ทั้งนี้ เข้าเรือนจำ เข้าคุก นักโทษต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบอะไรบ้าง? เรื่องนี้สำหรับเรือนจำในไทยก็มีข้อมูลเผยแพร่ไว้ ซึ่ง ณ ที่นี้ “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” จะสะท้อนต่อ กับสิ่งที่ผู้ต้องขัง นักโทษ ทุกคนต้องปฏิบัติ…
มีข้อมูล “คู่มือการใช้ชีวิตในเรือนจำ”
ที่ “ผู้ต้องขังห้ามละเมิด–ห้ามทำผิดกฎ”
เกี่ยวกับ “กฎระเบียบผู้ต้องขังเรือนจำ” นั้น มีข้อมูลแจกแจงไว้ผ่าน “คู่มือการใช้ชีวิตในเรือนจำของผู้ต้องขัง” ของทาง กองทัณฑวิทยา กรมราชทัณฑ์ ที่ได้จัดทำชุดข้อมูลนี้ขึ้นเพื่อให้นักโทษใช้เป็นคู่มือประจำตัวระหว่างการถูกคุมขัง ระหว่างที่ต้องใช้ชีวิตในเรือนจำ ในคู่มือเล่มนี้แจกแจงไว้ถึง “สิ่งที่ต้องทำ–สิ่งที่ทำได้–สิ่งที่ห้ามทำ” ซึ่งต้องปฏิบัติตามเคร่งครัด ห้ามละเมิดหรือฝ่าฝืนเด็ดขาด โดยวัตถุประสงค์ของคู่มือนี้ก็เพื่อให้ผู้ต้องขังมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎ ระเบียบ ข้อบังคับ และแนวทางการปฏิบัติตัวขณะถูกคุมขัง เพื่อให้สามารถปฏิบัติตัวได้ถูกต้อง ซึ่งโดยสังเขปนั้นมีหัวข้อต่าง ๆ ดังต่อไปนี้…
เริ่มจาก… “การรับตัว” จะมีกระบวนการประกอบด้วย… 1.ตรวจค้นร่างกายและสิ่งของ เพื่อป้องกันการลักลอบนำสิ่งของต้องห้ามเข้าเรือนจำ เช่น ยาเสพติด สุรา อาวุธ โทรศัพท์ เงิน ของมีพิษ เป็นต้น, 2.ตรวจสอบความถูกต้องบุคคล เช่น ชื่อ-นามสกุล เลขประจำตัวประชาชน เทียบกับหมายอาญา, 3.ทำทะเบียนประวัติ เพื่อบันทึกข้อมูลส่วนตัว ข้อหา กับประเมินสภาพร่างกายและจิตใจ, 4.ตรวจร่างกาย คัดกรองสุขภาพโดยแพทย์หรือพยาบาล โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย, 4.จัดการกับสิ่งของ หากเป็นสิ่งของที่ได้รับอนุญาต ก็จะนำไปเก็บในล็อกเกอร์ส่วนตัว หากไม่ใช่ก็จะส่งคืนญาติหรือนำไปทำลาย ส่วนเงินสดกับของมีค่าที่ไม่สามารถมอบให้ญาติได้ เรือนจำก็จะรับฝากไว้ และ5.ชี้แจงระเบียบต่าง ๆ ขณะที่ต้องใช้ชีวิตอยู่ภายในเรือนจำ
หลังผ่านกระบวนการรับตัวแล้ว ก็จะเป็น… “การส่งตัวไปแดนแรกรับ” เพื่อให้ผู้ต้องขังปรับตัวหรือสร้างความคุ้นเคยกับสภาพแวดล้อม และกฎระเบียบ รวมถึงให้เจ้าหน้าที่ทำการ จำแนกลักษณะผู้ต้องขัง เพื่อกำหนดแผนการควบคุมและอบรมแก้ไขฟื้นฟูเฉพาะบุคคล และในกระบวนการนี้ เจ้าหน้าที่จะอธิบายให้ผู้ต้องขังรับทราบถึงกิจวัตรประจำวัน ว่าต้องปฏิบัติตัวอย่างไรบ้าง?อาทิ… 05.30 น. ตื่นนอน, 08.00 น. เคารพธงชาติ–อบรมระเบียบวินัย, 16.30 น. กลับขึ้นเรือนนอน และ 21.00 น. เข้านอน …นี่เป็นกิจวัตรชีวิตโดยสังเขปของนักโทษทุก ๆ คน ขณะที่ต้องใช้ชีวิตภายในเรือนจำ
