โดยได้ทางพัฒนาชุมชนเข้ามาช่วยทำการแปรรูปเห็ด และก็ได้การสนับสนุนด้านเงินทุนจาก ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) โดยเริ่มจากแปรรูปทำเป็นแหนมเห็ด และเห็ดทอดกรอบก่อน จากนั้นก็มีการต่อยอดแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เพิ่มไม่ว่าจะเป็น นํ้าพริกเห็ด เห็ดทอดกรอบรสต้มยำ และเห็ดอัดแท่ง และมีการพัฒนาทำให้สินค้ามีคุณภาพได้มาตรฐานมากขึ้น จนทำให้ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเห็ดของทาง กลุ่มฯ ได้รับการตอบรับจากลูกค้ามากขึ้น
ทุนเบื้องต้น ในการทำผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเห็ด ใช้เงินลงทุนอยู่ที่ประมาณ 70,000-80,000 บาท ส่วนใหญ่เป็นค่าอุปกรณ์ที่จำเป็นในการทำ ทุนวัตถุดิบ อยู่ที่ประมาณ 45% จากราคา ซึ่งราคาขาย นํ้าพริกเห็ด กระปุกละ 50 กรัม ราคา 50 บาท, เห็ดทอดกรอบรสต้มยำ กระปุก 50 กรัม ราคา 50 บาท และยังมีผลิตภัณฑ์เห็ดอัดแท่งรสเนยถั่ว, รสแซลมอน, รสไก่เทอริยากิ
อุปกรณ์ ในการทำหลัก ๆ ก็มี ตู้อบลมร้อน, เครื่องสะบัดนํ้ามัน, เครื่องปั่น, เตาแก๊ส, กระทะขนาดใหญ่, กะละมัง, ตะแกรงตัก เป็นต้น ส่วน วัตถุดิบ หลัก ๆ ก็มี เห็ดนางฟ้าภูฐาน, เห็ดนางรมฮังการี, เห็ดนางรมเทา, ผงปรุงรส, พริก, เกลือ เป็นต้น
ขั้นตอนการทำ…การทำนํ้าพริกนรกเห็ด
การทำนํ้าพริกเห็ดจะใช้เห็ดนางฟ้าภูฐาน-เห็ดนางรมเทา เป็นวัตถุดิบหลัก โดยเริ่มจากนำเห็ดสดมาทำการฉีกให้เป็นฝอย จากนั้นก็นำไปทำการล้าง ด้วยนํ้าสะอาด เสร็จแล้วก็นำไปใส่เครื่องสะบัด เพื่อทำการสะบัดเอานํ้าออกจากเห็ดให้หมดก่อน
เมื่อเอานํ้าจากเห็ดออกจนหมดดีแล้ว ก็นำกระทะขึ้นตั้งไฟใส่นํ้ามัน รอจนนํ้ามันเดือดก็นำเห็ดลงไปทอด โดยการทอดเห็ดนั้นจะต้องทอดให้กรอบไปเลย โดยจะใช้เวลาในการทอดเห็ดประมาณ 5-10 นาที พอเห็ดกรอบดีแล้วก็ทำการตักขึ้นพักให้สะเด็ดนํ้ามันก่อน จากนั้นก็นำเห็ดที่ทอดกรอบไปใส่เครื่องสะบัดนํ้ามันอีกครั้งเพื่อไล่นํ้ามันให้ออกจากเห็ดทอดให้หมด จากนั้นก็นำเห็ดทอดที่สะบัดนํ้ามันแล้ว ไปใส่ในเครื่องอบลมร้อน ทำการอบเห็ดทิ้งไว้ประมาณ 1 คืน เพื่อเอานํ้ามันออกจากเห็ดให้หมด ก็จะได้เห็ดทอดกรอบที่แห้งสนิท (เห็ดสด 10 กิโลกรัม จะได้เห็นทอดกรอบแห้ง 1 กิโลกรัม)
ขั้นตอนต่อไปก็ให้นำเห็ดที่ทำการอบไล่นํ้ามันแล้วไปใส่ในเครื่องปั่น และทำการปั่นให้ละเอียด ก็จะได้วัตถุดิบหลักสำหรับทำนํ้าพริกเห็ด การทำนํ้าพริกเห็ดก็นำเห็ดที่ปั่นละเอียดมาทำการปรุงรสด้วย พริก ผงปรุงรส เกลือ คลุกเคล้าให้เข้ากัน เท่านี้ก็เป็นอันเสร็จขั้นตอนการทำนํ้าพริกเห็ด พร้อมบรรจุใส่กระปุก กระปุกละ 50 กรัม พร้อมขายได้
สำหรับขั้นตอนการทำ “เห็ดทอดกรอบรสต้มยำ” นั้นจะใช้เห็ดนางรมฮังการี โดยขั้นตอนแรกก็จะเหมือนกับการทำนํ้าพริกเห็ด นั่นคือนำเห็ดนางรมฮังการีมาฉีกเป็นเส้น นำไปล้างทำความสะอาด สะบัดนํ้าออกจากเห็ดให้หมด และนำไปทอดในนํ้ามันจนกรอบ จากนั้นก็นำไปเข้าเครื่องสะบัดไล่นํ้ามันก่อน แล้วก็นำไปคลุกเคล้ากับผงปรุงรสต้มยำ เท่านี้ก็เป็นอันเสร็จขั้นตอนการทำ พร้อมบรรจุลงถุง ถุงละ 50 กรัม
สำหรับใครที่สนใจผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเห็ด อย่าง “นํ้าพริกนรกเห็ด-เห็ดทอดกรอบรสต้มยำ-เห็ดอัดแท่ง” ของ “มัชใจ (MUSH-JAI)” สามารถติดต่อสั่งซื้อสินค้าได้ทาง เฟซบุ๊ก : กลุ่มเพาะเห็ดพิษณุโลก และนี่ก็เป็นอีกหนึ่ง “ช่องทางทำกิน” เกี่ยวกับการ “แปรรูป” เพิ่มมูลค่าและสร้างรายได้ที่น่าสนใจ.
คู่มือลงทุน…น้ำพริกเห็ด-เห็ดทอดกรอบ
ทุนเบื้องต้น ประมาณ 70,000-80,000 บาท
ทุนวัตถุดิบ ประมาณ45% จากราคา
รายได้ ราคา 50 บาท / 50 กรัม
แรงงาน 1 คนขึ้นไป
ตลาด ร้านของฝาก, ขายออนไลน์
จุดน่าสนใจ แปรูปเพิ่มมูลค่า ทำขายได้ทั้งปี
บดินทร์ ศักดาเยี่ยงยงค์ : รายงาน
