หากพูดถึงตัวอย่างของ “คนสู้ชีวิต” และใช้เวลาหลังเกษียณอย่างคุ้มค่า คงต้องยกให้ นางวัจนา สวากัน อายุ 59 ปี อยู่บ้านเลขที่ 43/2 บ้านคะนา ต.ตาตุม อ.สังขะ จ.สุรินทร์ อดีตหมออนามัยประจำชุมชน ผู้ทุ่มเททำงานรับใช้ประชาชนมาหลายสิบปี ก่อนจะหันมาใช้ชีวิตบนผืนดินที่รักอย่างเต็มตัว
นางวัจนา เล่าว่า ตลอดเวลาที่รับราชการเป็นหมออนามัยในพื้นที่บ้านคะนา มักใช้เวลาว่างและวันหยุดเข้ามาดูแลที่ดิน ทดลองปลูกพืชและผลไม้ที่ตนเองชื่นชอบ จากความชอบเล็ก ๆ กลายเป็นประสบการณ์สะสมจนสามารถพัฒนาเป็นแหล่งผลิตผลทางการเกษตรที่สร้างรายได้ให้ครอบครัว
อีกทั้งยังเป็นคุณแม่เลี้ยงเดี่ยวที่ต่อสู้ชีวิตเพียงลำพัง สามารถส่งลูกทั้ง 2 คนได้สำเร็จ ถือเป็นความภาคภูมิใจสูงสุดของชีวิต ลูกคนสาวคนโตเป็นเจ้าหน้าที่ป่าไม้ ลูกสาวคนเล็กเป็นครู
ปัจจุบันหลังเกษียณอายุราชการ ได้ทุ่มเทเวลาดูแลพื้นที่กว่า 20 ไร่ ด้วยแนวคิดเกษตรผสมผสาน ใช้พื้นที่ทุกตารางนิ้วให้เกิดประโยชน์สูงสุด ภายในสวนมีทั้งทุเรียนน้ำแร่ เงาะ มังคุด มะไฟ ขนุน กล้วย พืชผัก พืชสมุนไพร รวมถึงยังคงอนุรักษ์พื้นที่บางส่วนไว้เป็นป่า เตรียมปลูกต้นยางนาเพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ให้ระบบนิเวศ
นอกจากการทำสวนผลไม้แล้ว ยังใช้พื้นที่ส่วนหนึ่งเลี้ยงไก่งวง ไก่ต๊อก และไก่พื้นบ้าน โดยเริ่มต้นจากความชอบส่วนตัว หลังไปชมงานเกษตรและสนใจไก่งวง จึงซื้อมาเลี้ยงเพียง 3 ตัว เป็นตัวเมีย 2ตัว และตัวผู้ 1 ตัว พร้อมเลี้ยงไก่ต๊อกเพื่อความสวยงาม
ผ่านไปเพียง 2 ปี ผลผลิตขยายพันธุ์เพิ่มขึ้นเกินความคาดหมาย มีผู้สนใจเดินทางมาขอซื้อถึงสวนอยู่เป็นประจำ แต่เจ้าตัวยืนยันว่าจะขายเฉพาะผู้ที่ต้องการนำไปขยายพันธุ์เท่านั้น ไม่ขายเพื่อนำไปบริโภค เพราะยึดหลักไม่ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต โดยไก่งวงโตเต็มวัยจำหน่ายตัวละ 1,200 บาท ส่วนลูกไก่งวงขายเป็นคู่ ราคา 1,200 บาทเช่นกัน
นอกจากนี้ยังทดลองเลี้ยงปลาซิวอ้าว กุ้งฝอย และหอยขมรัตนะ เพื่อศึกษาความเป็นไปได้ในการขยายพันธุ์ในอนาคต
นางวัจนา กล่าวอีกว่า ความตั้งใจในอนาคต อยากพัฒนาพื้นที่แห่งนี้ให้เป็นศูนย์เรียนรู้ด้านเกษตรผสมผสาน เปิดโอกาสให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษาดูงาน พร้อมมีร้านกาแฟเล็ก ๆ ภายในสวน เพื่อสร้างงาน สร้างอาชีพ และกระจายรายได้ให้คนในชุมชน แต่ขณะนี้ยังคงอยู่ในช่วงปรับปรุงและพัฒนาพื้นที่ให้พร้อมก่อน
สำหรับทุเรียนน้ำแร่ที่ปลูกภายในสวน เจ้าตัวย้ำว่าให้ความสำคัญกับคุณภาพเป็นอันดับแรก โดยจะตัดจำหน่ายเฉพาะผลที่แก่จัดได้มาตรฐานเท่านั้น และยังขึ้นตัดเองทุกต้น ไม่จ้างแรงงานภายนอก เพื่อควบคุมคุณภาพให้ดีที่สุด
จากอดีตหมออนามัยผู้เสียสละ สู่เกษตรกรหญิงผู้ไม่เคยหยุดพัฒนา นางวัจนา สวากัน จึงถือเป็นอีกหนึ่ง “หญิงแกร่งแห่งบ้านคะนา” ที่ใช้ความขยัน ความอดทน และความรักในอาชีพเกษตร สร้างผืนดินธรรมดาให้กลายเป็นแหล่งเรียนรู้และความหวังของชุมชนในอนาคต
นิยายชีวิต โดย : อสงไขย
เรื่องและภาพโดย : นพรัตน์ กิ่งแก้ว จ.สุรินทร์
[[คลิก]] อ่านเรื่องราว “นิยายชีวิต” ได้ที่นี่..
