ทั้งนี้ นอกจากการที่ไทยจะต้องเตรียมแผนเพื่อรับมือสังคมสูงวัยระดับสุดยอดแล้ว อีกประเด็นที่น่าสนใจก็คือ “เบื้องหลังความอายุยืน” ที่เพิ่มขึ้นของคนไทยในยุคปัจจุบัน รวมไปถึงในหลาย ๆ ประเทศของโลก โดยเฉพาะ “กลุ่มคนอายุยืน 100ปี” ซึ่งในขณะนี้…
มีจำนวนตัวเลขสูงเพิ่มขึ้นในหลายประเทศ
โดยไทยเป็น 1 ใน 5 ประเทศที่ครองสถิตินี้
ประเทศที่มีจำนวนประชากรอายุยืน 100 ปี
รศ.ศุทธิดา ชวนวัน
ทั้งนี้ นอกจากเรื่องของตัวเลขผู้มีอายุยืนแล้ว นักประชากรทั่วโลก และไทยยังได้ให้ความสนใจในการตั้งคำถามถึง “ปัจจัยทำให้อายุยืนยาวเป็น 100 ปี” ในผู้สูงอายุบางคน ทั้งที่หลายคนมีวิถีชีวิตไม่ได้แตกต่างกันมากนัก ซึ่งเรื่องนี้ถูกวิเคราะห์ และสะท้อนใน เว็บไซต์เดอะประชากร.คอม ผ่านบทความชื่อ “ทำไมบางคนอายุยืนถึง 100 ปี?” โดย รศ.ศุทธิดา ชวนวัน สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งได้พูดถึงประเด็นในเรื่องนี้ไว้น่าสนใจ ที่อาจจะเป็น “เบื้องหลังปัจจัย”
ทำให้บางคนมีอายุยืนจนเป็นคนอายุร้อยปี
ในบทความดังกล่าว ผู้เขียนคือ รศ.ศุทธิดา ชี้ว่า… หลายคนอาจสงสัย “ทำไมบางคนถึงมีชีวิตยืนยาวจนเป็นศตวรรษิกชนคนร้อยปี?” ทั้ง ๆ ที่อาจจะมีวิถีชีวิตไม่ได้แตกต่างกันนัก โดยความสงสัยนี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์จึงพยายามไขความลับการอายุยืน 100 ปี เช่น สวิตเซอร์แลนด์ที่มีการตั้งโครงการชื่อ “SWISS100” ขึ้นมา ที่ดำเนินการโดยนักวิจัยมหาวิทยาลัยเจนีวาและมหาวิทยาลัยโลซานน์ เพื่อพยายามไขคำตอบเรื่องนี้ โดยพบว่า… “ความลับของคนอายุยืน” อาจซ่อนอยู่ในระดับชีวภาพของร่างกายมนุษย์ ซึ่งงานวิจัยนี้ได้ตีพิมพ์ในวารสาร Aging Cell ปี 2026 …เป็นประเด็นที่ถูกระบุไว้ในบทความนี้ ที่สะท้อนว่า…
ไม่เฉพาะไทยที่สนใจ แต่ทั่วก็สนใจเรื่องนี้
ในการไขความลับ… “เคล็ดลับการอายุยืน”
บทความเดิมยังให้ข้อมูลถึงผลการศึกษานี้โดยนักวิจัยในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ว่า… ในการศึกษาดังกล่าว นักวิจัยได้นำวิธีวิเคราะห์โปรตีนในเลือดมาใช้ เพื่อเก็บตัวอย่างจำนวนทั้งสิ้น 724 ชนิดโดยเปรียบเทียบในประชากร 3 กลุ่ม คือประชากรอายุ 100–105 ปี, ผู้สูงอายุ 80 ปี และวัยทำงาน (ช่วงอายุ 30–60 ปี) ซึ่งพบว่า… “โปรตีนในเลือด” เป็นตัวบ่งชี้สำคัญของสุขภาพร่างกายมนุษย์ ได้แก่ การอักเสบ สุขภาพหัวใจและหลอดเลือด และกระบวนการเผาผลาญพลังงาน หรือ เมตาบอลิซึม (Metabolism) โดยผลศึกษาพบข้อมูลน่าสนใจว่า… “ผู้ทีมีอายุ 100 ปี” มีลักษณะชีวภาพบางอย่างที่ “คล้ายกับคนวัยหนุ่มสาว”