สำหรับหมวด “ความเป็นอยู่” นั้นคู่มือดังกล่าวก็ระบุไว้… มีหัวข้อต่าง ๆ อาทิ… ทรงผม การแต่งกาย อาหาร หรือแม้แต่การฝากเงินและการซื้อของ ที่คู่มือนี้ก็มีการระบุถึงระเบียบเอาไว้เช่นกัน โดยกำหนดให้ผู้ต้องขังทุกคนสามารถมีบัญชีเงินฝากสำหรับซื้ออาหารและสิ่งของเครื่องใช้จำเป็น ซึ่งจะมีวงเงินใช้จ่ายต่อวันที่เป็นไปตามระเบียบที่เรือนจำได้กำหนดให้ โดยญาติสามารถฝากเงินได้ที่เรือนจำ หรือผ่านธนาคารที่เรือนจำกำหนด สำหรับให้ผู้ต้องขังสามารถสั่งซื้อสินค้าจากร้านสงเคราะห์ผู้ต้องขังในเรือนจำ โดยหักจากบัญชีเงินฝาก หรือญาติสามารถสั่งซื้อและชำระเงินที่ร้าน หรือยุคนี้ผ่านระบบออนไลน์ก็ทำได้
ขณะที่ “การเยี่ยมและติดต่อบุคคลภายนอก”ในคู่มือนี้ได้ระบุไว้ว่า… ผู้ต้องขังสามารถติดต่อกับบุคคลภายนอกได้หลายวิธี คือ… 1.การเยี่ยมญาติกรณีปกติ ตามที่ผู้ต้องขังแจ้งรายชื่อไว้ ซึ่งจะเยี่ยมได้ตามวัน-เวลาที่กำหนด, 2.การพบทนายความ ทนายความสามารถเข้าพบผู้ต้องขังได้ในเรื่องที่เกี่ยวกับคดีความ ในวัน-เวลาราชการ, 3.การเยี่ยมญาติใกล้ชิด นี่เป็น กิจกรรมที่จัดขึ้นในโอกาสพิเศษ เพื่อให้ผู้ต้องขังที่มีความประพฤติดีได้พูดคุย สัมผัส และทำกิจกรรมร่วมกับญาติได้อย่างใกล้ชิด, 4.การเยี่ยมโดยใช้เทคโนโลยี โดยเรือนจำบางแห่งอาจจัดให้มีการเยี่ยมผ่านระบบไลน์, 5.การติดต่อทางจดหมาย ซึ่งผู้ต้องขังและญาติสามารถเขียนจดหมายถึงกันได้ แต่ก็จะต้องได้รับการตรวจสอบจากทางเจ้าหน้าที่ก่อน
ส่วน “การจัดชั้นนักโทษ” ในคู่มือระบุไว้ว่า… มีทั้งการเลื่อนชั้น และลดชั้น โดยชั้นของผู้ต้องขังแบ่งออกเป็น 6 ชั้น ได้แก่… ชั้นเยี่ยม, ชั้นดีมาก, ชั้นดี, ชั้นกลาง, ชั้นต้องปรับปรุง และชั้นต้องปรับปรุงมาก ซึ่งแต่ละชั้นจะบ่งบอกถึงประโยชน์ที่ผู้ต้องขังจะได้รับ เช่น ความสะดวก ได้ตำแหน่งช่วยเหลือเจ้าพนักงาน การได้ลดวันต้องโทษ การได้รับพระราชทานอภัยโทษ ซึ่ง สำหรับผู้ต้องขังที่คดีถึงที่สุดแล้ว หรือนักโทษเด็ดขาด จะจัดอยู่ในชั้นกลางเป็นหลัก ยกเว้นมีการกระทำผิดซ้ำ หรือก่อคดีอุกฉกรรจ์ กรณีนี้อาจจัดอยู่ในชั้นต้องปรับปรุง หรือชั้นต้องปรับปรุงมาก …นี่ว่ากันถึงชั้นของนักโทษ
และนอกจากนี้ ในคู่มือนี้ยังอธิบายเกี่ยวกับ “การเลื่อนชั้น” ไว้ว่า… ปกติจะเลื่อนตามลำดับชั้น ครั้งละ 1 ชั้น ปีละ 2-3 ครั้ง ซึ่งจะขึ้นกับกำหนดโทษ แต่ใน กรณีมีเหตุพิเศษ ก็อาจเลื่อนก่อนกำหนดหรือเลื่อนข้ามชั้นได้ โดยผู้ต้องขังที่มีความเสียสละอุทิศตนช่วยเหลือราชการเป็นพิเศษ เช่น ช่วยเจ้าพนักงานในภาวะอันตราย จะได้รับการพิจารณาเลื่อนชั้นเป็น “กรณีพิเศษ” ในทางตรงข้าม หากผู้ต้องขังทำผิดวินัยเรือนจำ ก็อาจถูกลดชั้นลงครั้งละ 1 ชั้นหรือมากกว่า ตามความร้ายแรงของการทำผิด …เหล่านี้เป็นข้อมูลโดยสังเขป “การปฏิบัติตัวของผู้ต้องขัง”รวมถึง “ระเบียบเรือนจำ” ในไทย
“ระเบียบคุก” ก็มีนะ “ก็มีกรณีพิเศษ”
เพียงแต่ “ไม่ใช่แบบ VVIP ที่อื้ออึง”
แบบ “ที่นอกคุกก็มิใช่ใครก็ทำได้!!”.
ทีมสกู๊ปเดลินิวส์