ทาง รศ.ศุทธิดา อธิบายเรื่องนี้ในบทความว่า… ผลการศึกษาโดยนักวิจัยในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ พบข้อมูลน่าสนใจว่า… ประชากรกลุ่มอายุ 100 ปี ยังสามารถรักษาความสมดุลได้ดีในหลายระบบ ซึ่งข้อมูลนี้สะท้อนให้เห็นว่า… ผู้ที่มีอายุยืนไม่ได้หลีกเลี่ยงกระบวนการชราสิ้นเชิง แต่มีการชะลอกลไกบางประการของความเสื่อม โดยหนึ่งในปัจจัยคือ “การอักเสบของร่างกาย” ที่โดยปกติเมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะมีการอักเสบระดับต่ำสะสม ซึ่งเป็นสาเหตุโรคเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน อัลไซเมอร์ แต่คนอายุ 100 ปีมักจะพบระดับการอักเสบต่ำกว่า ที่อาจจะเป็นปัจจัยหนึ่งซึ่งส่งผลทำให้ร่างกายเสื่อมช้าลง…
ขณะที่อีกประเด็นหนึ่งคือ ภาวะความเครียดของเซลล์ออกซิเดชัน (Oxidative stress) ซึ่งเชื่อมโยงกับกระบวนการเสื่อมของร่างกาย และโรคเรื้อรังหลายชนิด เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด เบาหวาน โรคทางระบบประสาท ที่งานวิจัยบางชิ้นพบว่า…ผู้ที่มีอายุยืนมักมีระดับภาวะความเครียดออกซิเดชันต่ำ จึงอาจช่วยชะลอความเสียหายของร่างกายและลดความเสี่ยงของโรคในระยะยาวได้ดีกว่าผู้สูงอายุที่มีภาวะนี้สูงกว่า จนส่งผลให้อายุยืนยาวมากขึ้น
ส่วนอีกปัจจัยที่มีนัยสำคัญต่อ “ความลับของการอายุยืน 100 ปี” พบว่า… เกี่ยวกับ ระบบการเผาผลาญ หรือ เมตาบอลิซึม (metabolism) โดยพบว่า… คนที่มีอายุ 100 ปีส่วนใหญ่มีระบบเผาผลาญ หรือเมตาบอลิซึมที่ยังทำงานได้ดีโดยเฉพาะการควบคุมระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงของโรคเรื้อรัง และยังพบว่า… คนที่อายุ 100 ปี ยังมีโครงสร้างเนื้อเยื่อในร่างกาย เช่น ผิวหนัง หลอดเลือด ที่ยังแข็งแรงดีอยู่… เป็นข้อมูลที่ระบุไว้ในบทความนี้ ที่ชี้ให้เห็นปัจจัยที่มีนัยสำคัญ
ทั้งนี้ บทความนี้ชี้ว่า… งานวิจัยดังกล่าวกำลังบอกว่า… ปัจจัยสำคัญของการมีอายุยืนยาวอยู่ที่ความสมดุลของระบบต่าง ๆ ซึ่งผู้ที่มีอายุยืน 100 ปี ส่วนใหญ่มักจะรักษาสภาวะสมดุลของร่างกายได้ดีกว่าคนกลุ่มอื่น ๆ ในระยะยาว อย่างไรก็ตาม สที่น่าสนใจคือ การมีอายุยืนไม่ใช่เรื่องโชค หรือพันธุกรรมอย่างเดียว แต่เป็น ผลลัพธ์การดูแลร่างกายต่อเนื่องตลอดชีวิต ซึ่งพันธุกรรมมีส่วนต่ออายุยืนยาวเพียง 20–30% เท่านั้น และที่เหลือขึ้นกับ ลีลาชีวิต (life style) ของแต่ละคน ที่สะท้อนว่า… การดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวันยังเป็นปัจจัยสำคัญที่สุด ซึ่งการเริ่มต้นดูแลสุขภาพตั้งแต่วันนี้อาจเป็นก้าวสำคัญที่ช่วยให้คนเรานั้น…
“มีชีวิตยืนยาว” และ “มีคุณภาพชีวิตที่ดี” ขึ้น
เมื่อค่อย ๆ มีวัย หรืออายุซึ่งเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
จนอาจเป็นเบื้องหลังที่ทำให้ “อายุยืน 100 ปี”.
ทีมสกู๊ปเดลินิวส์
